Telegram vs Jio : 5 मोठे आरोप, BGP Hijacking म्हणजे काय? जाणून घ्या संपूर्ण वाद
Telegram विरुद्ध Jio! इंटरनेट हायजॅकिंगचे गंभीर आरोप; BGP Hijacking च्या दाव्यामुळे टेक जगतात खळबळ
भारतात NEET 2026 फेरपरीक्षेच्या पार्श्वभूमीवर टेलिग्रामवर घालण्यात आलेल्या तात्पुरत्या निर्बंधांनंतर आता एक नवा आणि मोठा तांत्रिक वाद समोर आला आहे. टेलिग्रामचे संस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी पावेल ड्युरोव्ह यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर रिलायन्स जिओवर अत्यंत गंभीर आरोप करत इंटरनेट क्षेत्रात मोठी चर्चा निर्माण केली आहे.
ड्युरोव्ह यांच्या म्हणण्यानुसार, रिलायन्स जिओने टेलिग्राम सेवा रोखण्यासाठी Border Gateway Protocol (BGP) Hijacking सारख्या तांत्रिक पद्धतीचा वापर केला असून त्यामुळे केवळ भारतातीलच नव्हे तर भारताबाहेरील अनेक देशांतील वापरकर्त्यांनाही टेलिग्राम वापरताना अडचणी येत आहेत.मात्र, या आरोपांबाबत रिलायन्स जिओने बातमी लिहिली जाईपर्यंत कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया दिलेली नाही. तसेच या दाव्यांची स्वतंत्रपणे पुष्टी झालेली नाही.
Related News
Telegram vs Jio : काय आहेत पावेल ड्युरोव्ह यांचे आरोप?
पावेल ड्युरोव्ह यांनी X वर केलेल्या पोस्टमध्ये म्हटले आहे की, जिओ इंटरनेट ट्रॅफिकचे रूटिंग चुकीच्या पद्धतीने बदलत आहे. त्यांच्या मते हा प्रकार BGP Hijacking म्हणून ओळखला जातो.
त्यांच्या म्हणण्यानुसार,
- भारताबाहेरील वापरकर्त्यांनाही टेलिग्राम वापरण्यात अडथळे येत आहेत.
- हा केवळ तांत्रिक बिघाड नसून जाणीवपूर्वक करण्यात आलेली कृती आहे.
- या संदर्भात अनेक तक्रारी करण्यात आल्या; मात्र त्याकडे दुर्लक्ष करण्यात आले.
या आरोपांमुळे इंटरनेट इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि नेटवर्क व्यवस्थापनाबाबत नव्याने प्रश्न उपस्थित झाले आहेत.
BGP Hijacking म्हणजे नेमके काय?
इंटरनेटवर एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी डेटा पोहोचवण्यासाठी Border Gateway Protocol (BGP) ही महत्त्वाची प्रणाली वापरली जाते.यालाच इंटरनेटचे “GPS” असेही म्हटले जाते.जेव्हा एखादे नेटवर्क चुकीचा मार्ग जाहीर करते किंवा डेटा चुकीच्या दिशेने वळवला जातो, तेव्हा त्या प्रकाराला BGP Hijacking म्हणतात.
यामुळे—
- वेबसाइट उघडण्यात अडचणी निर्माण होऊ शकतात.
- इंटरनेट सेवा संथ होऊ शकते.
- काही सेवा पूर्णपणे बंद पडू शकतात.
- डेटा चुकीच्या नेटवर्कमधून प्रवास करू शकतो.
सामान्यतः अशा घटना तांत्रिक चुका किंवा चुकीच्या कॉन्फिगरेशनमुळे घडू शकतात; परंतु काही प्रकरणांमध्ये जाणीवपूर्वक अशा पद्धतींचा वापर केल्याचेही आरोप झालेले आहेत.
Telegram vs Jio : ड्युरोव्ह यांनी याला “बिझनेस वॉर” का म्हटले?
ड्युरोव्ह यांनी आपल्या पोस्टमध्ये हा संपूर्ण प्रकार केवळ तांत्रिक नसून व्यावसायिक स्पर्धेचा भाग असल्याचा आरोप केला आहे.
त्यांच्या मते,Meta ची रिलायन्स जिओमध्ये गुंतवणूक आहे. Meta कडे WhatsApp, Facebook आणि Instagram यांसारख्या लोकप्रिय सोशल मीडिया सेवा आहेत.ड्युरोव्ह यांचा दावा आहे की टेलिग्रामला स्पर्धेत मागे टाकण्यासाठी दबाव निर्माण केला जात आहे.मात्र या दाव्यांबाबत कोणतेही स्वतंत्र पुरावे सार्वजनिकरीत्या सादर करण्यात आलेले नाहीत.
Meta वरही गंभीर आरोप
ड्युरोव्ह यांनी अप्रत्यक्षपणे Meta वरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे.
त्यांच्या म्हणण्यानुसार,
- WhatsApp ला फायदा मिळावा यासाठी Telegram ला लक्ष्य केले जात आहे.
- भारतातील टेलिग्रामवरील कारवाईमागे काही लॉबी कार्यरत आहे.
