5 तासांत आंबे पिकवण्याचा धोकादायक प्रकार उघड; राज्यभर ‘ऑपरेशन मँगो’मुळे खळबळ
उन्हाळा सुरू झाला की बाजारात आंब्यांची रेलचेल सुरू होते. हापूस, केसर, पायरी, लंगडा अशा विविध प्रकारच्या आंब्यांची मागणी मोठ्या प्रमाणावर वाढते. मात्र ग्राहकांच्या या वाढत्या मागणीचा गैरफायदा घेत काही व्यापारी आता धोकादायक रसायनांचा वापर करून फक्त काही तासांत आंबे पिकवत असल्याची धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. महाराष्ट्र अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) सुरू केलेल्या ‘ऑपरेशन मँगो’ मोहिमेमुळे राज्यभरात मोठी खळबळ उडाली आहे.
मुंबई, नवी मुंबई, ठाणे, कल्याण, भिवंडीसह राज्यातील विविध भागांमध्ये एफडीएने छापेमारी मोहीम सुरू केली असून कृत्रिमरीत्या आंबे पिकवणाऱ्या व्यापाऱ्यांवर कठोर कारवाई केली जात आहे. ग्राहकांच्या आरोग्याशी खेळ करणाऱ्या या रॅकेटमुळे आता सर्वसामान्यांमध्येही चिंता वाढली आहे.
काय आहे ‘ऑपरेशन मँगो’?
आंबा नैसर्गिक पद्धतीने पिकण्यासाठी साधारणपणे ५ ते ७ दिवस लागतात. झाडावर किंवा अढीमध्ये ठेवून आंबा हळूहळू पिकतो आणि त्याची चव, सुगंध व गुणवत्ता टिकून राहते. मात्र बाजारात जलद नफा कमवण्यासाठी काही व्यापारी केवळ ५ ते १० तासांत आंबा पिकवण्याचे प्रकार करत आहेत.
Related News
12 क्विंटल कांदा विकूनही हातात शून्य! शेतकऱ्याला उलट भरावा लागला 1 रुपया; बळीराजाच्या वेदनेची धक्कादायक कहाणी
Nagpur News : धावत्या JCB ला लटकून नायब तहसीलदारांची थरारक कारवाई; अवैध उत्खनन माफियांमध्ये भीतीचं वातावरण
फौजी क्रूचा भीषण अपघात 2026: धक्कादायक दुर्घटना, 1 मृत्यू, 5 जखमी | Big Breaking Update
संकट वाढलं! अमरावतीत १८.८१ कोटी थकीत, जलपुरवठा प्रकल्प धोक्यात
स्फोटक आरोप: हप्तेखोरीमुळे कारवाई शून्य? अन्नपुरवठा अधिकाऱ्यांवर नागरिक संतप्त
Alert! 6 तासांसाठी उड्डाण ठप्प – मुंबई विमानतळ 7 मे रोजी पूर्णपणे बंद
मुंबईकरांना दिलासा! 1 मोठा निर्णय – मोनोरेल पुन्हा ट्रॅकवर
पुणे नसरापूर केस: 10 दिवसांत चार्जशीट! मध्यरात्री आरोपीला घटनास्थळी नेऊन पोलिसांची धडाकेबाज कारवाई
क्रूर निष्काळजीपणा? 4 तास उशिरा उपचार; कैद्याचा अंधाऱ्या कोठडीत अंत
धक्कादायक! राजीनामा न दिल्यास ममता बॅनर्जी अडचणीत?
याच गैरप्रकारांना आळा घालण्यासाठी महाराष्ट्र एफडीएने ‘ऑपरेशन मँगो’ ही विशेष मोहीम सुरू केली आहे. या मोहिमेसाठी राज्यभरात तब्बल १५० विशेष पथके तयार करण्यात आली आहेत. ही पथके फक्त बाजारपेठांवरच नाही, तर गोदामे, थंडगार साठवण केंद्रे आणि शहराबाहेरील फळ साठवण जागांवरही नजर ठेवून आहेत.
वाशी APMC मधील छापेमारीत धक्कादायक खुलासे
नुकत्याच नवी मुंबईतील वाशी एपीएमसी फळ बाजारात एफडीएने मोठी कारवाई केली. या छापेमारीत मोठ्या प्रमाणात कृत्रिमरीत्या पिकवलेले आंबे जप्त करण्यात आले. तसेच आंबे पिकवण्यासाठी वापरली जाणारी रसायने आणि उपकरणेही सापडली.
तपासादरम्यान कॅल्शियम कार्बाइडचा वापर होत असल्याचे स्पष्ट झाले. हे रसायन सामान्यतः गॅस वेल्डिंगसाठी वापरले जाते. आंब्याच्या पेट्यांमध्ये या रसायनाच्या पुड्या ठेवण्यात येतात. त्यातून निर्माण होणारा ॲसिटिलीन वायू आंब्याचा रंग जलद बदलतो आणि तो कृत्रिमरीत्या पिकल्यासारखा दिसतो.
