नसरापूर प्रकरणात पोलिसांचा अत्याधुनिक तपास; गाठीशेव, व्हिडिओ कॉल आणि CCTVच्या मदतीने उभा केला भक्कम पुरावा
पुणे जिल्ह्यातील नसरापूर येथे अल्पवयीन मुलीवरील अत्याचार आणि हत्येच्या प्रकरणात पोलिसांनी केलेल्या तपासाची राज्यभर चर्चा होत आहे. पारंपरिक तपास पद्धतींपेक्षा एक पाऊल पुढे जात आधुनिक तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर करून पोलिसांनी आरोपीविरोधात न्यायालयात टिकणारे मजबूत पुरावे उभे केले. विशेष म्हणजे, आरोपीच्या कबुलीजबाबाच्या आधारे व्हिडिओ कॉलद्वारे करण्यात आलेला ‘व्हर्च्युअल पंचनामा’ न्यायालयाने ग्राह्य धरल्याने हा तपास देशातील एक महत्त्वाचा आदर्श मानला जात आहे.या प्रकरणात आरोपी भीमराव कांबळे याने अल्पवयीन मुलीला गाठीशेव देण्याचे आमिष दाखवत गायीचे वासरू दाखवण्याच्या बहाण्याने गोठ्यात नेले होते. त्यानंतर तिच्यावर अत्याचार करून तिची हत्या करण्यात आली. या घटनेनंतर संपूर्ण परिसरात संतापाची लाट उसळली होती. पोलिसांसमोर आरोपीविरोधात निर्विवाद पुरावे गोळा करण्याचे मोठे आव्हान होते.
गाठीशेव ठरली तपासातील महत्त्वाची कडी
तपासाच्या सुरुवातीला घटनास्थळावरून पोलिसांना गाठीशेव मिळाली होती. त्याचवेळी आरोपीच्या अंगझडतीदरम्यानही गाठीशेव आढळून आली. सुरुवातीला हा एक साधा पुरावा वाटत असला तरी पुढील तपासात याच गाठीशेवने संपूर्ण गुन्ह्याची साखळी जोडण्याचे काम केले.पोलिसांनी आरोपीच्या कबुलीजबाबाच्या आधारे मिळालेल्या माहितीनुसार पुढील तपास सुरू केला. आरोपीने वापरलेल्या वस्तूंचा शोध घेत असताना तपास पथकाला राम मंदिर परिसरात काही साहित्य लपवून ठेवल्याची माहिती मिळाली.
Related News
आरोपीला घटनास्थळी नेणे ठरले धोकादायक
घटनेनंतर नसरापूरमध्ये नागरिकांमध्ये प्रचंड संताप होता. आरोपीला पुन्हा घटनास्थळी नेल्यास कायदा व सुव्यवस्थेचा प्रश्न निर्माण होण्याची शक्यता होती. आरोपीच्या जीवाला देखील धोका निर्माण होऊ शकत होता.याच पार्श्वभूमीवर पोलिसांनी पारंपरिक पद्धतीऐवजी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याचा निर्णय घेतला.
व्हिडिओ कॉलद्वारे झाला व्हर्च्युअल पंचनामा
आरोपीला प्रत्यक्ष घटनास्थळी न नेता पोलिसांनी दोन पंचांना राम मंदिर परिसरात पाठवले. आरोपीला पोलिस ठाण्यातूनच व्हिडिओ कॉलवर त्या ठिकाणाशी जोडण्यात आले.
व्हिडिओ कॉलदरम्यान आरोपीने मंदिर परिसरातील नेमकी जागा दाखवून दिली. पंचांच्या उपस्थितीत पोलिसांनी त्या जागेवरून गुन्ह्याशी संबंधित साहित्य जप्त केले. संपूर्ण प्रक्रिया व्हिडिओ कॉलच्या माध्यमातून पार पडली आणि त्याचा पंचनामा करण्यात आला.
हा प्रयोग केवळ तांत्रिक नव्हता तर कायदेशीरदृष्ट्याही अत्यंत महत्त्वाचा ठरला.
न्यायालयाने मान्य केला व्हर्च्युअल पंचनामा
विशेष सरकारी वकील ॲड. अजय मिसर यांनी न्यायालयात या संपूर्ण प्रक्रियेची सविस्तर मांडणी केली. आरोपीच्या निवेदनावर आधारित व्हिडिओ कॉलद्वारे करण्यात आलेली जप्ती आणि त्यासंबंधीचा पंचनामा न्यायालयाने ग्राह्य धरला.
भारतीय तपास प्रक्रियेत अशा प्रकारे व्हर्च्युअल पंचनाम्याला न्यायालयीन मान्यता मिळण्याची ही अत्यंत महत्त्वाची घटना मानली जात आहे.
