Kitchen Tips : दूध वारंवार उतू जाऊन शेगडीवर सांडतंय? या 5 सोप्या ट्रिक्स अवलंबवा, गॅसही राहील स्वच्छ आणि दूधही वाया जाणार नाही
Kitchen Hacks : भारतीय स्वयंपाकघरात दूध उकळणे ही रोजचीच प्रक्रिया आहे. सकाळच्या चहापासून ते रात्रीच्या हळदीच्या दुधापर्यंत प्रत्येक घरात दिवसातून किमान एकदा तरी दूध उकळले जाते. मात्र, अनेकदा दूध गॅसवर ठेवून दुसऱ्या कामात लक्ष गेलं की काही क्षणांतच ते उतू जाऊन शेगडीवर सांडतं. त्यामुळे केवळ दूध वाया जात नाही, तर गॅस स्टोव्हही खराब होतो आणि तो स्वच्छ करण्यासाठी अतिरिक्त वेळ व मेहनत घ्यावी लागते.
अनेक गृहिणी आणि नोकरदार महिलांसाठी ही रोजचीच समस्या बनली आहे. मात्र, काही सोप्या आणि प्रभावी स्वयंपाकघरातील ट्रिक्स वापरून दूध उतू जाण्याची समस्या मोठ्या प्रमाणात टाळता येऊ शकते. या उपायांसाठी कोणतेही महागडे उपकरण किंवा विशेष साहित्य लागत नाही. घरात सहज उपलब्ध असलेल्या वस्तूंच्या मदतीने हा त्रास कमी करता येतो.
दूध का उतू जातं?
दूध गरम होत असताना त्यामधील पाणी वाफेच्या स्वरूपात बाहेर पडू लागते. त्याचवेळी वरच्या बाजूला फॅट आणि प्रथिनांचा एक पातळ थर तयार होतो. वाफ बाहेर पडण्याचा मार्ग बंद झाल्याने ती अचानक वरच्या दिशेने दाब निर्माण करते आणि दूध क्षणात उतू जाते.
Related News
यामुळे काही सेकंदांचा दुर्लक्षही दूध सांडण्यास कारणीभूत ठरतो.
ट्रिक 1 : भांड्याच्या कडांना तूप किंवा लोणी लावा
दूध उतू जाण्यापासून वाचवण्यासाठी सर्वात लोकप्रिय आणि प्रभावी उपाय म्हणजे भांड्याच्या वरच्या कडांना तूप किंवा लोण्याचा पातळ थर लावणे.
दूध गॅसवर ठेवण्यापूर्वी बोटाच्या मदतीने किंवा चमच्याने भांड्याच्या आतील वरच्या कडेवर हलका तुपाचा थर लावा. यामुळे दूध उकळताना तयार होणारा फेस वर येण्याचा वेग कमी होतो आणि दूध सहजपणे उतू जात नाही.
हा उपाय अनेक वर्षांपासून भारतीय घरांमध्ये वापरला जात असून आजही तितकाच प्रभावी मानला जातो.
ट्रिक 2 : लाकडी चमचा किंवा पळी आडवी ठेवा
दूध उकळताना भांड्याच्या वर लाकडी चमचा किंवा लाकडी पळी आडवी ठेवण्याची पद्धतही खूप उपयोगी ठरते.
दूध उकळून फेस वर येऊ लागला की तो लाकडी चमच्याला स्पर्श करतो. त्यामुळे फेसाचा वेग कमी होतो आणि दूध लगेच बाहेर सांडत नाही.
हा उपाय विशेषतः व्यस्त वेळेत उपयोगी पडतो.
ट्रिक 3 : जास्त आचेऐवजी मध्यम आचेवर दूध उकळा
अनेक जण वेळ वाचवण्यासाठी दूध मोठ्या आचेवर ठेवतात. पण त्यामुळे दूध पटकन उकळून उतू जाण्याची शक्यता वाढते.
दूध नेहमी मध्यम किंवा मंद आचेवर उकळल्यास त्याचे तापमान हळूहळू वाढते आणि उकळी नियंत्रित राहते. त्यामुळे दूध सांडण्याचा धोका कमी होतो.
ट्रिक 4 : रुंद तोंडाचं भांडं वापरा
दूध उकळण्यासाठी शक्यतो रुंद तोंडाचं भांडं वापरणे अधिक योग्य ठरते.
अशा भांड्यात फेसाला पसरायला अधिक जागा मिळते. त्यामुळे दूध पटकन वर येत नाही आणि उतू जाण्याचा धोका कमी होतो.
लहान किंवा अरुंद भांड्यात दूध पटकन वर येते आणि काही सेकंदांत बाहेर सांडते.
ट्रिक 5 : पहिली उकळी आली की आच कमी करा
दूध उकळताना पहिली उकळी आली की लगेच गॅसची आच कमी करा.
असे केल्याने दूध शांतपणे उकळत राहते आणि उतू जाण्याची शक्यता कमी होते.
हा उपाय विशेषतः रोजच्या वापरासाठी अत्यंत सोपा आणि परिणामकारक आहे.
दूध उकळताना या गोष्टीही लक्षात ठेवा
दूध सांडण्यापासून वाचण्यासाठी काही छोट्या सवयी अंगीकारणेही महत्त्वाचे आहे.
- दूध गॅसवर ठेवून स्वयंपाकघर सोडू नका.
- मोबाईल, टीव्ही किंवा इतर कामात गुंतून जाऊ नका.
- दूध उकळताना शक्यतो भांड्याजवळच थांबा.
- टाइमर लावण्याची सवय लावा.
- दूध गरम झाल्यावर लगेच गॅस बंद करा.
या छोट्या सवयींमुळे अनेकदा होणारा त्रास टाळता येतो.
शेगडी स्वच्छ ठेवण्याचाही सोपा मार्ग
दूध सांडल्यानंतर गॅस स्टोव्हवर चिकट थर तयार होतो. तो स्वच्छ करण्यासाठी बराच वेळ लागतो.
जर दूध उतू जाणेच टाळले, तर शेगडी स्वच्छ राहते, गॅस बर्नरमध्ये अडथळा निर्माण होत नाही आणि स्वयंपाकघरही स्वच्छ दिसते.
यामुळे वेळ, मेहनत आणि दुधाचा अपव्यय तिन्ही गोष्टी वाचतात.
दूध उतू जाणे ही अनेक घरांतील रोजची समस्या असली, तरी काही साध्या आणि पारंपरिक किचन ट्रिक्स वापरून ती सहज टाळता येऊ शकते. भांड्याच्या कडांना तूप लावणे, लाकडी चमचा ठेवणे, मध्यम आचेवर दूध उकळणे, रुंद भांडे वापरणे आणि पहिली उकळी आल्यावर गॅस कमी करणे यांसारखे उपाय अतिशय प्रभावी ठरतात.
या छोट्या टिप्स रोजच्या स्वयंपाकात वापरल्यास दूध वाया जाणार नाही, शेगडी स्वच्छ राहील आणि तुमचा वेळही वाचेल. त्यामुळे पुढच्या वेळी दूध उकळताना या सोप्या ट्रिक्स नक्की वापरून पाहा.