- त्यामध्ये रिलायन्स आणि WhatsApp यांची भूमिका असल्याचा त्यांनी आरोप केला.
या आरोपांवरही Meta कडून कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया आलेली नाही.
Telegram vs Jio : भारतात Telegram वर तात्पुरते निर्बंध का आले?
NEET 2026 फेरपरीक्षेच्या पार्श्वभूमीवर पेपर लीक आणि अफवा रोखण्यासाठी भारत सरकारने Telegram वर तात्पुरते निर्बंध लागू केल्याचे वृत्त समोर आले.राष्ट्रीय परीक्षा एजन्सी (NTA) च्या माहितीनुसार,
- प्रश्नपत्रिका शेअर करण्यासाठी काही Telegram चॅनेलचा वापर होत असल्याचा संशय व्यक्त करण्यात आला.
- चुकीची माहिती आणि पेपर लीक रोखण्यासाठी तात्पुरती कारवाई करण्यात आली.
ड्युरोव्ह यांची सरकारच्या निर्णयावर प्रतिक्रिया
भारत सरकारच्या या निर्णयावर प्रतिक्रिया देताना पावेल ड्युरोव्ह यांनी म्हटले की,अशा प्रकारच्या बंदीमुळे गैरप्रकार करणाऱ्यांपेक्षा सामान्य वापरकर्त्यांचे अधिक नुकसान होते.
त्यांच्या मते,
- गुन्हेगार पर्यायी माध्यमांचा वापर करतात.
- मात्र सामान्य नागरिकांच्या संवादावर परिणाम होतो.
Jio ची भूमिका काय?
या संपूर्ण प्रकरणात रिलायन्स जिओकडून अद्याप कोणतेही अधिकृत निवेदन जारी करण्यात आलेले नाही.
त्यामुळे,
- ड्युरोव्ह यांनी केलेले आरोप हे एकतर्फी आहेत.
- आरोपांची स्वतंत्र पुष्टी झालेली नाही.
- अधिकृत चौकशी किंवा तांत्रिक अहवाल समोर आल्यानंतरच वस्तुस्थिती स्पष्ट होऊ शकते.
इंटरनेट तज्ज्ञ काय सांगतात?
सायबर सुरक्षा आणि नेटवर्किंग क्षेत्रातील अनेक तज्ज्ञांच्या मते, BGP संबंधित समस्या अनेक कारणांमुळे निर्माण होऊ शकतात.
यामध्ये—
- चुकीचे नेटवर्क कॉन्फिगरेशन
- रूटिंग एरर
- नेटवर्क अपडेटमधील त्रुटी
- तांत्रिक बिघाड
- किंवा काही प्रकरणांमध्ये जाणीवपूर्वक हस्तक्षेप
यापैकी नेमके कोणते कारण या प्रकरणात लागू होते, हे अधिकृत तपासानंतरच स्पष्ट होईल.
भारतातील Telegram चे महत्त्व
भारत हा Telegram चा सर्वात मोठ्या बाजारपेठांपैकी एक आहे.शिक्षण, व्यवसाय, सरकारी तयारी, डिजिटल मार्केटिंग आणि समुदाय व्यवस्थापनासाठी लाखो लोक Telegram वापरतात.त्यामुळे या प्लॅटफॉर्मवरील कोणत्याही तांत्रिक अडचणीचा परिणाम मोठ्या प्रमाणावर वापरकर्त्यांवर होऊ शकतो.
पुढे काय होऊ शकते?
जर ड्युरोव्ह यांनी केलेल्या आरोपांची चौकशी झाली तर—
- इंटरनेट रूटिंगची तपासणी होऊ शकते.
- नेटवर्क लॉगचे विश्लेषण केले जाऊ शकते.
- नियामक संस्था हस्तक्षेप करू शकतात.
- दूरसंचार कंपन्यांकडून स्पष्टीकरण मागवले जाऊ शकते.
दुसरीकडे, आरोप सिद्ध न झाल्यास हा वाद केवळ सार्वजनिक आरोप-प्रत्यारोपांपुरताच मर्यादित राहू शकतो.Telegram चे संस्थापक पावेल ड्युरोव्ह यांनी रिलायन्स जिओवर केलेले BGP Hijacking आणि इंटरनेट हायजॅकिंगचे आरोप सध्या टेक विश्वात चर्चेचा विषय ठरले आहेत. त्यांनी Meta आणि WhatsApp च्या कथित भूमिकेवरही प्रश्न उपस्थित केले आहेत.
मात्र, या सर्व दाव्यांची स्वतंत्रपणे पुष्टी झालेली नाही आणि रिलायन्स जिओ किंवा Meta यांनी अद्याप अधिकृत प्रतिक्रिया दिलेली नाही. त्यामुळे या प्रकरणाकडे आरोप आणि प्रत्यारोपांच्या स्वरूपातच पाहणे योग्य ठरेल. आगामी काळात अधिकृत तपास, तांत्रिक अहवाल किंवा संबंधित कंपन्यांची भूमिका समोर आल्यानंतरच या वादाचे वास्तव स्पष्ट होईल.
