महाराष्ट्रात मराठी भाषेच्या मुद्द्यावरून पुन्हा एकदा राजकीय वातावरण तापले असून, रिक्षा, टॅक्सी तसेच ओला-उबेर चालकांसाठी मराठी बोलणे बंधनकारक करण्याच्या निर्णयामुळे राज्यात नवा वाद निर्माण झाला आहे. 1 मेपासून हा नियम लागू होणार असून, या निर्णयाला जोरदार पाठिंबा आणि विरोध अशा दोन्ही प्रतिक्रिया उमटताना दिसत आहेत. विशेषतः महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना (मनसे) या मुद्द्यावर आक्रमक झाली असून, “मराठी येत नसेल तर बॅग भरा आणि निघा” अशा घोषणा देत आंदोलन अधिक तीव्र करण्याचे संकेत दिले आहेत.
राज्याचे परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी या निर्णयावर ठाम भूमिका घेतली आहे. त्यांच्या मते, महाराष्ट्रात काम करणाऱ्या प्रत्येकाने मराठी भाषा समजून घेणे आणि बोलणे आवश्यक आहे. स्थानिक नागरिकांशी संवाद साधण्यासाठी मराठीचा वापर होणे गरजेचे असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले आहे. मात्र, या निर्णयाला माजी खासदार संजय निरुपम यांनी विरोध दर्शवला असून, त्यांनी हा निर्णय भेदभाव करणारा असल्याचे म्हटले आहे. त्यामुळे या विषयावर राजकीय वाद अधिक चिघळला आहे.
मनसेची ‘मराठी स्टिकर मोहीम’ जोरात
मराठी भाषेच्या समर्थनार्थ मनसेने ‘मी मराठी बोलतो, मला मराठी समजते’ ही स्टिकर मोहीम सुरू केली आहे. या मोहिमेअंतर्गत रिक्षा आणि टॅक्सीवर स्टिकर्स लावून मराठीचा प्रचार केला जात आहे. कल्याण-डोंबिवली परिसरात ही मोहीम विशेषतः वेगाने राबवली जात आहे.
Related News
डोंबिवली पश्चिमेतील रेल्वे स्टेशन परिसरात मनसेचे नगरसेवक संदेश पाटील आणि नगरसेविका रसिका पाटील यांनी कार्यकर्त्यांसह रिक्षांना स्टिकर्स लावले. “माझ्या रिक्षात बसा” असा संदेश देणारे हे स्टिकर्स नागरिकांमध्येही चर्चेचा विषय ठरत आहेत. यावेळी कार्यकर्त्यांनी घोषणाबाजी करत वातावरण तापवले.
परप्रांतीय संघटनांचा संपाचा इशारा
या निर्णयाच्या विरोधात काही परप्रांतीय रिक्षाचालक संघटनांनी 4 मे रोजी संप पुकारण्याचा इशारा दिला आहे. त्यांचा आरोप आहे की, मराठी सक्तीचा निर्णय अन्यायकारक असून, त्यांच्या रोजगारावर परिणाम होऊ शकतो. अनेक चालक हे इतर राज्यांतून येऊन येथे काम करत असून, त्यांना अचानक भाषा बंधनकारक करणे योग्य नसल्याचे ते सांगत आहेत.
मात्र, मनसेने या संपाला कडाडून विरोध केला आहे. “हा संप आम्ही हाणून पाडू,” असा इशारा मनसेच्या नेत्यांनी दिला आहे. त्यांनी राज्य सरकारला या संपावर कठोर कारवाई करण्याची मागणी केली आहे. यामुळे 4 मे रोजी परिस्थिती अधिक तणावपूर्ण होण्याची शक्यता आहे.
स्थानिक अस्मिता vs रोजगाराचा प्रश्न
या संपूर्ण वादामध्ये दोन महत्त्वाचे मुद्दे पुढे येत आहेत – स्थानिक अस्मिता आणि रोजगाराचा अधिकार. एकीकडे मराठी भाषा आणि संस्कृती जपण्याचा मुद्दा आहे, तर दुसरीकडे परप्रांतीय कामगारांचा रोजगार टिकवण्याचा प्रश्न आहे.
विशेषज्ञांच्या मते, अशा परिस्थितीत संतुलन साधणे अत्यंत गरजेचे आहे. भाषा शिकण्यास प्रोत्साहन देणे योग्य असले तरी सक्तीमुळे तणाव वाढू शकतो. प्रशासनाने यावर योग्य तो मार्ग काढणे आवश्यक आहे.
सरकारची भूमिका काय?
राज्य सरकार सध्या या निर्णयावर ठाम असल्याचे दिसत आहे. मराठी भाषा ही राज्याची अधिकृत भाषा असल्याने तिचा वापर वाढवणे आवश्यक असल्याचे सरकारचे मत आहे. मात्र, विरोध वाढत असल्याने सरकार पुढील काही दिवसांत या निर्णयावर काही सवलती किंवा मार्गदर्शक तत्त्वे जाहीर करू शकते, अशी शक्यता वर्तवली जात आहे.
पुढे काय?
1 मेपासून हा नियम लागू होणार असल्याने, पुढील काही दिवस अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत. 4 मे रोजी प्रस्तावित संप आणि मनसेची भूमिका यामुळे परिस्थिती आणखी चिघळू शकते. कायदा आणि सुव्यवस्था राखण्यासाठी प्रशासन सज्ज झाले असून, कोणत्याही अनुचित प्रकारावर कठोर कारवाई केली जाईल, असा इशारा देण्यात आला आहे.
