PMP प्रवाशांना मोठा झटका! बेलसर टोलमुळे बसप्रवास महाग; 3 मार्गांवरील प्रवाशांना अतिरिक्त शुल्क
पुणे महानगर परिवहन महामंडळाच्या (PMP) बसमधून प्रवास करणाऱ्या हजारो प्रवाशांसाठी एक महत्त्वाची आणि काहीशी चिंताजनक बातमी समोर आली आहे. पुरंदर तालुक्यातील बेलसर येथे नव्याने सुरू झालेल्या टोल प्लाझामुळे आता PMP बसमधून प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांच्या खिशावर अतिरिक्त आर्थिक भार पडणार आहे. हडपसरहून जेजुरी एमआयडीसी, मोरगाव आणि नीरा गावाकडे जाणाऱ्या बससेवांचा वापर करणाऱ्या प्रवाशांना आता नियमित तिकिटासोबतच अतिरिक्त टोल तिकीटही घ्यावे लागणार आहे.
पुणे जिल्ह्यातील सासवड-लोणंद राष्ट्रीय महामार्गावर बेलसर गावाजवळ नव्याने उभारण्यात आलेला टोल प्लाझा 24 एप्रिल 2026 पासून कार्यान्वित करण्यात आला आहे. या टोल प्लाझाच्या अंमलबजावणीनंतर स्थानिक नागरिक आणि वाहनधारकांकडून टोलमाफीची मागणी होत असताना आता सार्वजनिक वाहतुकीचा वापर करणाऱ्या सामान्य प्रवाशांनाही त्याचा फटका बसू लागला आहे.
Related News
कोणत्या मार्गांवरील प्रवाशांना बसणार फटका?
PMP प्रशासनाने दिलेल्या माहितीनुसार, बसमार्ग क्रमांक 210 (हडपसर ते जेजुरी एमआयडीसी), बसमार्ग क्रमांक 212 (हडपसर ते मोरगाव) आणि बसमार्ग क्रमांक 213 (हडपसर ते नीरा गाव) या मार्गांवर धावणाऱ्या बसना बेलसर टोल प्लाझामधून जावे लागते. त्यामुळे या मार्गांवर प्रवास करणाऱ्या प्रत्येक प्रवाशाकडून अतिरिक्त एक रुपया टोल शुल्क आकारले जाणार आहे.
पहिल्या नजरेत ही रक्कम कमी वाटत असली तरी रोजचा प्रवास करणाऱ्या हजारो प्रवाशांसाठी हा खर्च महिन्याभरात लक्षणीय ठरणार आहे. विशेषतः कामगार, विद्यार्थी, शेतकरी आणि निम्न उत्पन्न गटातील प्रवासी यांच्यावर या निर्णयाचा सर्वाधिक परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
PMP मध्ये आधीपासूनच लागू आहे टोल तिकीट व्यवस्था
PMP साठी ही टोल आकारणी नवी नाही. यापूर्वीही काही विशिष्ट मार्गांवर प्रवाशांकडून टोल तिकीट आकारले जात होते. कात्रज डेपोकडील बस खेड-शिवापूर टोलनाक्यावरून प्रवास करतात. त्याचप्रमाणे निगडी आणि बालेवाडी डेपोच्या काही बस जुन्या पुणे-मुंबई महामार्गावरील देहूरोड (सोमाटणे) टोलनाक्यावरून जातात. तसेच निगडी डेपोच्या काही बस कुसगाव (वरसोली) टोल प्लाझामधून मार्गस्थ होतात.
या सर्व मार्गांवर सध्या प्रति प्रवासी एक रुपया टोल तिकीट आकारले जाते. त्याच धर्तीवर आता बेलसर टोल प्लाझावरून धावणाऱ्या बसमध्येही हा नियम लागू करण्यात आला आहे. त्यामुळे PMP प्रशासनाच्या दृष्टीने हा निर्णय धोरणात्मक सातत्य राखणारा असला तरी प्रवाशांच्या दृष्टीने अतिरिक्त खर्च वाढवणारा ठरत आहे.
स्थानिकांची टोलमाफीची मागणी कायम
बेलसर टोल प्लाझा सुरू झाल्यापासून स्थानिक नागरिक आणि विविध सामाजिक संघटनांकडून टोलमाफीची मागणी सातत्याने केली जात आहे. स्थानिकांचे म्हणणे आहे की, राष्ट्रीय महामार्गावरील नियमित प्रवाशांवर आणि स्थानिक वाहनधारकांवर अतिरिक्त आर्थिक भार पडत आहे.
विशेषतः ग्रामीण भागातील नागरिकांना दैनंदिन कामासाठी या मार्गाचा वापर करावा लागतो. त्यामुळे टोलमुळे त्यांच्या प्रवास खर्चात वाढ होत आहे. आता सार्वजनिक बससेवेतील प्रवाशांनाही अतिरिक्त शुल्क भरावे लागत असल्याने या मागणीला आणखी बळ मिळण्याची शक्यता आहे.
