Nagpur News : इतवारीत इमारतीचा भाग खचला, महापालिकेची तातडीची कारवाई
नागपूरच्या इतवारी परिसरात जीर्ण इमारतीचा काही भाग खचल्याने मोठी दुर्घटना टळली. महापालिकेने तातडीने धोकादायक भाग पाडला. शहरातील 278 धोकादायक इमारतींमुळे नागरिकांच्या सुरक्षेचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर.
नागपुरात मोठा अनर्थ टळला! वर्दळीच्या इतवारी परिसरात जीर्ण इमारतीचा भाग खचला; महापालिकेने तातडीने धोकादायक भाग पाडला
नागपूर : राज्यभर सुरू असलेल्या मुसळधार पावसामुळे अनेक शहरांमध्ये जुन्या आणि जीर्ण इमारतींचा प्रश्न पुन्हा गंभीर बनला आहे. अशातच नागपूर शहरातील अत्यंत वर्दळीच्या इतवारी परिसरात एका जीर्ण इमारतीचा काही भाग खचल्याची घटना बुधवारी घडली. सुदैवाने या घटनेत कोणतीही जीवितहानी झाली नाही. मात्र काही क्षणांचा विलंब झाला असता तर मोठी दुर्घटना घडण्याची शक्यता नाकारता आली नसती.
Related News
घटनेची माहिती मिळताच नागपूर महापालिकेचे अधिकारी, कर्मचारी आणि पोलीस तातडीने घटनास्थळी दाखल झाले. परिस्थितीचा आढावा घेतल्यानंतर जेसीबीच्या सहाय्याने इमारतीचा धोकादायक भाग नियंत्रित पद्धतीने पाडण्यात आला. प्रशासनाच्या तत्परतेमुळे संभाव्य दुर्घटना टळली आणि स्थानिक नागरिकांनी सुटकेचा श्वास घेतला.
दोन दिवसांपूर्वीची घटना अजूनही ताजी
नागपूरमध्ये दोन दिवसांपूर्वी गीतांजली टॉकीज परिसरात एका जुन्या इमारतीचा काही भाग कोसळून एक व्यक्तीचा मृत्यू झाला होता. त्यात अनेक वाहनेही नुकसानग्रस्त झाली होती. त्या घटनेनंतर प्रशासनावर मोठ्या प्रमाणात टीका झाली होती. त्यामुळे शहरातील जीर्ण इमारतींचे सर्वेक्षण आणि कारवाई अधिक वेगाने सुरू करण्यात आली आहे.
याच पार्श्वभूमीवर इतवारी परिसरातील ही घटना घडल्याने नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले. मात्र वेळेवर करण्यात आलेल्या कारवाईमुळे मोठा अनर्थ टळला.
इतवारीसारख्या वर्दळीच्या भागात वाढलेली चिंता
इतवारी हा नागपूरमधील सर्वाधिक गर्दीचा व्यापारी परिसर मानला जातो. येथे दिवसभर हजारो नागरिक, व्यापारी, ग्राहक आणि वाहनांची वर्दळ असते. अशा भागात एखादी इमारत अचानक कोसळल्यास मोठ्या प्रमाणात जीवित आणि वित्तहानी होण्याची शक्यता असते.यामुळेच स्थानिक व्यापाऱ्यांनी प्रशासनाकडे शहरातील सर्व धोकादायक इमारतींवर तातडीने कारवाई करण्याची मागणी केली आहे.
महापालिकेची तातडीची कारवाई
घटनेची माहिती मिळाल्यानंतर नागपूर महापालिकेचे पथक घटनास्थळी दाखल झाले. अभियंत्यांनी इमारतीची पाहणी केली असता तिचा काही भाग अत्यंत धोकादायक स्थितीत असल्याचे स्पष्ट झाले.
त्यानंतर परिसरातील वाहतूक काही काळासाठी बंद करण्यात आली. नागरिकांना सुरक्षित अंतरावर हलविण्यात आले आणि जेसीबी मशीनच्या सहाय्याने धोकादायक भाग नियंत्रित पद्धतीने खाली पाडण्यात आला.या संपूर्ण कारवाईदरम्यान पोलीस, अग्निशमन दल आणि महापालिकेच्या कर्मचाऱ्यांनी समन्वय साधत सुरक्षा उपाययोजना केल्या.
