पुणे मेट्रोचा ऐतिहासिक टप्पा; 5.46 किमीच्या पहिल्या भुयारी मार्गिकेसाठी शाफ्ट बांधकाम सुरू, 2029 पर्यंत कात्रजला मेट्रो
पुणे : शहरातील वाढती लोकसंख्या, वाहतुकीचा ताण आणि सार्वजनिक परिवहनाची वाढती गरज लक्षात घेता पुणे मेट्रो प्रकल्पाचा विस्तार वेगाने सुरू आहे. आता पुणेकरांसाठी आणखी एक महत्त्वाची आणि दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. मेट्रो लाइन 1 च्या विस्ताराचा भाग असलेल्या स्वारगेट ते कात्रज या मार्गावरील पहिल्या भुयारी मेट्रो मार्गिकेच्या बांधकामाला प्रत्यक्ष वेग आला असून, त्यासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जाणाऱ्या शाफ्टच्या उभारणीचे काम सुरू करण्यात आले आहे.
लक्ष्मी नारायण चित्रपटगृहाजवळ सध्या शाफ्टचे बांधकाम सुरू आहे. याच शाफ्टमधून टनेल बोरिंग मशीन (TBM) खाली उतरवून भुयारी बोगद्याचे खोदकाम केले जाणार आहे. विशेष म्हणजे या मशीनच्या मदतीने एकाच वेळी स्वारगेट आणि कात्रज या दोन्ही दिशांना खोदकाम करण्यात येणार आहे.
पुण्यातील पहिली भुयारी मेट्रो
आजपर्यंत पुणे मेट्रोचे बहुतांश मार्ग उन्नत (Elevated) स्वरूपात विकसित करण्यात आले आहेत. मात्र स्वारगेट ते कात्रज या मार्गावरील जागेची मर्यादा, घनदाट लोकवस्ती आणि वाहतुकीची परिस्थिती लक्षात घेता हा संपूर्ण मार्ग भुयारी स्वरूपात विकसित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.यामुळे पुणे शहराला पहिली भूमिगत मेट्रो मार्गिका मिळणार आहे. हा प्रकल्प केवळ वाहतुकीच्या दृष्टीनेच नव्हे तर शहराच्या पायाभूत सुविधांच्या विकासासाठीही अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे.
Related News
लाडकी बहीण योजनेत 81 लाख महिला अपात्र; 14 हजार पुरुषांकडून पैशांची वसुली, फडणवीसांची मोठी घोषणा
तुकाराम मुंडेंचा मोठा धडाका! 11 लाखांचे आंबे जप्त, 37 जण अटकेत
“धक्कादायक 700 कर्मचाऱ्यांचा मोठा फसवणूक घोटाळा! हिंजवडीतील कंपनीने 5 महिन्यांत गाशा गुंडाळला”
रील्ससाठी रिक्षाचालकाची धोकादायक स्टंटबाजी फसली – नालासोपारात 1 मोठी घटना!
पुणे पोलिसांची धडाकेबाज कामगिरी! 70+ CCTV तपासून अवघ्या 16 तासांत 1 वर्षांच्या चिमुकलीची सुखरूप सुटका
संजय राऊतांचा स्फोटक आरोप; मुख्यमंत्री आणि 2 उपमुख्यमंत्र्यांवर गुन्हे दाखल करण्याची थेट मागणी
FEMA उल्लंघन प्रकरणात अनिल अग्रवालांच्या अडचणी वाढल्या; वेदांता ग्रुपवर 4 ठिकाणी छापे;
“धमाकेदार वेगवान 5-मिनिट कनेक्टिव्हिटी: नवी मुंबई विमानतळासाठी सुपरफास्ट मार्गांचे 5 मोठे प्रकल्प!”
पुणे-सातारा महामार्गावर दोन जिवलग मित्रांचा जागीच मृत्यू; एकाच दिवशी 3 भीषण अपघात
शाफ्ट म्हणजे काय?
भुयारी मेट्रो प्रकल्पामध्ये शाफ्ट हा अत्यंत महत्त्वाचा घटक असतो. जमिनीच्या पृष्ठभागापासून खाली भुयारापर्यंत पोहोचण्यासाठी तयार करण्यात येणाऱ्या उभ्या मार्गाला शाफ्ट म्हणतात.
या शाफ्टचा उपयोग पुढील कामांसाठी केला जातो:
- टनेल बोरिंग मशीन खाली उतरवण्यासाठी
- बांधकाम साहित्य वाहून नेण्यासाठी
- कामगारांच्या ये-जा करण्यासाठी
- भुयारी स्थानकांच्या बांधकामासाठी
- आपत्कालीन परिस्थितीत प्रवेशद्वार म्हणून
महामेट्रोकडून उभारण्यात येणारे हे शाफ्ट पुढील संपूर्ण प्रकल्पाच्या कामाचा पाया मानले जात आहेत.
टनेल बोरिंग मशीनची भूमिका
या प्रकल्पामध्ये अत्याधुनिक टनेल बोरिंग मशीनचा वापर करण्यात येणार आहे. टीबीएम ही मशीन भुयारी मार्ग तयार करण्यासाठी वापरली जाते. मोठ्या व्यासाचे गोलाकार भुयार खोदण्याची क्षमता या मशीनमध्ये असते.
