टोल वाढणार का? नागरिकांना दिलासा
Yashwantrao Chavan Mumbai–Pune Expressway वरील ‘मिसिंग लिंक’ प्रकल्पामुळे प्रवास अधिक वेगवान आणि सुलभ होणार असल्याने टोल दर वाढतील का, अशी भीती अनेक वाहनचालकांमध्ये निर्माण झाली होती. वेगवान रस्ता, अत्याधुनिक बोगदे आणि उंच पूल यामुळे प्रकल्पाचा खर्च मोठा असल्याने टोल वाढ अपरिहार्य ठरेल, अशी चर्चा सुरू होती.
मात्र, प्रशासनाने याबाबत स्पष्ट भूमिका घेत नागरिकांना मोठा दिलासा दिला आहे. अधिकाऱ्यांच्या मते, या प्रकल्पामुळे तात्काळ टोल दरात कोणतीही मोठी वाढ करण्यात येणार नाही. सध्याचे दर कायम ठेवण्यावर भर देण्यात आला असून, वाहनचालकांवर अतिरिक्त आर्थिक भार पडू नये यासाठी काळजी घेतली जात आहे.
याशिवाय, टोल वसुलीचा कालावधी वाढवून 2045 पर्यंत करण्यात आला आहे. याचा अर्थ असा की, प्रकल्पाचा खर्च दीर्घकालीन कालावधीत वसूल केला जाणार आहे. त्यामुळे एकाच वेळी टोल वाढवण्याऐवजी दीर्घकाळात समतोल साधण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. पुढील टोल दरांचा आढावा 2030 मध्ये घेतला जाणार असून, त्या वेळी परिस्थितीनुसार निर्णय घेतला जाईल.
या निर्णयामुळे वाहनचालकांना आर्थिक दिलासा मिळणार असून, वेगवान आणि सुरक्षित प्रवासाचा लाभही मिळणार आहे.
वाहतुकीचा वाढता ताण
मुंबई-पुणे हा राज्यातील सर्वाधिक व्यस्त मार्गांपैकी एक मानला जातो. औद्योगिक, व्यावसायिक आणि शैक्षणिक कारणांसाठी दररोज हजारो लोक या मार्गाचा वापर करतात. सध्या या एक्स्प्रेसवेवर दररोज सुमारे 75 हजार वाहने धावतात, तर शनिवार-रविवार किंवा सुट्टीच्या दिवशी ही संख्या 1.20 लाखांपर्यंत पोहोचते.
या प्रचंड वाहतुकीमुळे अनेक समस्या निर्माण होत होत्या. घाट विभागात विशेषतः ट्रॅफिक जामची समस्या गंभीर स्वरूप धारण करत होती. लांबच लांब वाहनांच्या रांगा, वेळेचा अपव्यय आणि इंधनाचा अतिरिक्त खर्च यामुळे वाहनचालक त्रस्त होते.
याशिवाय, वाढत्या वाहतुकीमुळे अपघातांचे प्रमाणही वाढले होते. अरुंद वळणे, उतार-चढाव आणि हवामानातील बदल यामुळे घाटातील प्रवास अधिक धोकादायक ठरत होता.
‘मिसिंग लिंक’ प्रकल्पामुळे या समस्यांवर मोठ्या प्रमाणात उपाय मिळणार आहे. नवीन मार्ग सरळ, कमी वळणांचा आणि वेगवान असल्याने वाहतुकीचा ताण कमी होईल. परिणामी, प्रवास अधिक सुरळीत आणि वेळेत होईल.
सुरक्षिततेच्या दृष्टीने मोठा बदल
गेल्या काही वर्षांत घाट विभागात झालेल्या अपघातांमुळे सुरक्षिततेचा प्रश्न गंभीर बनला होता. विशेषतः पावसाळ्यात रस्त्यावर घसरडेपणा वाढत असल्याने आणि दृश्यमानता कमी होत असल्याने अपघातांचे प्रमाण वाढत होते.
