SBI UPI Loan : UPI व्यवहारांवर मिळणार कर्ज! SBI आणतंय नवा पर्याय; GST नसतानाही मिळू शकतो फायदा
SBI UPI Loan : छोट्या व्यापाऱ्यांसाठी आणि लघु व्यावसायिकांसाठी कर्ज मिळवण्याची प्रक्रिया अधिक सोपी करण्याच्या दिशेने स्टेट बँक ऑफ इंडिया (SBI) महत्त्वाचं पाऊल उचलण्याच्या तयारीत आहे. नियमित UPI व्यवहार करणाऱ्या छोट्या व्यापाऱ्यांना त्यांच्या डिजिटल व्यवहारांच्या आधारे कर्जासाठी पात्र ठरवण्याचा नवा पर्याय SBI विचाराधीन ठेवत आहे. विशेष म्हणजे, या प्रस्तावित व्यवस्थेत GST नोंदणी नसलेल्या काही छोट्या व्यावसायिकांचाही विचार केला जाऊ शकतो.
आजच्या काळात डिजिटल पेमेंटचा वापर मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. मोठ्या कंपन्यांपासून ते छोट्या किराणा दुकानांपर्यंत जवळपास प्रत्येक व्यवसायात UPI पेमेंटचा वापर केला जातो. त्यामुळे एखाद्या व्यापाऱ्याच्या नियमित डिजिटल व्यवहारांमधून त्याच्या व्यवसायाची उलाढाल आणि आर्थिक व्यवहारांची माहिती समजू शकते. याच डिजिटल डेटाचा वापर कर्ज प्रक्रियेत करण्याचा SBI चा प्रयत्न असल्याची माहिती समोर आली आहे.
छोट्या व्यापाऱ्यांना कर्ज मिळवून देण्यावर भर
छोट्या व्यापाऱ्यांना व्यवसायासाठी कर्जाची गरज असते. मात्र अनेकदा GST नोंदणी, कागदपत्रे, उत्पन्नाचा तपशील किंवा पारंपरिक क्रेडिट हिस्ट्री यांसारख्या कारणांमुळे त्यांना कर्ज मिळवताना अडचणी येतात. विशेषतः छोट्या दुकानदारांकडे मोठ्या कंपन्यांप्रमाणे व्यवस्थित आर्थिक कागदपत्रे उपलब्ध नसतात.
Related News
EPFO चा मोठा निर्णय! लग्नासाठी आता 5 वेळा काढता येणार PF; किती रक्कम मिळणार?
सीमा वादावर चीनची पुन्हा चालाखी! मोदी-जिनपिंग भेटीनंतर दोन्ही देशांच्या भूमिकेत मोठा फरक
गणेशोत्सवासाठी रेल्वेची मोठी तयारी; तब्बल 386 विशेष गाड्या धावणार, मुंबईत मेट्रोही मध्यरात्रीपर्यंत सुरू
Manoj Jarange Patil च्या मुंबई आंदोलनासाठी 5 हजारांची परवानगी मागितली; आझाद मैदानावर उपोषणाची तयारी
अखेर ठरलं! शिवाजी पार्कवर ठाकरे की शिंदे? यंदाचा दसरा मेळावा कुणाचा?
ट्रम्प यांच्या बालपणीच्या घराचा कोट्यवधींचा सौदा; जाणून घ्या कितीला विकले?
पहाटे 4 वाजेपर्यंत दिल्लीत खलबतं! अखेर इराणची घोषणापत्राला सहमती; भारताचं मोठं राजनैतिक यश
‘अमृताताई हिंदू असतील तर बाहेर येतील’; हळदी-कुंकवावरून मनोज जरांगे पाटील यांचे मोठे वक्तव्य
BRICS Summit : मोदी-पुतिन-जिनपिंग एकाच फ्रेममध्ये; जगाला नेमका काय संदेश?
जिनपिंग यांची कार काळ्या कव्हरमध्ये का नेली? Hongqi N701 चं गुपित काय?
दूध उकळूनही लगेच खराब होतंय? ‘या’ चुका आजच टाळा!
SBI कडून छोट्या व्यापाऱ्यांसाठी मोठी खुशखबर! UPI व्यवहारांच्या आधारे मिळणार कर्ज?
अशा परिस्थितीत UPI व्यवहार हा त्यांच्या व्यवसायाच्या आर्थिक हालचालींचा महत्त्वाचा डिजिटल पुरावा ठरू शकतो. एखाद्या व्यापाऱ्याच्या खात्यावर सातत्याने UPI द्वारे पैसे जमा होत असतील आणि त्याचे व्यवहार नियमित असतील, तर या डेटाचा वापर कर्ज पात्रता तपासण्यासाठी केला जाऊ शकतो.
SBI चे अधिकारी अश्विनी कुमार तिवारी यांनी या संदर्भात माहिती दिल्याचे वृत्त आहे. नियमित UPI व्यवहार करणाऱ्या छोट्या व्यापाऱ्यांच्या व्यवहारांचा उपयोग कर्ज देताना केला जाऊ शकतो, अशी भूमिका त्यांनी मांडली आहे.
GST नंबर नसला तरी मिळू शकतो कर्जाचा मार्ग
या प्रस्तावातील सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे GST नोंदणी नसलेल्या छोट्या व्यवसायिकांनाही याचा फायदा होण्याची शक्यता आहे. सध्या कर्जासाठी अर्ज करताना व्यवसायाशी संबंधित अनेक कागदपत्रांची आवश्यकता असते. GST नोंदणी असलेल्या व्यवसायांसाठी त्यांच्या व्यवहारांची माहिती पडताळणे तुलनेने सोपे असते.