विशेष म्हणजे असे आंबे बाहेरून पिवळे आणि आकर्षक दिसतात. मात्र आतून ते पूर्णपणे नैसर्गिकरीत्या पिकलेले नसतात. त्यामुळे ग्राहक सहज फसतात.
इथिलीन स्प्रेचा वाढता वापर
काही व्यापाऱ्यांकडून इथिलीन स्प्रेचाही मोठ्या प्रमाणात वापर होत असल्याचे तपासात समोर आले आहे. बागांमधून कच्चे आंबे तोडल्यानंतर त्यांच्यावर थेट रसायनांची फवारणी केली जाते. यामुळे काही तासांत आंबा मऊ होतो आणि पिकल्यासारखा दिसू लागतो.
एफडीएला छापेमारीदरम्यान काही संशयास्पद बाटल्या आढळल्या असून त्यांवरील लेबल बनावट असल्याचा संशय आहे. या रसायनांचा थेट परिणाम फळांच्या पेशींवर होतो. त्यामुळे फळांची नैसर्गिक गुणवत्ता नष्ट होते.
कॅल्शियम कार्बाइड का धोकादायक?
अन्न सुरक्षा आणि मानके प्राधिकरणाच्या नियमांनुसार कॅल्शियम कार्बाइडचा वापर पूर्णपणे बंदीस्त आहे. हे रसायन मानवी आरोग्यासाठी अत्यंत घातक मानले जाते.
तज्ज्ञांच्या मते, अशा रसायनांनी पिकवलेले आंबे खाल्ल्याने खालील समस्या उद्भवू शकतात:
- घशात जळजळ
- उलट्या आणि मळमळ
- अतिसार
- पोटदुखी आणि तीव्र कळा
- डोकेदुखी
- मज्जासंस्थेवर परिणाम
- स्मरणशक्ती कमी होणे
- दीर्घकाळात कर्करोगाचा धोका
विशेषतः लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि गर्भवती महिलांसाठी असे आंबे अधिक धोकादायक ठरू शकतात.
ग्राहकांनी आंबे खरेदी करताना काय काळजी घ्यावी?
तज्ज्ञांच्या मते ग्राहकांनी आंबे खरेदी करताना काही गोष्टींकडे विशेष लक्ष द्यावे.
असे आंबे टाळा:
- अतिशय चमकदार पिवळा रंग
- एकसारखा रंग असलेले आंबे
- बाहेरून पिकलेले पण आतून कच्चे
- रासायनिक वास येणारे आंबे
- खूप मऊ किंवा चिकट वाटणारे फळ
नैसर्गिक आंबा कसा ओळखाल?
- नैसर्गिक सुगंध असतो
- रंग थोडा असमान असतो
- देठाजवळ गोड वास येतो
- गरामध्ये नैसर्गिक गोडवा असतो
तज्ज्ञ आंबे खाण्यापूर्वी ते स्वच्छ पाण्यात काही वेळ भिजवून ठेवण्याचा सल्लाही देतात.
दोषींवर फौजदारी गुन्हे दाखल होणार
एफडीएचे सहआयुक्त महेश चौधरी यांनी स्पष्ट इशारा दिला आहे की कृत्रिमरीत्या आंबे पिकवणाऱ्यांवर कठोर कारवाई केली जाईल. अशा व्यापाऱ्यांचे परवाने रद्द करण्यासोबतच त्यांच्यावर फौजदारी गुन्हे दाखल करण्यात येणार आहेत.
सध्या वाशी, भिवंडी, कल्याण आणि इतर घाऊक बाजारांतून आंब्यांचे नमुने गोळा करण्यात आले असून प्रयोगशाळेत तपासणी सुरू आहे. अहवाल आल्यानंतर आणखी मोठी कारवाई होण्याची शक्यता आहे.
ग्राहकांच्या आरोग्याशी थेट खेळ
आंबा हा फळांचा राजा मानला जातो. मात्र काही व्यापाऱ्यांच्या लालसेमुळे आता हेच फळ आरोग्यासाठी धोकादायक ठरत आहे. जलद नफा मिळवण्यासाठी रसायनांचा वापर करून ग्राहकांच्या जीवाशी खेळ केला जात असल्याने प्रशासनही आता अॅक्शन मोडमध्ये आले आहे.
‘ऑपरेशन मँगो’मुळे कृत्रिमरीत्या पिकवलेल्या आंब्यांचा मोठा गैरप्रकार उघडकीस येत असून येत्या काही दिवसांत आणखी धक्कादायक खुलासे होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
read also :https://ajinkyabharat.com/summer-mango-cocktails-are-the-craze-for-home-made-delicious-drinks/
