ओडिशातील एका जंगल परिसरात घडलेली घटना सध्या सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात चर्चेत आहे. तब्बल 30 फूट खोल विहिरीत पडलेल्या हत्तीला वाचवण्यासाठी वन विभागाने दाखवलेली बुद्धिमत्ता पाहून अनेक जण आश्चर्यचकित झाले आहेत. विशेष म्हणजे या रेस्क्यू ऑपरेशनमध्ये ना क्रेन वापरण्यात आली, ना दोरी. त्याऐवजी शाळेत शिकवला जाणारा एक साधा वैज्ञानिक सिद्धांत वापरून अधिकाऱ्यांनी हत्तीचा जीव वाचवला.
ही घटना ओडिशाच्या जंगल भागात घडली. जंगलातून फिरताना एक प्रौढ हत्ती चुकून एका जुन्या विहिरीत पडला. ही विहीर जवळपास 30 फूट खोल आणि तुलनेने अरुंद असल्यामुळे हत्तीला स्वतःहून बाहेर पडणे अशक्य होते. हत्तीचे वजन प्रचंड असल्यामुळे त्याला दोरीने ओढणे किंवा क्रेनच्या सहाय्याने वर काढणे अत्यंत कठीण ठरत होते. शिवाय अशा पद्धतीने बाहेर काढताना हत्ती जखमी होण्याची किंवा घाबरून अधिक आक्रमक होण्याचीही शक्यता होती.
Great team effort of forest ,fire and police department in rescue of male elephant who accidentally felled last night in functioning well in the midle of dense habitation in Banajodi, Sadar range. Water was poured to buoyance elephant up.@CMO_Odisha@ForestDeptt@IPR_Odisha… pic.twitter.com/xXR3fASCKp
— Divisional Forest Officer, Keonjhar (T) (@DfoKeonjhar) March 5, 2026
घटनेची माहिती मिळताच वन विभागाचे अधिकारी आणि कर्मचारी घटनास्थळी पोहोचले. त्यांनी परिस्थितीचा बारकाईने अभ्यास केला. सुरुवातीला विविध पर्यायांचा विचार करण्यात आला. मात्र विहिरीची खोली, हत्तीचे वजन आणि त्याच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न लक्षात घेता पारंपरिक पद्धती वापरणे धोकादायक ठरू शकते, हे स्पष्ट झाले.
याच वेळी एका अधिकाऱ्याच्या लक्षात शाळेत शिकलेला एक वैज्ञानिक सिद्धांत आला—आर्किमिडीजचा सिद्धांत. हा सिद्धांत वापरून हत्तीला वर आणण्याची कल्पना अधिकाऱ्यांनी मांडली. त्यानंतर तात्काळ त्या दिशेने काम सुरू करण्यात आले.वन विभागाच्या पथकाने विहिरीजवळ पंप बसवून त्यात वेगाने पाणी भरण्यास सुरुवात केली. सुरुवातीला विहिरीत थोडे पाणी होते. मात्र हळूहळू पाणी वाढत गेले तसे हत्ती पाण्यावर तरंगत वर येऊ लागला. पाणी वाढत गेल्यामुळे हत्तीवर वरच्या दिशेने बल लागू लागले आणि त्याला वर ढकलले जाऊ लागले.
काही तासांच्या प्रयत्नांनंतर विहिरीतील पाण्याची पातळी इतकी वाढली की हत्ती जवळजवळ विहिरीच्या काठाशी पोहोचला. त्यानंतर वन अधिकाऱ्यांनी सुरक्षित मार्ग तयार करून हत्तीला बाहेर येण्यासाठी जागा उपलब्ध करून दिली. अखेर हत्ती सुरक्षितपणे विहिरीबाहेर आला आणि जंगलाच्या दिशेने निघून गेला.
या संपूर्ण रेस्क्यू ऑपरेशनचा व्हिडिओ तेथे उपस्थित असलेल्या काही लोकांनी मोबाईलमध्ये कैद केला. हा व्हिडिओ सोशल मीडियावर अपलोड होताच काही तासांतच व्हायरल झाला. अनेकांनी वन विभागाच्या अधिकाऱ्यांच्या शांततेचे, संयमाचे आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोनाचे कौतुक केले आहे.विशेष म्हणजे या पद्धतीमुळे हत्तीला कोणतीही दुखापत झाली नाही. सामान्यतः अशा परिस्थितीत प्राणी अत्यंत तणावाखाली जातात. काही वेळा ते स्वतःलाच इजा करून घेतात. मात्र पाण्याचा वापर केल्यामुळे जणू नैसर्गिक कुशन तयार झाले आणि हत्ती सुरक्षितपणे वर आला.
ही घटना पुन्हा एकदा दाखवून देते की विज्ञान केवळ पुस्तकांमध्ये किंवा प्रयोगशाळेत मर्यादित नसते. योग्य वेळी योग्य ज्ञानाचा वापर केल्यास मोठ्या संकटातूनही मार्ग काढता येतो. एका साध्या वैज्ञानिक सिद्धांतामुळे एवढ्या मोठ्या प्राण्याचा जीव वाचवणे शक्य झाले.या घटनेनंतर वन विभागाच्या कार्यपद्धतीचे सर्वत्र कौतुक होत आहे. वन्यजीव संरक्षणासाठी केवळ धैर्य नव्हे तर वैज्ञानिक विचारसरणी आणि संयम देखील तितकाच महत्त्वाचा असतो, हे या घटनेतून स्पष्ट झाले आहे.हत्ती सुरक्षितपणे जंगलात परतल्याने स्थानिक नागरिकांनीही समाधान व्यक्त केले आहे. सध्या हा व्हिडिओ सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात शेअर केला जात असून वन अधिकाऱ्यांच्या कल्पकतेचे आणि तत्परतेचे सर्वत्र कौतुक होत आहे.
06 Apr