मात्र अनेक छोटे दुकानदार किंवा व्यावसायिक GST अंतर्गत नोंदणीकृत नसू शकतात. त्यामुळे त्यांना कर्ज देताना बँकांसमोर व्यवसायाची उलाढाल आणि परतफेडीची क्षमता तपासण्याचे आव्हान असते.
UPI व्यवहारांचा डेटा उपलब्ध असल्यास व्यवसायाच्या डिजिटल व्यवहारांचा अंदाज घेणे शक्य होऊ शकते. त्यामुळे GST नसलेल्या छोट्या व्यवसायिकांसाठीही औपचारिक कर्जव्यवस्थेचा मार्ग सुलभ होण्याची शक्यता आहे.
SBI ने आधीच वेगवान कर्ज वितरणाचा अनुभव घेतला
SBI ने यापूर्वी GST आणि PAN कार्डशी संबंधित डेटाचा वापर करून पात्र व्यावसायिकांना वेगाने कर्ज उपलब्ध करून देण्याच्या प्रक्रियेत काम केले आहे. गेल्या 18 महिन्यांच्या कालावधीत GST आणि PAN डेटाच्या आधारे सुमारे 1 लाख कोटी रुपयांचे कर्ज वितरित करण्यात आल्याची माहिती अधिकाऱ्यांनी दिल्याचे वृत्त आहे.
GST नोंदणी असलेल्या व्यवसायांच्या कर्ज प्रक्रियेला डिजिटल स्वरूप देण्यामध्ये बँकेने प्रगती केली आहे. पात्रता आणि आवश्यक माहिती उपलब्ध असल्यास काही प्रकरणांमध्ये कर्ज प्रक्रिया अत्यंत कमी वेळेत पूर्ण करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.
आता हीच संकल्पना GST नोंदणी नसलेल्या छोट्या व्यावसायिकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी UPI व्यवहारांचा आधार घेण्याचा विचार केला जात आहे.
UPI व्यवहारातून कर्ज पात्रता कशी ठरू शकते?
समजा एखाद्या छोट्या दुकानदाराकडे GST नंबर नाही. मात्र त्याच्या दुकानात दररोज मोठ्या प्रमाणात UPI पेमेंट होत आहेत. ग्राहकांकडून येणाऱ्या डिजिटल पेमेंटची नियमितता, व्यवहारांची संख्या आणि व्यवहारांचे स्वरूप यासारख्या बाबींच्या आधारे व्यवसायाच्या आर्थिक हालचालींचा अंदाज घेता येऊ शकतो.
या प्रकारचा डेटा कर्जासाठी पात्रता ठरवताना वापरला जाऊ शकतो. अर्थात, केवळ UPI व्यवहार आहेत म्हणून प्रत्येक व्यक्तीला कर्ज मिळेलच, असे नाही. बँकेच्या कर्ज धोरणानुसार इतर आवश्यक निकष, जोखीम मूल्यांकन आणि परतफेडीची क्षमता तपासली जाऊ शकते.
म्हणूनच UPI हा कर्ज मंजुरीचा एक संभाव्य आधार ठरू शकतो; तो कर्जाची हमी समजणे योग्य ठरणार नाही.
कर्जाची गरज असलेल्या छोट्या व्यापाऱ्यांना फायदा
या योजनेचा सर्वात मोठा फायदा छोट्या दुकानदारांना आणि लघु व्यावसायिकांना होऊ शकतो. व्यवसाय वाढवण्यासाठी माल खरेदी करणे, दुकानात सुधारणा करणे, नवीन उपकरणे घेणे किंवा दैनंदिन व्यवसायासाठी भांडवलाची गरज भागवणे यासाठी छोट्या व्यापाऱ्यांना अनेकदा कर्जाची आवश्यकता असते.
पारंपरिक कर्ज प्रक्रियेत वेळ आणि कागदपत्रांची अडचण येत असल्यास डिजिटल व्यवहारांच्या आधारे प्रक्रिया जलद होण्याची शक्यता आहे.
विशेषतः डिजिटल पेमेंटचा मोठ्या प्रमाणावर वापर करणाऱ्या व्यापाऱ्यांसाठी ही व्यवस्था महत्त्वाची ठरू शकते.
योजना कधी सुरू होणार?
सध्या SBI कडून UPI आधारित कर्जाची ही संकल्पना आणि त्याची अंमलबजावणी याबाबत काम सुरू असल्याचे सांगितले जात आहे. त्यामुळे या योजनेची अंतिम पात्रता, व्याजदर, कर्जाची कमाल मर्यादा, आवश्यक कागदपत्रे आणि अर्ज करण्याची पद्धत याबाबत अधिकृत घोषणा होणे बाकी आहे.
त्यामुळे सध्या उपलब्ध माहितीनुसार UPI व्यवहारांच्या आधारे कर्ज मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे; मात्र प्रत्येक UPI वापरकर्त्याला किंवा व्यापाऱ्याला आपोआप कर्ज मिळेल, असे समजणे चुकीचे ठरेल.
डिजिटल व्यवहारांचा वाढता वापर लक्षात घेता बँकिंग क्षेत्रात कर्ज प्रक्रिया अधिक डेटा-आधारित आणि वेगवान करण्याचा हा महत्त्वाचा प्रयत्न ठरू शकतो. SBI ची ही योजना प्रत्यक्षात आल्यास GST नोंदणी नसलेल्या अनेक छोट्या व्यवसायिकांसाठी औपचारिक बँकिंग कर्जाचा मार्ग अधिक सुलभ होण्याची शक्यता आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/sbi/
