“5 मिनिटांसाठी थांबवला नाटकाचा प्रयोग! सतीश राजवाडेंच्या संवेदनशील निर्णयाने जिंकली प्रेक्षकांची मने”

सतीश राजवाडे

सगळे प्रेक्षक बसले आहेत ना?’ सतीश राजवाडेंच्या एका प्रश्नाने जिंकली रसिकांची मने

नाटक रंगात असतानाच सतीश राजवाडेंनी थांबवला प्रयोग; चिंचवडमध्ये घडली हृदयस्पर्शी घटना

पुणे : मराठी रंगभूमी सध्या नव्या उंचीवर पोहोचत असल्याचे चित्र पाहायला मिळत आहे. विविध विषयांवर आधारित नाटके प्रेक्षकांच्या पसंतीस उतरू लागली आहेत. अशाच गाजत असलेल्या ‘पुढच्या शुक्रवारी संध्याकाळी ७ वाजता’ या नाटकाच्या प्रयोगादरम्यान घडलेल्या एका प्रसंगाने सध्या संपूर्ण नाट्यविश्वाचे लक्ष वेधून घेतले आहे. अभिनेता आणि दिग्दर्शक सतीश राजवाडे यांनी दाखवलेल्या संवेदनशीलतेचे सर्व स्तरांतून कौतुक होत आहे.

चिंचवड येथील रामकृष्ण मोरे प्रेक्षागृहात नुकताच या नाटकाचा हाऊसफुल्ल प्रयोग पार पडला. नीरज शिरवईकर दिग्दर्शित हे नाटक सध्या प्रेक्षकांच्या पसंतीस उतरले असून प्रत्येक प्रयोगाला मोठी गर्दी होत आहे. अशाच एका गजबजलेल्या प्रयोगावेळी अचानक घडलेल्या घटनेने उपस्थित प्रेक्षकांना एक वेगळाच अनुभव दिला.

Related News

नाटक सुरू झाल्यानंतर काही ज्येष्ठ प्रेक्षक प्रेक्षागृहात पोहोचले. उशिरा आल्यामुळे त्यांना आपापल्या जागा शोधण्यात अडचणी येत होत्या. सभागृहातील अंधारामुळे त्यांचा गोंधळ वाढत होता. या हालचालींमुळे रंगमंचावरील सादरीकरणात आणि प्रेक्षकांच्या लक्षात थोडासा व्यत्यय निर्माण होत असल्याचे सतीश राजवाडे यांच्या निदर्शनास आले.

अनेकदा अशा परिस्थितीत कलाकार नाराजी व्यक्त करताना दिसतात. काही कलाकार प्रयोग सुरू असताना प्रेक्षकांना सूचना देतात, तर काही वेळा आयोजकांकडून हस्तक्षेप केला जातो. मात्र सतीश राजवाडे यांनी परिस्थिती पूर्णपणे वेगळ्या पद्धतीने हाताळली.

त्यांनी तात्काळ नाटकाचा प्रयोग थांबवला आणि तंत्रज्ञांना सभागृहातील दिवे सुरू करण्याची सूचना दिली. त्यानंतर सर्व ज्येष्ठ प्रेक्षक व्यवस्थित त्यांच्या जागेवर बसून स्थिरावत नाहीत तोपर्यंत त्यांनी पुढील दृश्य सुरू केले नाही. विशेष म्हणजे या संपूर्ण प्रक्रियेदरम्यान त्यांनी कुठल्याही प्रकारची नाराजी किंवा चिडचिड व्यक्त केली नाही.

त्यांच्या या निर्णयामुळे प्रेक्षकांमध्ये सकारात्मक वातावरण निर्माण झाले. ज्येष्ठ नागरिकांना सन्मानपूर्वक आसनस्थ होण्याची संधी मिळाली आणि इतर प्रेक्षकांनाही या कृतीचे महत्त्व जाणवले. काही मिनिटांचा हा खंड असला तरी त्यामागील मानवी मूल्ये सर्वांच्या मनाला भिडली.

प्रेक्षकांनीही या निर्णयाचे स्वागत केले. अनेकांनी टाळ्या वाजवून सतीश राजवाडे यांच्या संवेदनशीलतेला दाद दिली. आजच्या धावपळीच्या काळात ज्येष्ठ नागरिकांविषयी आदर व्यक्त करणारे प्रसंग क्वचितच पाहायला मिळतात. त्यामुळे हा प्रसंग उपस्थितांसाठी विशेष ठरला.

