45 वर्षे इंडस्ट्रीत काम करूनही आज कामासाठी वणवण; 72 वर्षीय Anita Kanwal यांची हृदयद्रावक कहाणी
मुंबई : मनोरंजन विश्व हे जितकं चकाकणारं आणि ग्लॅमरस दिसतं, तितकंच ते कठोर वास्तवाने भरलेलं असतं. पडद्यावर हसतमुख दिसणाऱ्या कलाकारांच्या आयुष्यात अनेकदा वेदना, संघर्ष आणि एकटेपणाचा डोंगर दडलेला असतो. आज अशीच एक वेदनादायक कहाणी समोर आली आहे ती ज्येष्ठ अभिनेत्री Anita Kanwal यांची. एकेकाळी टीव्ही इंडस्ट्रीवर अधिराज्य गाजवणाऱ्या आणि एकाच वेळी तब्बल 13 मालिकांमध्ये काम करणाऱ्या या अभिनेत्रीला आज कामासाठी दारोदार फिरावं लागत आहे.
वयाच्या 72 व्या वर्षीही अभिनयाची आवड जपणाऱ्या अनिता कंवल यांनी नुकत्याच दिलेल्या मुलाखतीत आपली वेदना व्यक्त करताना अनेक धक्कादायक खुलासे केले. इंडस्ट्रीत 40 ते 45 वर्षे काम करूनही आज ऑडिशन द्यावं लागतं, लोक ओळख विचारतात आणि शेवटी नकार मिळतो, यामुळे त्या मानसिकदृष्ट्या खचल्या असल्याचं त्यांनी सांगितलं.
Related News
Anita Kanwal “देवा मला तुझ्यापाशी घेऊन जा”
Anita Kanwal यांच्या बोलण्यातून त्यांच्या मनातील नैराश्य स्पष्टपणे जाणवत होतं. त्या म्हणाल्या की, अनेकदा जीवन निरर्थक वाटतं. “मी नक्की कशासाठी जगतेय?” असा प्रश्न त्या स्वतःलाच विचारतात. एवढंच नाही तर काही वेळा देवाकडे “मला तुझ्यापाशी घेऊन जा” अशी प्रार्थना करत असल्याचंही त्यांनी सांगितलं.
एका कलाकारासाठी काम म्हणजे फक्त पैसे कमावण्याचं साधन नसतं, तर ती त्याची ओळख असते. आयुष्यभर अभिनयासाठी स्वतःला झोकून दिल्यानंतर अचानक काम मिळेनासं झालं, तर त्याचा मानसिक परिणाम किती गंभीर होऊ शकतो, याचं उदाहरण म्हणजे अनिता कंवल यांची सध्याची अवस्था.
Anita Kanwal 1991 मध्ये ‘चाणक्य’ मालिकेतून सुरुवात
Chanakya या लोकप्रिय मालिकेतून अनिता कंवल यांनी अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केलं. त्यानंतर त्यांनी मागे वळून पाहिलं नाही. त्यांच्या अभिनयाची शैली, संवादफेक आणि व्यक्तिमत्त्वामुळे त्या प्रेक्षकांच्या पसंतीस उतरल्या.
त्यांनी अनेक लोकप्रिय मालिकांमध्ये दमदार भूमिका साकारल्या. त्यामध्ये Shanti, Sasural Genda Phool, Yeh Rishta Kya Kehlata Hai, Sonpari आणि Junoon यांसारख्या मालिकांचा समावेश आहे.
टीव्ही व्यतिरिक्त त्यांनी अनेक चित्रपटांमध्येही काम केलं. Gangajal, Kabhi Haan Kabhi Naa, Mujhse Dosti Karoge! आणि Na Tum Jaano Na Hum या चित्रपटांमध्ये त्यांनी उल्लेखनीय भूमिका साकारल्या.
एकेकाळी 13 मालिकांमध्ये काम, आज मात्र पूर्ण शांतता
एका काळात अनिता कंवल इतक्या व्यस्त होत्या की त्या एकाच वेळी 13 मालिकांमध्ये काम करत होत्या. त्यांच्याकडे वेळच नसायचा. शूटिंग, प्रवास, स्क्रिप्ट रीडिंग यामध्ये त्यांचा दिवस जायचा. पण काळ बदलला आणि आज त्यांच्याकडे एकही प्रोजेक्ट नाही.
ही परिस्थिती त्यांना आतून हादरवून टाकते. त्या म्हणाल्या की, “लोक सगळं विसरून जातात. मी किती काम केलं, किती भूमिका साकारल्या, हे कुणालाच आठवत नाही.”
मनोरंजन विश्वात कलाकाराची लोकप्रियता कायमस्वरूपी नसते. नवीन चेहरे, बदलणारे ट्रेंड आणि तरुण कलाकारांच्या गर्दीत अनेक अनुभवी कलाकार मागे पडतात. मात्र, त्यांचं योगदान विसरलं जाणं ही खरोखरच दुर्दैवी बाब आहे.
“माझा चेहरा अतिपरिचित झाला आहे”
अनिता कंवल यांनी इंडस्ट्रीतील विचित्र मानसिकतेवरही भाष्य केलं. त्या म्हणाल्या की, अनेकदा त्यांना भूमिका नाकारताना “तुमचा चेहरा खूप ओळखीचा झाला आहे” असं सांगितलं जातं.
