पाकिस्तानचा ‘डबल गेम’ उघड! 6 गुप्त मार्गांनी अमेरिकेला मोठा धक्का
जागतिक राजकारणात सध्या एक मोठं आणि धक्कादायक वळण पाहायला मिळत आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यात गेल्या 40 दिवसांपासून सुरू असलेल्या तणावपूर्ण संघर्षानंतर युद्धविराम जाहीर झाला असला, तरी या संपूर्ण प्रकरणात पाकिस्तानची भूमिका संशयाच्या भोवऱ्यात सापडली आहे. एकीकडे पाकिस्तान स्वतःला शांततेचा दूत म्हणून सादर करत असताना, दुसरीकडे त्याच देशाने अमेरिकेच्या पाठीमागे इराणला गुप्त मदत केल्याचा आरोप समोर आला आहे.
40 दिवसांचं युद्ध आणि पाकिस्तानची मध्यस्थी
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्ष मागील काही आठवड्यांत अत्यंत तीव्र झाला होता. या संघर्षामुळे जागतिक बाजारपेठांवर मोठा परिणाम झाला. तेलाच्या किमती वाढल्या, व्यापार मार्गांवर अडथळे आले आणि अनेक देश चिंतेत पडले.
या पार्श्वभूमीवर पाकिस्तानने मध्यस्थी करत दोन्ही देशांमध्ये संवाद सुरू करण्याचा प्रयत्न केला. अखेर 40 व्या दिवशी युद्धविराम जाहीर झाला आणि पहिल्या टप्प्यातील चर्चा पाकिस्तानमध्ये पार पडली. त्यामुळे पाकिस्तानची प्रतिमा एक शांतता प्रस्थापित करणारा देश म्हणून उभी राहिली.
Related News
स्ट्रेट ऑफ होर्मूज – जगाचं ‘एनर्जी लाइफलाइन’
या संघर्षाचा सर्वात मोठा परिणाम स्ट्रेट ऑफ होर्मूज या महत्त्वाच्या समुद्री मार्गावर झाला. हा मार्ग जगातील तेल पुरवठ्याचा मुख्य स्रोत मानला जातो. इराणने हा मार्ग बंद केल्यामुळे जागतिक ऊर्जा संकट निर्माण झालं.
अमेरिकेनेही या मार्गावर नाकेबंदी केली, ज्यामुळे परिस्थिती आणखी गंभीर झाली. अनेक देशांनी यावर चिंता व्यक्त केली. भारतासारख्या देशालाही याचा परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली.
पाकिस्तानचा ‘डबल गेम’ – गुप्त मार्ग उघड
मात्र, या सगळ्या घटनांमध्ये सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे पाकिस्तानने अमेरिकेला अंधारात ठेवून इराणसाठी 6 व्यापारी मार्ग गुपचूप सुरू केले. या मार्गांमुळे इराणला आर्थिक मदत मिळण्यास सुरुवात झाली आहे.
अमेरिका इराणवर आर्थिक निर्बंध लावून त्याची अर्थव्यवस्था कमकुवत करण्याचा प्रयत्न करत होती. पण पाकिस्तानच्या या निर्णयामुळे इराणला ‘आर्थिक ऑक्सिजन’ मिळाल्याचं म्हटलं जात आहे.
ट्रम्पसाठी मोठा धक्का?
या संपूर्ण प्रकरणामुळे अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या धोरणांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे. त्यांनी इराणवर कठोर धोरण अवलंबलं होतं. मात्र पाकिस्तानच्या या हालचालींमुळे त्या धोरणाला मोठा धक्का बसल्याचं मानलं जात आहे.
राजकीय विश्लेषकांच्या मते, हा केवळ धोरणात्मक अपयश नाही, तर विश्वासघाताचा मुद्दा देखील ठरू शकतो.
इराणची आर्थिक स्थिती आणि बदललेलं समीकरण
युद्धामुळे आणि निर्बंधांमुळे इराणची अर्थव्यवस्था कोलमडण्याच्या मार्गावर होती. तज्ज्ञांच्या मते, ऑगस्टपर्यंत इराण आर्थिकदृष्ट्या टिकू शकणार नाही, अशी स्थिती होती.
पण पाकिस्तानने दिलेल्या या मार्गांमुळे इराणला मोठा दिलासा मिळाला आहे. त्यामुळे आता अमेरिका-इराण चर्चेतील समीकरण पूर्णपणे बदलू शकतं.