CCTVने उलगडला गाठीशेवचा पुरावा
राम मंदिर परिसरातून जप्त करण्यात आलेल्या साहित्यामध्ये पुन्हा गाठीशेव आढळली.
त्यानंतर पोलिसांनी तपासाची दिशा बदलत आरोपीने ही गाठीशेव नेमकी कोठून खरेदी केली याचा शोध घेतला. परिसरातील एका स्वीट होममधील CCTV फुटेज तपासण्यात आले.
त्या फुटेजमध्ये आरोपीने घटनेच्या दिवशी सकाळी गाठीशेव खरेदी केल्याचे स्पष्टपणे दिसून आले.
यामुळे घटनास्थळी सापडलेली गाठीशेव, आरोपीच्या अंगझडतीत मिळालेली गाठीशेव आणि मंदिरातून जप्त करण्यात आलेली गाठीशेव या तिन्ही पुराव्यांमध्ये थेट संबंध असल्याचे पोलिसांनी सिद्ध केले.
पुराव्यांची मजबूत साखळी
या तपासात पोलिसांनी एकाच पुराव्यावर अवलंबून न राहता अनेक पुरावे एकमेकांशी जोडले.
- घटनास्थळावरील गाठीशेव
- आरोपीच्या अंगझडतीतील गाठीशेव
- मंदिरातून जप्त केलेले साहित्य
- CCTV फुटेज
- आरोपीचा कबुलीजबाब
- व्हिडिओ कॉलद्वारे दाखवलेली जागा
- पंचांच्या उपस्थितीत जप्ती
या सर्व पुराव्यांनी मिळून आरोपीविरोधात अत्यंत मजबूत पुराव्यांची साखळी तयार झाली.
तपासात तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर
अलीकडच्या काळात गुन्हेगारी तपासामध्ये डिजिटल पुरावे, CCTV, मोबाईल लोकेशन, कॉल रेकॉर्ड आणि फॉरेन्सिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढला आहे.नसरापूर प्रकरणात पोलिसांनी यामध्ये आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा गाठत व्हिडिओ कॉलच्या माध्यमातून पंचनामा करण्याचा पर्याय स्वीकारला.यामुळे आरोपीला प्रत्यक्ष घटनास्थळी न नेता पुरावे सुरक्षितपणे जप्त करण्यात यश आले.
कायदा-सुव्यवस्थेचेही झाले संरक्षण
या पद्धतीमुळे केवळ पुरावेच सुरक्षित राहिले नाहीत तर कायदा व सुव्यवस्था राखण्यासही मदत झाली.घटनास्थळी आरोपीला नेल्यास जमावाकडून हल्ला होण्याची शक्यता होती. त्यामुळे पोलिसांनी अत्यंत नियोजनबद्ध पद्धतीने हा संपूर्ण तपास केला.
भविष्यातील तपासासाठी आदर्श
कायद्याचे जाणकार आणि तपास अधिकारी यांच्या मते, भविष्यात संवेदनशील प्रकरणांमध्ये अशा प्रकारच्या तांत्रिक पद्धतींचा अधिक वापर होऊ शकतो.विशेषतः आरोपीच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न, जमावाचा रोष किंवा संवेदनशील वातावरण असलेल्या प्रकरणांमध्ये व्हर्च्युअल पंचनामा हा प्रभावी पर्याय ठरू शकतो.
तपासातील महत्त्वाचे 7 पुरावे
- घटनास्थळावर सापडलेली गाठीशेव.
- आरोपीच्या अंगझडतीत मिळालेली गाठीशेव.
- राम मंदिर परिसरातून जप्त केलेले साहित्य.
- आरोपीचा व्हिडिओ कॉलद्वारे दिलेला मार्गदर्शक पुरावा.
- पंचांच्या उपस्थितीत करण्यात आलेली जप्ती.
- स्वीट होममधील CCTV फुटेज.
- न्यायालयाने ग्राह्य धरलेला व्हर्च्युअल पंचनामा.
नसरापूर प्रकरणातील तपास हा आधुनिक तंत्रज्ञान, कायदेशीर प्रक्रिया आणि नियोजनबद्ध पोलिस तपास यांचा उत्कृष्ट संगम ठरला आहे. व्हिडिओ कॉलच्या माध्यमातून करण्यात आलेला व्हर्च्युअल पंचनामा, गाठीशेवसारख्या साध्या वाटणाऱ्या पुराव्याची वैज्ञानिक पद्धतीने जोडलेली साखळी आणि CCTVच्या मदतीने उभे केलेले ठोस पुरावे यामुळे आरोपीविरोधातील खटला अधिक मजबूत झाला आहे. भविष्यातील संवेदनशील गुन्ह्यांच्या तपासासाठी ही पद्धत नवा आदर्श ठरण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/sia-goyal-case-fathers-heartbroken-shock-goyal-family-crisis-5-big-shocks/
