महाराष्ट्रातील कांदा उत्पादक शेतकरी पुन्हा एकदा मोठ्या आर्थिक संकटात सापडले आहेत. सोलापूर जिल्ह्यातील करमाळा तालुक्यातील पांगरे गावातील शेतकरी अंकुश अण्णा गुंजाळ यांची व्यथा सध्या राज्यभर चर्चेचा विषय ठरत आहे. त्यांनी मेहनतीने पिकवलेला 73 पोत्यांचा कांदा बाजारात नेला, मात्र त्यातून मिळालेली रक्कम ऐकून कोणाच्याही डोळ्यात पाणी येईल अशी परिस्थिती निर्माण झाली आहे.
कांद्याचा दर इतका खाली कसा गेला?
21 एप्रिल 2026 रोजी अंकुश गुंजाळ यांनी आपला कांदा सोलापूर कृषी उत्पन्न बाजार समितीत विक्रीसाठी आणला होता. एकूण 73 पोती कांदा त्यांनी शरीफ ट्रेडर्स या आडत दुकानावर विकला. सुरुवातीला त्यांना आशा होती की चांगला भाव मिळेल आणि मेहनतीचे फळ हातात येईल. मात्र बाजारात कांद्याची मोठी आवक आणि मागणीतील घट यामुळे दर प्रचंड खाली कोसळले.
बाजारभाव इतका खाली गेला की कांद्याला फक्त 50 पैसे प्रति किलो इतका अत्यल्प दर मिळाला. हा दर ऐकूनच शेतकरी आणि बाजारातील इतर लोकही थक्क झाले.
Related News
मिळाले किती पैसे?
73 पोती कांदा विकल्यानंतर शेतकऱ्याला एकूण 5068 रुपये मिळाले. मात्र यातून वाहतूक खर्च, हमाली, तोलाई आणि आडत खर्च वजा केल्यानंतर प्रत्यक्ष हातात आलेले पैसे फक्त 400 रुपये इतकेच राहिले.
तीन महिने मेहनत, खत, पाणी, औषधे आणि मजुरी यावर हजारो रुपये खर्च करूनही शेवटी शेतकऱ्याच्या हाती केवळ 400 रुपये उरले, ही वस्तुस्थिती अत्यंत वेदनादायक आहे.
शेतकऱ्याचा संताप आणि हतबलता
अंकुश गुंजाळ यांची अवस्था पाहून उपस्थित शेतकरीही भावुक झाले. त्यांनी संतप्त प्रतिक्रिया देत विचारले की, “जर असा भाव मिळणार असेल तर आम्ही शेती करायचीच कशाला?”
त्यांचा आवाज हा केवळ एका शेतकऱ्याचा नाही, तर राज्यातील अनेक कांदा उत्पादक शेतकऱ्यांचा आहे, जे सध्या मोठ्या आर्थिक संकटात सापडले आहेत.
दुसरी धक्कादायक घटना
याच पार्श्वभूमीवर पैठण तालुक्यातील वरुडी गावातील आणखी एक घटना समोर आली आहे. प्रकाश गलधर या शेतकऱ्याने 1262 किलो कांदा विक्रीस आणला होता. मात्र खर्च वजा करता त्यांना पैसे मिळण्याऐवजी उलट 1 रुपया अडत्याला द्यावा लागला.
ही घटना शेतकऱ्यांच्या स्थितीची गंभीरता अधोरेखित करते.
उत्पादन खर्च आणि बाजारभाव यातील मोठी दरी
सध्या कांदा उत्पादनासाठी बियाणे, खते, कीटकनाशके, मजुरी आणि सिंचन यावर मोठा खर्च होतो. प्रति एकर खर्च हजारो रुपयांपर्यंत जातो. मात्र बाजारात कांद्याचे दर इतके खाली आले आहेत की उत्पादन खर्चही भरून निघत नाही.
यामुळे शेतकरी कर्जबाजारी होत असून अनेकजण शेती सोडण्याचा विचार करत आहेत.
बाजारातील कारणे काय?
कांद्याच्या दरातील घसरणीमागे काही प्रमुख कारणे सांगितली जात आहेत:
- बाजारात अचानक मोठी आवक वाढणे
- स्थानिक आणि बाह्य मागणी कमी होणे
- साठवणुकीची मर्यादा
- निर्यात धोरणातील बदल
- मध्यस्थांची भूमिका आणि खर्च
या सर्व कारणांमुळे कांदा दर सतत खाली येत आहेत.
शेतकऱ्यांची मागणी
शेतकऱ्यांनी सरकारकडे पुन्हा एकदा मागणी केली आहे की:
- प्रत्येक पिकाला किमान हमीभाव द्यावा
- बाजारातील मध्यस्थी कमी करावी
- थेट खरेदी व्यवस्था मजबूत करावी
- कांदा निर्यात धोरण स्थिर ठेवावे
- शीतगृह आणि साठवणूक सुविधा वाढवाव्यात
सरकारसमोर मोठे आव्हान
कांदा हा महाराष्ट्रातील महत्त्वाचा नगदी पीक आहे. लाखो शेतकरी यावर अवलंबून आहेत. त्यामुळे कांदा दरातील अस्थिरता ही केवळ आर्थिक नाही तर सामाजिक समस्या देखील बनली आहे.
जर यावर योग्य तोडगा निघाला नाही, तर शेतकरी आत्महत्यांचे प्रमाण वाढण्याची भीतीही व्यक्त केली जात आहे.
सोलापूर आणि पैठणमधील या घटनांनी पुन्हा एकदा शेतकऱ्यांच्या अडचणींचे वास्तव समोर आणले आहे. मेहनतीला योग्य मोबदला न मिळाल्याने बळीराजा हतबल झाला आहे. कांदा उत्पादक शेतकऱ्यांचे हे संकट केवळ एका जिल्ह्यापुरते मर्यादित नसून संपूर्ण राज्यातील शेती व्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करणारे आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/great-offer-of-rs-3000-for-bajaj-pulsar-125-buyers-suvarnasandhi/