घटनेचा प्रभाव इतक्यावरच थांबला नाही. मध्यंतरानंतर दुसरा अंक सुरू होण्यापूर्वी सतीश राजवाडे स्वतः रंगमंचावर आले. त्यांनी हसत-हसत प्रेक्षकांना विचारले, “सगळे प्रेक्षक जागेवर बसले आहेत ना? नाटक सुरू करूया का?” त्यांच्या या साध्या प्रश्नामुळे सभागृहात एक वेगळेच आपलेपण निर्माण झाले.

प्रेक्षक आणि कलाकार यांच्यातील नाते केवळ मनोरंजनापुरते मर्यादित नसते. परस्पर आदर, विश्वास आणि संवाद या मूल्यांवर हे नाते टिकून असते. सतीश राजवाडे यांच्या कृतीने याच मूल्यांची पुन्हा एकदा प्रचिती दिली.मराठी रंगभूमीवर गेल्या काही वर्षांत प्रेक्षकांच्या सहभागाबाबत अनेक चर्चा झाल्या आहेत. मोबाईल फोन वाजणे, मोठ्याने बोलणे, लहान मुलांचे रडणे किंवा उशिरा प्रवेश करणे अशा गोष्टींमुळे प्रयोगात व्यत्यय येत असल्याच्या तक्रारी कलाकारांकडून वारंवार करण्यात येतात. अशा वेळी संयम राखून परिस्थिती हाताळणे हे प्रत्येकाला जमतेच असे नाही.

याआधीही काही दिवसांपूर्वी ‘लग्नपंचमी’ नाटकाच्या प्रयोगादरम्यान अभिनेता स्वप्नील जोशी यांनी अशाच एका प्रसंगाला अत्यंत संयमाने सामोरे गेले होते. प्रयोग सुरू असताना एका बाळाचे रडणे सतत सुरू होते. त्यावेळी स्वप्नील यांनी रागावण्याऐवजी विनम्रपणे संबंधित प्रेक्षकांना बाहेर जाण्याची विनंती केली होती. त्या घटनेचेही मोठ्या प्रमाणात कौतुक झाले होते.

आता सतीश राजवाडे यांच्या कृतीमुळे मराठी रंगभूमीवरील कलाकार केवळ उत्तम अभिनयच करत नाहीत, तर सामाजिक जबाबदारीही जपतात, हे पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे.रंगभूमी ही समाजाचे प्रतिबिंब मानली जाते. येथे सादर होणाऱ्या कथा, पात्रे आणि संवाद जितके महत्त्वाचे असतात, तितकीच महत्त्वाची कलाकारांची वर्तणूकही असते. सतीश राजवाडे यांनी दाखवून दिले की, कलाकाराचा खरा मोठेपणा केवळ त्याच्या अभिनयात नसून त्याच्या संवेदनशीलतेत आणि माणुसकीतही असतो.

आज सोशल मीडियाच्या युगात अनेक प्रसंग क्षणात व्हायरल होतात. मात्र काही घटना अशा असतात ज्या चर्चेपेक्षा जास्त प्रेरणा देऊन जातात. चिंचवडमधील हा प्रसंग त्यापैकीच एक मानला जात आहे.नाटकाचे यश केवळ तिकीट विक्री किंवा टाळ्यांच्या गजरात मोजले जात नाही. कलाकार आणि प्रेक्षक यांच्यात निर्माण होणारा भावनिक संवादही तेवढाच महत्त्वाचा असतो. सतीश राजवाडे यांच्या एका छोट्याशा कृतीने हा संवाद अधिक दृढ झाल्याचे दिसून आले.

ज्येष्ठ नागरिकांचा सन्मान, प्रेक्षकांबद्दलचा आदर आणि संयमाने परिस्थिती हाताळण्याची वृत्ती यांचा सुंदर संगम या प्रसंगात पाहायला मिळाला. त्यामुळेच हा प्रसंग मराठी रंगभूमीच्या इतिहासातील संस्मरणीय क्षणांपैकी एक ठरत आहे.

सतीश राजवाडे यांनी नाटक काही मिनिटांसाठी थांबवले असेल, परंतु त्या काही मिनिटांत त्यांनी हजारो प्रेक्षकांची मने जिंकली. त्यांच्या या कृतीने कलाकार आणि प्रेक्षक यांच्यातील जिव्हाळ्याचे नाते अधिक दृढ झाले असून, रंगभूमीवर माणुसकी अजूनही जिवंत असल्याचा विश्वास सर्वांना मिळाला आहे.

read also :  https://ajinkyabharat.com/happy-life-after-retirement-golden-sandhi/

Related News