1 जुलैपासून RBI कागदी नोटा बंद करणार : देशभरात गेल्या काही दिवसांपासून सोशल मीडियावर आणि व्हॉट्सॲप ग्रुप्समध्ये एक मेसेज मोठ्या प्रमाणात व्हायरल होत आहे. या मेसेजमध्ये असा दावा करण्यात आला होता की, 30 जून 2026 नंतर भारतातील सर्व कागदी नोटा चलनातून बाद करण्यात येणार असून त्यांच्या जागी पूर्णपणे प्लास्टिकच्या नोटा आणल्या जाणार आहेत. या संदेशामुळे सामान्य नागरिक, व्यापारी आणि व्यावसायिकांमध्ये संभ्रमाचे वातावरण निर्माण झाले होते. मात्र आता या दाव्याबाबतचे सत्य समोर आले असून केंद्र सरकारच्या प्रेस इन्फॉर्मेशन ब्युरो (PIB) फॅक्ट चेक विभागाने हा दावा पूर्णपणे खोटा असल्याचे स्पष्ट केले आहे.
सोशल मीडियावर नेमकी कोणती अफवा पसरली?
व्हायरल होत असलेल्या मेसेजमध्ये असा दावा करण्यात आला होता की, भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) देशातील सर्व कागदी नोटा टप्प्याटप्प्याने मागे घेणार आहे. 30 जून 2026 पर्यंत ही प्रक्रिया पूर्ण होईल आणि त्यानंतर बाजारात फक्त प्लास्टिकच्या नोटाच वैध राहतील, असेही या संदेशात नमूद करण्यात आले होते.
या मेसेजमध्ये कोणताही अधिकृत स्रोत किंवा पुरावा नसतानाही तो मोठ्या प्रमाणावर शेअर करण्यात आला. त्यामुळे अनेक नागरिकांच्या मनात चिंता निर्माण झाली. काहींना पुन्हा नोटाबंदीप्रमाणे परिस्थिती निर्माण होईल का, अशी भीती वाटू लागली. तर काही जणांनी आपल्या घरातील रोख रकमेबाबत चिंता व्यक्त केली.
Related News
मोदींना अपशब्द बोलणाऱ्या मुलीच्या आईची थेट मागणी; म्हणाली, ‘तिला दत्तक घ्या…’
संकष्टी चतुर्थीला बनला खास ग्रहयोग! ‘या’ 5 राशींवर गणरायाची विशेष कृपा
मोठी बातमी! नोकरी सोडल्यावर PF मधून किती पैसे मिळणार? 75% रक्कम मिळेल, 25% अडकणार
PIB Fact Check ने केला मोठा खुलासा
नागरिकांमध्ये निर्माण झालेला गोंधळ लक्षात घेऊन PIB Fact Check ने या व्हायरल दाव्याची तपासणी केली. तपासणीनंतर PIB ने आपल्या अधिकृत सोशल मीडिया हँडलवरून स्पष्ट केले की, RBI कागदी नोटा बंद करण्याचा कोणताही विचार करत नाही.
PIB ने म्हटले की, “30 जून 2026 पासून कागदी नोटा बंद करून प्लास्टिकच्या नोटा आणल्या जाणार असल्याचा दावा पूर्णपणे फेक आहे. RBI कडून असा कोणताही आदेश, अधिसूचना किंवा परिपत्रक जारी करण्यात आलेले नाही.”
यामुळे सोशल मीडियावर सुरू असलेल्या चर्चांना पूर्णविराम मिळाला आहे.
RBI नेही दिले स्पष्ट संकेत
PIB च्या स्पष्टीकरणानंतर हे स्पष्ट झाले आहे की भारतीय रिझर्व्ह बँकेकडे सध्या कागदी नोटा पूर्णपणे बंद करण्याचा कोणताही प्रस्ताव नाही. त्यामुळे नागरिकांनी अशा अफवांवर विश्वास ठेवू नये, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
सध्या देशात प्रचलित असलेल्या सर्व नोटा पूर्वीप्रमाणेच वैध आहेत. त्या नोटांचा वापर व्यवहारांसाठी करता येणार असून कोणत्याही प्रकारची घाई किंवा भीती बाळगण्याचे कारण नाही.
