S-400 च्या एका शक्तिशाली प्रहाराने पाकिस्तानला बसला जबर धक्का

ऑपरेशन सिंदूर

Operation Sindoor : भारताच्या खोलवर प्रहाराने पाकिस्तानचा आत्मविश्वास खचला? अमेरिकन एक्सपर्टचा मोठा दावा

भारताने राबवलेल्या ‘ऑपरेशन सिंदूर’ला आज एक वर्ष पूर्ण झाले आहे. गेल्या वर्षी मे महिन्यात भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात झालेला हा चार दिवसांचा संघर्ष दक्षिण आशियातील सर्वात चर्चेतील लष्करी घटनांपैकी एक ठरला होता. पहलगाम येथे पाक समर्थित दहशतवाद्यांनी निष्पाप पर्यटकांवर केलेल्या हल्ल्यानंतर भारताने कठोर प्रत्युत्तर देत ‘ऑपरेशन सिंदूर’ सुरू केले होते. या कारवाईमध्ये भारतीय वायुदलाने अत्यंत अचूक आणि रणनीतिक हल्ले करत पाकिस्तानच्या हवाई संरक्षण व्यवस्थेला मोठा धक्का दिल्याचा दावा आता अमेरिकन लष्करी तज्ज्ञ जॉन स्पेंसर यांनी केला आहे.

जॉन स्पेंसर हे अमेरिकन सैन्यात मेजर पदावर कार्यरत होते. सध्या ते वॉर स्टडीज आणि अर्बन वॉरफेअर विषयातील तज्ज्ञ म्हणून ओळखले जातात. त्यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर ऑपरेशन सिंदूरबाबत सविस्तर विश्लेषण मांडले आहे. त्यांच्या मते, हा केवळ सीमावर्ती संघर्ष नव्हता, तर भारताने पाकिस्तानच्या संरक्षण व्यवस्थेवर केलेला खोलवर आणि योजनाबद्ध प्रहार होता.

4 दिवसांचा संघर्ष, पण परिणाम दीर्घकालीन

7 मे ते 10 मे दरम्यान भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात तणावपूर्ण संघर्ष सुरू होता. या काळात भारतीय सैन्याने केवळ सीमेजवळच नाही, तर पाकिस्तानच्या अंतर्गत भागातील महत्वाच्या लष्करी ठिकाणांवर लक्ष्य साधल्याचे सांगितले जाते. भारतीय हवाई दलाने वापरलेल्या अचूक तंत्रज्ञानामुळे पाकिस्तानची हवाई सुरक्षा प्रणाली दबावाखाली आली.

Related News

स्पेंसर यांच्या मते, 10 मेच्या सकाळपर्यंत भारताने पाकिस्तानच्या आकाशावर प्रभावी नियंत्रण मिळवले होते. पाकिस्तानची हवाई क्षमता मोठ्या प्रमाणात कमजोर झाली होती आणि त्यांची प्रतिक्रिया देण्याची क्षमता कमी झाली होती.

पाकिस्तानच्या रडार आणि एअर डिफेन्सवर मोठा हल्ला

8 मे रोजी भारतीय दलांनी पाकिस्तानच्या चूनिया आणि पासरुर भागातील अर्ली वॉर्निंग रडार आणि HQ-9 एअर डिफेन्स सिस्टिमवर हल्ले केल्याचा दावा करण्यात आला. हे हल्ले लॉयटरिंग म्युनिशनच्या मदतीने करण्यात आले होते. या तंत्रामुळे लक्ष्यावर अचूक प्रहार करून शत्रूच्या रडार आणि मिसाईल सिस्टीमला निष्प्रभ करता येते.

स्पेंसर यांच्या विश्लेषणानुसार, भारताचा उद्देश पाकिस्तानचे “डोळे आणि कान” बंद करणे हा होता. रडार आणि एअर डिफेन्स सिस्टम नष्ट झाल्यानंतर पाकिस्तानला भारतीय हवाई हालचालींची अचूक माहिती मिळणे कठीण झाले. यामुळे त्यांचा समन्वय कोलमडला आणि उत्तर देण्याची क्षमता कमकुवत झाली.

S-400 ने बदलले युद्धाचे समीकरण?