त्यावर त्यांनी प्रश्न उपस्थित केला की, आज अनेक कलाकार प्रत्येक चित्रपटात आणि OTT प्रोजेक्टमध्ये दिसतात, मग त्यांचा चेहरा ‘अतिपरिचित’ का मानला जात नाही? फक्त त्यांच्याच बाबतीत हा मुद्दा का उपस्थित केला जातो?
त्यांच्या या प्रश्नामागे इंडस्ट्रीतील वयवाद आणि निवडक मानसिकतेचा मुद्दा स्पष्ट दिसून येतो. विशेषतः ज्येष्ठ अभिनेत्रींसाठी चांगल्या भूमिका फार कमी प्रमाणात लिहिल्या जातात, ही वस्तुस्थिती आहे.
“मी अनिता कंवल आहे…”
ऑडिशनदरम्यान घडलेला एक प्रसंग सांगताना त्या भावूक झाल्या. त्यांनी सांगितलं की, काही लोक त्यांना स्वतःची ओळख सांगायला सांगतात. तेव्हा त्या म्हणाल्या होत्या, “मी अनिता कंवल आहे आणि तुम्ही जन्माला येण्यापूर्वीपासून मी अभिनय करतेय.”
हे ऐकल्यानंतर खोलीतील वातावरण शांत झालं होतं. हा प्रसंग केवळ एका अभिनेत्रीचा अपमान नाही, तर अनुभवी कलाकारांविषयी असलेल्या दुर्लक्षाचं प्रतीक आहे.
मानसिक आरोग्याचा गंभीर प्रश्न
Anita Kanwal यांच्या वक्तव्यामुळे मनोरंजन क्षेत्रातील मानसिक आरोग्याचा मुद्दा पुन्हा एकदा समोर आला आहे. सततचा नकार, आर्थिक अस्थिरता, वाढतं वय आणि कमी होत जाणाऱ्या संधी यामुळे अनेक कलाकार नैराश्याचा सामना करतात.
अनेक कलाकार पडद्यावर आनंदी दिसतात, पण प्रत्यक्ष आयुष्यात त्यांना एकटेपणा आणि असुरक्षितता जाणवत असते. विशेषतः ज्येष्ठ कलाकारांसाठी पुरेशा भूमिका नसल्याने त्यांना मानसिक आणि आर्थिक संघर्ष करावा लागतो.
OTT आलं, पण परिस्थिती बदलली नाही
Anita Kanwal यांनी OTT प्लॅटफॉर्मवरही काम केलं आहे. त्यांनी ‘Raysinghani’ मालिकेत भूमिका साकारली होती. मात्र OTTच्या वाढत्या जगातही त्यांना सातत्याने काम मिळालं नाही.
आज OTTमुळे अनेक नव्या कलाकारांना संधी मिळत असली तरी अनुभवी कलाकारांना अपेक्षित प्रमाणात संधी मिळत नसल्याचं चित्र आहे. कथानकांमध्ये वयोवृद्ध पात्रांना फारसं महत्त्व दिलं जात नाही, हीदेखील मोठी समस्या आहे.
चाहत्यांकडून सहानुभूतीचा वर्षाव
Anita Kanwal यांच्या या मुलाखतीनंतर सोशल मीडियावर चाहत्यांकडून मोठ्या प्रमाणात प्रतिक्रिया येत आहेत. अनेकांनी त्यांना धीर देत त्यांच्या अभिनयाचं कौतुक केलं. काही चाहत्यांनी निर्माते आणि दिग्दर्शकांनी अनुभवी कलाकारांना अधिक संधी द्याव्यात, अशी मागणीही केली.
काहींनी तर “ज्या अभिनेत्रीने आपल्या बालपणातील आठवणी रंगवल्या, तिला आज कामासाठी संघर्ष करावा लागतोय, ही इंडस्ट्रीची शोकांतिका आहे,” अशा भावना व्यक्त केल्या.
मनोरंजन क्षेत्राने आत्मपरीक्षण करण्याची गरज
Anita Kanwal यांचा संघर्ष हा फक्त एका अभिनेत्रीचा प्रश्न नाही. हा संपूर्ण मनोरंजन विश्वासाठी विचार करण्याचा विषय आहे. अनुभवी कलाकारांना योग्य सन्मान आणि संधी दिल्या जात आहेत का? त्यांच्या अनुभवाचा योग्य वापर केला जातोय का? या प्रश्नांची उत्तरं शोधण्याची वेळ आता आली आहे.
ज्येष्ठ कलाकारांकडे अनुभव, अभिनय कौशल्य आणि भावनिक खोली असते. पण ग्लॅमर आणि तरुणाईच्या शर्यतीत त्यांच्याकडे दुर्लक्ष केलं जातं. हे चित्र बदलणं आवश्यक आहे.
संघर्ष अजूनही सुरूच
वयाच्या 72 व्या वर्षीही अनिता कंवल हार मानायला तयार नाहीत. त्या अजूनही ऑडिशन्स देत आहेत, लोकांना भेटत आहेत आणि कामासाठी प्रयत्न करत आहेत. त्यांच्या मनात वेदना असल्या तरी अभिनयावरील प्रेम अजूनही तितकंच जिवंत आहे.
एका कलाकाराचा खरा प्रवास फक्त यशाचा नसतो, तर संघर्षाचाही असतो. अनिता कंवल यांची कहाणी हेच सांगते की, प्रसिद्धी क्षणिक असू शकते; पण कलाकाराचं समर्पण कायम राहतं.