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, या मशीनच्या साहाय्याने खोदकाम करताना जमिनीवरील रस्ते, इमारती आणि इतर संरचनांवर कमीत कमी परिणाम होईल याची काळजी घेतली जाणार आहे.पुणे-सातारा रोड हा शहरातील सर्वाधिक वर्दळीचा मार्ग मानला जातो. या मार्गावर दिवस-रात्र वाहतुकीची मोठी गर्दी असते. त्यामुळे खोदकाम करताना अत्यंत काळजीपूर्वक आणि टप्प्याटप्प्याने काम करण्यात येणार आहे.
पुणे मेट्रो सप्टेंबरपासून मुख्य खोदकामाला सुरुवात
महामेट्रोचे संचालक अतुल गाडगीळ यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, सध्या शाफ्टच्या उभारणीचे काम सुरू आहे. हे काम पूर्ण झाल्यानंतर सप्टेंबर महिन्यात टनेल बोरिंग मशीन कार्यान्वित होण्याची अपेक्षा आहे.यानंतर प्रत्यक्ष भुयारी बोगद्याच्या खोदकामाला सुरुवात होईल. या कामामुळे पुणे मेट्रोच्या इतिहासातील सर्वात तांत्रिकदृष्ट्या आव्हानात्मक टप्पा सुरू होणार आहे.
कोणत्या भागांमध्ये होणार मेट्रो स्थानके?
स्वारगेट ते कात्रज या 5.46 किलोमीटर लांबीच्या भुयारी मार्गावर एकूण पाच स्थानकांची उभारणी केली जाणार आहे.
ही स्थानके पुढीलप्रमाणे असतील:
- मार्केट यार्ड
- बिबवेवाडी
- पद्मावती
- बालाजीनगर
- कात्रज
ही सर्व स्थानके दक्षिण पुण्यातील महत्त्वाच्या भागांना जोडणार आहेत. त्यामुळे हजारो विद्यार्थी, नोकरदार, व्यापारी आणि नागरिकांना मोठा फायदा होणार आहे.
वाहतूक कोंडीवर होणार परिणाम
पुणे-सातारा रोड हा शहरातील सर्वाधिक वाहतूक असलेला मार्ग मानला जातो. स्वारगेट, मार्केट यार्ड, पद्मावती, बिबवेवाडी आणि कात्रज परिसरात दररोज प्रचंड वाहतूक कोंडी निर्माण होते.
मेट्रो सुरू झाल्यानंतर:
- प्रवासाचा वेळ कमी होईल
- खाजगी वाहनांवरील अवलंबित्व कमी होईल
- इंधन बचत होईल
- प्रदूषणात घट होईल
- वाहतूक कोंडी कमी होईल
तज्ज्ञांच्या मते हा प्रकल्प दक्षिण पुण्याच्या वाहतुकीत आमूलाग्र बदल घडवू शकतो.
वाहतूक बदलांचा निर्णय
या प्रकल्पासाठी यापूर्वी काही ठिकाणी वाहतूक वळवण्याचा निर्णय घेण्यात आला होता. मात्र वाहतूक पोलिसांच्या सूचनांनंतर हे बदल तात्पुरते मागे घेण्यात आले.सध्या कात्रज चौकात महापालिकेकडून कलव्हर्टचे काम सुरू आहे. हे काम पूर्ण झाल्यानंतर पुन्हा वाहतूक व्यवस्थेमध्ये बदल करण्यात येणार आहेत.अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार पुढील दहा दिवसांत कलव्हर्टचे काम पूर्ण होण्याची शक्यता आहे. त्यानंतर मेट्रोच्या बांधकामासाठी आवश्यक असलेले वाहतूक बदल लागू केले जातील.
2029 पर्यंत प्रकल्प पूर्ण करण्याचे लक्ष्य
महामेट्रोने या संपूर्ण प्रकल्पासाठी डिसेंबर 2029 ची अंतिम मुदत निश्चित केली आहे. वेळेत काम पूर्ण झाल्यास दक्षिण पुण्यातील नागरिकांना आधुनिक, सुरक्षित आणि जलद सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था उपलब्ध होईल.स्वारगेट ते कात्रज हा मार्ग पुण्याच्या विकासाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. या भागातील वाढती लोकसंख्या आणि नागरीकरण लक्षात घेता मेट्रो ही भविष्यातील गरज बनली आहे.
पुण्याच्या विकासाला नवी दिशा
पुणे मेट्रोचा हा विस्तार केवळ वाहतुकीचा प्रकल्प नाही तर शहराच्या भविष्यातील विकासाचा पाया मानला जात आहे. भुयारी मेट्रोमुळे शहराच्या रस्त्यांवरील ताण कमी होईल, नागरिकांना जलद प्रवासाचा पर्याय उपलब्ध होईल आणि दक्षिण पुण्याच्या आर्थिक विकासालाही चालना मिळेल.
स्वारगेट ते कात्रज मेट्रो मार्गिका पूर्ण झाल्यानंतर पुणे मेट्रो नेटवर्क अधिक मजबूत होणार असून शहराच्या सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेमध्ये हा प्रकल्प ऐतिहासिक ठरणार आहे. त्यामुळे आता पुणेकरांचे लक्ष सप्टेंबरमध्ये सुरू होणाऱ्या भुयारी खोदकामाकडे लागले आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/add-only-84-rupees-to-your-bank-account-know-gaurav-geras-shocking-struggle/