ऑपरेशन सिंदूरमधील सर्वात मोठा टर्निंग पॉइंट म्हणजे भारताने S-400 प्रणालीद्वारे पाकिस्तानी AWACS विमान लक्ष्य केल्याचा दावा मानला जात आहे. AWACS म्हणजे हवेत उडणारी रडार यंत्रणा. शत्रूच्या हालचाली, हवाई कारवाया आणि रणनीतिक माहिती गोळा करण्यासाठी ही प्रणाली अत्यंत महत्वाची असते.

स्पेंसर यांच्या मते, भारताने जवळपास 300 किलोमीटर अंतरावरून पाकिस्तानच्या या महत्वाच्या विमानाला लक्ष्य केले. या घटनेनंतर पाकिस्तानला हे स्पष्ट झाले की त्यांची विमानं सुरक्षित नाहीत आणि भारत दूरवरूनही अचूक हल्ले करू शकतो.

याच क्षणानंतर पाकिस्तानचा आत्मविश्वास ढासळू लागला, असे स्पेंसर यांनी म्हटले आहे.

संघर्षविरामासाठी अमेरिकेकडे धाव?

अमेरिकन एक्सपर्टच्या मते, भारतीय हल्ल्यांनंतर पाकिस्तानवर मोठा मानसिक दबाव निर्माण झाला होता. जमिनीवरील तसेच हवाई क्षेत्रातील वाढत्या नुकसानामुळे पाकिस्तानने आंतरराष्ट्रीय हस्तक्षेपाची अपेक्षा ठेवली. त्यानंतर संघर्षविरामासाठी अमेरिकेकडे संपर्क साधल्याचेही बोलले गेले.

भारतीय संरक्षण विश्लेषकांच्या मते, ऑपरेशन सिंदूरने भारताची “नवीन लष्करी रणनीती” जगासमोर आणली. यात केवळ प्रतिकार नव्हता, तर शत्रूच्या रणनीतिक क्षमतेला थेट लक्ष्य करण्याची तयारी दिसून आली.

भारताच्या लष्करी रणनीतीची जगभरात चर्चा

ऑपरेशन सिंदूरनंतर भारताच्या संरक्षण क्षमतेबाबत जागतिक स्तरावर चर्चा सुरू झाली. विशेषतः S-400 प्रणाली, लॉयटरिंग म्युनिशन आणि नेटवर्क-सेंट्रिक वॉरफेअरच्या वापरामुळे भारतीय सैन्याच्या आधुनिक तंत्रज्ञानाकडे जगाचे लक्ष गेले.

अनेक तज्ज्ञांच्या मते, भविष्यातील युद्ध हे केवळ सैनिकांच्या संख्येवर नाही, तर तंत्रज्ञान, माहिती आणि अचूकतेवर अवलंबून असेल. ऑपरेशन सिंदूरमध्ये भारताने हेच दाखवून दिले.

राजकीय वर्तुळात अद्याप चर्चा

भारतामध्ये मात्र ऑपरेशन सिंदूरच्या यशाबाबत राजकीय पातळीवर अजूनही चर्चा सुरू आहे. विरोधकांकडून अनेक प्रश्न उपस्थित केले गेले. काहींनी सरकारकडून अधिकृत माहिती सार्वजनिक करण्याची मागणी केली, तर काहींनी या कारवाईच्या परिणामांवर शंका व्यक्त केली.

मात्र जॉन स्पेंसर यांच्यासारख्या आंतरराष्ट्रीय लष्करी तज्ज्ञांनी भारताच्या रणनीतीचे कौतुक केल्याने या चर्चेला नवे वळण मिळाले आहे.

ऑपरेशन सिंदूरचा संदेश काय?

ऑपरेशन सिंदूरने एक स्पष्ट संदेश दिला — भारतावर दहशतवादी हल्ले झाल्यास त्याचे उत्तर केवळ सीमावर्ती कारवाईपुरते मर्यादित राहणार नाही. आवश्यक असेल तर शत्रूच्या संरक्षण व्यवस्थेवर खोलवर प्रहार करण्याची क्षमता भारताकडे आहे.

यामुळे दक्षिण आशियातील सामरिक समीकरण बदलण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. आधुनिक युद्धामध्ये तंत्रज्ञान, गुप्त माहिती आणि वेगवान निर्णय किती महत्वाचे असतात, हे ऑपरेशन सिंदूरमधून स्पष्ट झाल्याचे मानले जात आहे.

read also : https://ajinkyabharat.com/5-chemical-amba-gets-ready-in-no-time-maharashtra-operation-mangochi-dhadak-mohim/

Related News