PMP प्रशासनाचे आवाहन
या निर्णयाबाबत PMP प्रशासनाने प्रवाशांना सहकार्य करण्याचे आवाहन केले आहे. टोल प्लाझामधून बसचा प्रवास होत असल्याने लागू असलेले शुल्क प्रवाशांकडून घेणे आवश्यक असल्याचे प्रशासनाचे म्हणणे आहे.प्रशासनाच्या मते, बससेवा सुरळीत सुरू ठेवण्यासाठी आणि टोल संबंधित आर्थिक जबाबदाऱ्या पूर्ण करण्यासाठी ही आकारणी आवश्यक आहे. त्यामुळे प्रवाशांनी या निर्णयाला सहकार्य करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
ई-बस सेवेसाठी पॉवर बॅकअपचा शोध
दरम्यान, PMP प्रशासनाने आणखी एक महत्त्वाचा निर्णय प्रक्रियेत आणला आहे. पुण्यात वाढत्या ई-बस सेवेला अखंडित ठेवण्यासाठी पॉवर बॅकअपची व्यवस्था उभारण्याचा विचार सुरू करण्यात आला आहे.गेल्या आठवड्यात भेकरानगर परिसरातील वीजपुरवठा काही तासांसाठी खंडित झाला होता. परिणामी PMP च्या सुमारे 50 बस फेऱ्या रद्द कराव्या लागल्या. त्यामुळे हजारो प्रवाशांची गैरसोय झाली होती. या घटनेनंतर प्रशासनाने पर्यायी ऊर्जा व्यवस्थेचा गंभीरपणे विचार सुरू केला आहे.
सात डेपो, 535 ई-बसेस आणि मोठे आव्हान
सध्या PMP च्या सात प्रमुख डेपोमध्ये एकूण 535 ई-बसेस कार्यरत आहेत. मात्र या सातपैकी एकाही डेपोमध्ये प्रभावी पॉवर बॅकअप सुविधा उपलब्ध नाही. त्यामुळे वीजपुरवठा खंडित झाल्यास बस चार्जिंग प्रक्रिया पूर्णपणे थांबते.पुढील एका वर्षात PMP च्या ताफ्यात आणखी 1000 ई-बसेस दाखल होणार आहेत. त्यामुळे वीजपुरवठा व्यवस्थेचे महत्त्व अधिक वाढले आहे. भविष्यात मोठ्या प्रमाणावर ई-बसेस कार्यरत झाल्यानंतर अशा समस्या गंभीर स्वरूप धारण करू शकतात.
डिझेल जनरेटरला प्रशासनाचा नकार
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, पॉवर बॅकअपसाठी डिझेल जनरेटर हा सर्वात सोपा पर्याय असला तरी तो पर्यावरणपूरक नाही. ई-बसचा उद्देश हरित ऊर्जा आणि प्रदूषणमुक्त वाहतूक वाढवणे हा आहे. त्यामुळे डिझेलवर आधारित बॅकअप प्रणाली वापरणे या संकल्पनेलाच विरोधाभासी ठरेल.यामुळे सौर ऊर्जा, बॅटरी ऊर्जा संचय प्रणाली आणि इतर आधुनिक पर्यायांचा अभ्यास सुरू करण्यात आला आहे. लवकरच याबाबत अंतिम निर्णय घेतला जाण्याची शक्यता आहे.
प्रवाशांसाठी काय महत्त्वाचे?
बेलसर टोल प्लाझा सुरू झाल्यामुळे PMP च्या तीन महत्त्वाच्या मार्गांवरील प्रवाशांना आता अतिरिक्त टोल शुल्क भरावे लागणार आहे. सध्या ही रक्कम प्रती प्रवासी एक रुपया असली तरी भविष्यातील धोरणांवर त्याचा परिणाम होऊ शकतो.
त्याचवेळी PMP प्रशासन ई-बस सेवेच्या विस्तारासाठी आणि ऊर्जा सुरक्षेसाठी महत्त्वाची पावले उचलत आहे. त्यामुळे प्रवाशांना भविष्यात अधिक आधुनिक, पर्यावरणपूरक आणि अखंडित बससेवा उपलब्ध होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.सार्वजनिक वाहतुकीचा कणा मानल्या जाणाऱ्या PMP सेवेमध्ये होत असलेल्या या बदलांवर आता पुणेकरांचे आणि विशेषतः ग्रामीण भागातील प्रवाशांचे लक्ष लागले आहे. बेलसर टोलमुळे निर्माण झालेला अतिरिक्त आर्थिक भार आणि दुसरीकडे ई-बससाठी सुरू असलेली आधुनिकीकरणाची प्रक्रिया, या दोन्ही घडामोडी आगामी काळात पुणे जिल्ह्यातील सार्वजनिक वाहतुकीचे स्वरूप बदलू शकतात.