नागरिकांमध्ये का निर्माण झाला गोंधळ?
अलीकडच्या काळात सोशल मीडियावर आर्थिक विषयांशी संबंधित अनेक दिशाभूल करणारे संदेश व्हायरल होताना दिसतात. विशेषतः नोटाबंदी, बँकिंग नियम, UPI व्यवहार, PAN-Aadhaar आणि RBI नियमांबाबत अनेक अफवा पसरवल्या जातात.
यावेळीही कागदी नोटा बंद होणार असल्याच्या दाव्यामुळे लोकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले. काही नागरिकांनी आपल्या नोटांची वैधता तपासण्यासाठी बँकांशी संपर्क साधण्यास सुरुवात केली होती. व्यापाऱ्यांमध्येही संभ्रम निर्माण झाल्याचे पाहायला मिळाले.
तुमच्या खिशातील नोटा पूर्णपणे सुरक्षित
कागदी नोटांबाबत पसरत असलेल्या अफवांमुळे नागरिकांनी घाबरण्याचे कोणतेही कारण नसल्याचे केंद्र सरकार आणि RBI यांनी स्पष्ट केले आहे. सध्या चलनात असलेल्या सर्व कागदी नोटा पूर्णपणे वैध असून त्यांचा वापर नेहमीप्रमाणे व्यवहारांसाठी करता येणार आहे. घरात ठेवलेली रोकड, बँक खात्यातील रक्कम किंवा व्यावसायिक व्यवहारांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या नोटांवर कोणताही परिणाम होणार नाही. सोशल मीडियावर व्हायरल होणाऱ्या अप्रमाणित संदेशांवर विश्वास ठेवू नये, असे आवाहनही करण्यात आले आहे. कोणतीही महत्त्वाची आर्थिक माहिती केवळ RBI किंवा सरकारच्या अधिकृत स्रोतांवरूनच तपासावी, असा सल्ला प्रशासनाने दिला आहे.
देशातील चलनव्यवस्थेत कोणताही मोठा बदल झाल्यास त्याबाबत RBI आणि केंद्र सरकार अधिकृत माध्यमांतून स्पष्ट घोषणा करतात. त्यामुळे सोशल मीडियावर फिरणाऱ्या अप्रमाणित संदेशांवर विश्वास ठेवू नये.
फेक न्यूजपासून सावध राहा
PIB आणि प्रशासनाने नागरिकांना महत्त्वाचे आवाहन केले आहे. कोणतीही माहिती मिळाल्यानंतर तिची सत्यता पडताळल्याशिवाय ती पुढे पाठवू नये. विशेषतः आर्थिक विषयांशी संबंधित माहिती अधिकृत संकेतस्थळ किंवा सरकारी स्रोतांकडूनच तपासावी.
तज्ज्ञांच्या मते, अशा प्रकारच्या अफवा केवळ नागरिकांमध्ये भीती निर्माण करत नाहीत, तर आर्थिक व्यवहारांवरही परिणाम करू शकतात. त्यामुळे जबाबदारीने सोशल मीडिया वापरणे आवश्यक आहे.
अधिकृत माहिती कुठे तपासाल?
कुठल्याही आर्थिक किंवा चलनविषयक निर्णयाबाबत माहिती मिळवण्यासाठी नागरिकांनी RBI आणि PIB Fact Check यांच्या अधिकृत माध्यमांचा वापर करावा. सोशल मीडिया फॉरवर्ड किंवा अनोळखी संकेतस्थळांवरील माहितीवर आंधळा विश्वास ठेवणे टाळावे.
सध्या तरी 1 जुलै 2026 पासून कागदी नोटा बंद होणार असल्याचा दावा पूर्णपणे खोटा असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. त्यामुळे नागरिकांनी कोणतीही घाई न करता अधिकृत माहितीलाच प्राधान्य द्यावे.
read also : https://ajinkyabharat.com/mamata-banerjees-20-tmc-mps-join-bandaat-mere-dil-mein-hai-kaba-song-made-famous/