‘मिसिंग लिंक’ प्रकल्पामुळे या परिस्थितीत मोठा बदल होणार आहे. या प्रकल्पामध्ये अपघातप्रवण वळणे टाळण्यात आली असून, सरळ आणि रुंद मार्ग तयार करण्यात आला आहे. यामुळे वाहनचालकांना रस्ता स्पष्ट दिसेल आणि नियंत्रण ठेवणे सोपे जाईल.
तसेच, आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून वेग नियंत्रण यंत्रणा, सीसीटीव्ही निगराणी आणि इंटेलिजंट ट्रॅफिक सिस्टीम यांचा समावेश करण्यात आला आहे. आपत्कालीन परिस्थितीत त्वरित मदत मिळावी यासाठी रुग्णवाहिका आणि आपत्कालीन सेवा अधिक सक्षम करण्यात येणार आहेत.
यामुळे प्रवास केवळ वेगवानच नाही, तर अधिक सुरक्षित होणार आहे.
आर्थिक आणि औद्योगिक फायदा
Mumbai आणि Pune ही महाराष्ट्रातील दोन प्रमुख आर्थिक केंद्रे आहेत. या दोन्ही शहरांमधील दळणवळण सुधारल्यास त्याचा थेट परिणाम राज्याच्या अर्थव्यवस्थेवर होतो.
‘मिसिंग लिंक’ प्रकल्पामुळे प्रवासाचा वेळ कमी झाल्याने उद्योगधंद्यांना मोठा फायदा होणार आहे. मालवाहतुकीसाठी लागणारा वेळ आणि खर्च कमी होईल, ज्यामुळे लॉजिस्टिक्स क्षेत्राला चालना मिळेल.तसेच, व्यावसायिक व्यवहार जलद होऊन व्यापारात वाढ होण्याची शक्यता आहे. आयटी, उत्पादन आणि सेवा क्षेत्रातील कंपन्यांना या सुधारित कनेक्टिव्हिटीचा मोठा लाभ होईल.
पर्यावरणीय परिणाम
या प्रकल्पामध्ये पर्यावरणीय संतुलन राखण्यावर विशेष भर देण्यात आला आहे. पारंपरिक पद्धतीने डोंगर कापण्याऐवजी बोगद्यांचा वापर करण्यात आला आहे, ज्यामुळे पर्यावरणावर होणारा परिणाम कमी झाला आहे.
वनक्षेत्राचे संरक्षण करण्यासाठी विविध उपाययोजना करण्यात आल्या असून, जैवविविधतेला हानी पोहोचू नये याची काळजी घेण्यात आली आहे. तसेच, वाहतूक सुरळीत झाल्याने वाहनांचा थांबा कमी होईल आणि त्यामुळे प्रदूषणातही घट होण्याची शक्यता आहे.
नागरिकांची प्रतिक्रिया
या प्रकल्पाबाबत नागरिकांमध्ये उत्सुकता आणि समाधानाचे वातावरण दिसून येत आहे. नियमित प्रवास करणारे वाहनचालक या प्रकल्पाकडे मोठ्या अपेक्षेने पाहत आहेत.एका वाहनचालकाने सांगितले, “दर आठवड्याला मुंबई-पुणे प्रवास करावा लागतो. जर 25-30 मिनिटे वाचणार असतील, तर हा मोठा फायदा आहे.”
दुसऱ्या प्रवाशाने प्रतिक्रिया देताना म्हटले, “घाटातील वळणांमुळे नेहमीच भीती वाटते. नवीन मार्गामुळे प्रवास अधिक सुरक्षित होईल, ही दिलासादायक बाब आहे.”Mumbai-Pune Expressway Missing Link हा प्रकल्प महाराष्ट्रासाठी खऱ्या अर्थाने गेमचेंजर ठरणार आहे. वेळेची बचत, सुरक्षिततेत वाढ आणि आर्थिक विकासाला मिळणारी चालना या सर्व बाबी लक्षात घेता हा प्रकल्प अत्यंत महत्त्वाचा आहे.
1 मे 2026 पासून हा मार्ग सुरू झाल्यानंतर मुंबई-पुणे प्रवासाचा अनुभव अधिक वेगवान, सुरक्षित आणि आरामदायी होणार, यात शंका नाही.
read also : http://ajinkyabharat.com/akotcha-pratik-salunkhe-first-in-the-country-in-ugc-net/