278 धोकादायक इमारतींची नोंद
नागपूर महानगरपालिकेच्या आकडेवारीनुसार शहरात एकूण 278 धोकादायक इमारती आहेत.यापैकी सुमारे 247 इमारतींना घरे रिकामी करण्याच्या आणि दुरुस्ती करण्याच्या नोटिसा देण्यात आल्या आहेत.तरीदेखील अनेक ठिकाणी नागरिक अजूनही अशा इमारतींमध्ये राहत असल्याचे समोर आले आहे. यामुळे भविष्यात आणखी दुर्घटना होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
पावसामुळे वाढतो धोका
सतत पडणाऱ्या पावसामुळे जुन्या इमारतींच्या भिंती, छत आणि पाया कमकुवत होतो.विशेषतः शंभर वर्षांहून अधिक जुन्या इमारतींमध्ये ओलावा, गंजलेले लोखंड, तडे गेलेल्या भिंती आणि निकृष्ट बांधकामामुळे कोसळण्याचा धोका वाढतो.तज्ज्ञांच्या मते पावसाळ्यापूर्वी प्रत्येक जीर्ण इमारतीचे स्ट्रक्चरल ऑडिट करणे आवश्यक आहे.
नाशिकमध्येही अशीच घटना
नागपूरप्रमाणेच नाशिकमध्येही मध्यवर्ती मेन रोड परिसरातील जवळपास 200 वर्षे जुन्या वाड्याचा काही भाग कोसळला.विशेष म्हणजे काही वेळापूर्वीच याच मार्गावरून श्री संत निवृत्तीनाथ महाराजांच्या पालखी सोहळ्याचे आगमन झाले होते. सुदैवाने दुर्घटनेवेळी परिसरात गर्दी नव्हती.आपत्ती व्यवस्थापनाचे पथक घटनास्थळी दाखल झाले असून परिसर सुरक्षित करण्यात आला आहे.
नागरिकांनी कोणती काळजी घ्यावी?
पावसाळ्यात जुन्या इमारतींमध्ये राहणाऱ्या नागरिकांनी विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे.
- भिंतींना मोठे तडे दिसल्यास तातडीने प्रशासनाला कळवा.
- छत किंवा भिंतीतून पाणी गळत असल्यास दुर्लक्ष करू नका.
- इमारतीत कंपन जाणवत असल्यास त्वरित बाहेर पडा.
- महापालिकेच्या नोटिसांकडे दुर्लक्ष करू नका.
- स्ट्रक्चरल ऑडिट करून आवश्यक दुरुस्ती करा.
प्रशासनासमोरील मोठे आव्हान
धोकादायक इमारती पाडणे हे प्रशासनासाठी सोपे काम नाही.अनेक वेळा मालकी हक्काचे वाद, न्यायालयीन प्रक्रिया, रहिवाशांचा विरोध आणि पुनर्वसनाचा प्रश्न यामुळे कारवाईला विलंब होतो.परंतु नागरिकांच्या सुरक्षेपेक्षा कोणतीही बाब महत्त्वाची नसल्याने अशा इमारतींवर तातडीने निर्णय घेण्याची गरज असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
शहर नियोजनाची गरज
नागपूरसारख्या वेगाने विकसित होणाऱ्या शहरात जुन्या इमारतींचे डिजिटल सर्वेक्षण, नियमित तपासणी आणि जोखमीचे वर्गीकरण करणे आवश्यक आहे.
तसेच प्रत्येक वॉर्डमध्ये आपत्कालीन प्रतिसाद पथक, नागरिकांसाठी हेल्पलाइन आणि धोकादायक इमारतींची सार्वजनिक यादी उपलब्ध करून दिल्यास दुर्घटना टाळता येऊ शकतात.
इतवारी परिसरातील घटना ही केवळ एका इमारतीचा भाग खचल्याची नाही, तर शहरातील वाढत्या जीर्ण इमारतींच्या धोक्याचा गंभीर इशारा आहे.महापालिकेने वेळेवर कारवाई करून मोठी दुर्घटना टाळली असली तरी नागपूर शहरातील 278 धोकादायक इमारतींमुळे नागरिकांच्या सुरक्षेचा प्रश्न अद्याप कायम आहे.पावसाळा सुरू असताना प्रशासनाने अधिक वेगाने कारवाई करणे, तर नागरिकांनीही धोकादायक इमारतींबाबत जागरूक राहणे ही काळाची गरज आहे.
