महाराष्ट्रात बर्ड फ्ल्यूचा मोठा उद्रेक: नवापूरमध्ये 1 लाख 40 हजार कोंबड्यांचे कलिंग, प्रशासन अॅक्शन मोडमध्ये
नंदुरबार जिल्ह्यातील नवापूर परिसरात पुन्हा एकदा बर्ड फ्ल्यूने गंभीर स्वरूप धारण केले असून H5N1 विषाणूचा फैलाव आढळल्यानंतर राज्य प्रशासनाने तातडीने मोठी कारवाई सुरू केली आहे. नवापूरमधील तीन पोल्ट्री फार्ममध्ये बर्ड फ्ल्यूची पुष्टी झाल्यानंतर सुमारे 1 लाख 40 हजार कोंबड्यांचे कलिंग (नष्ट करण्याची प्रक्रिया) सुरू करण्यात आली आहे.
या घटनेमुळे संपूर्ण महाराष्ट्रातील पोल्ट्री उद्योगात मोठी खळबळ उडाली असून लाखो अंडी आणि कोंबड्यांच्या नाशामुळे कोट्यवधी रुपयांचे नुकसान होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
नवापूरमध्ये बर्ड फ्ल्यूचा शिरकाव
नवापूर परिसरात एकूण 27 पोल्ट्री फार्ममध्ये सुमारे 12 लाख कोंबड्यांचे संगोपन केले जाते. या भागात पोल्ट्री व्यवसाय मोठ्या प्रमाणावर फोफावलेला असून स्थानिक अर्थव्यवस्थेचा तो महत्त्वाचा भाग आहे.
Related News
मात्र काही दिवसांपूर्वी डायमंड पोल्ट्री फार्ममध्ये अचानक कोंबड्यांचा मृत्यू होऊ लागल्याने संशय निर्माण झाला. 14 तारखेला झालेल्या या घटनानंतर नमुने भोपाळ येथील प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी पाठवण्यात आले. त्यानंतर H5N1 बर्ड फ्ल्यूची अधिकृत पुष्टी झाली.
1 लाख 40 हजार कोंबड्यांचे कलिंग सुरू
बर्ड फ्ल्यूचा प्रसार रोखण्यासाठी प्रशासनाने तातडीने कठोर निर्णय घेतला आहे. नवापूर परिसरातील तीन बाधित पोल्ट्री फार्ममधील तब्बल 1 लाख 40 हजार कोंबड्यांचे कलिंग सुरू करण्यात आले आहे.
कोंबड्यांना सुरक्षित पद्धतीने पोत्यात भरून जमिनीत पुरले जात आहे. ही संपूर्ण प्रक्रिया शास्त्रीय आणि जैवसुरक्षा नियमांनुसार पार पाडली जात आहे, जेणेकरून विषाणूचा पुढील प्रसार थांबवता येईल.
लाखो अंड्यांचाही नाश
केवळ कोंबड्याच नव्हे तर पोल्ट्री फार्ममधील लाखो अंडीही नष्ट केली जाणार आहेत. त्यामुळे पोल्ट्री व्यावसायिकांना दुहेरी फटका बसत आहे.
विशेष म्हणजे, नवापूर परिसरात सात पोल्ट्री फार्ममधील कोंबड्यांचे कलिंग टप्प्याटप्प्याने केले जाणार आहे. प्रशासनाने प्रत्येक फार्मचा पंचनामा करून मगच कारवाई सुरू केली आहे.
25 पथके कार्यरत, 5 दिवसांत ऑपरेशन पूर्ण होणार
ही संपूर्ण कारवाई जलदगतीने पार पाडण्यासाठी प्रशासनाने 25 विशेष पथके तयार केली आहेत. याशिवाय इतर जिल्ह्यांमधूनही अतिरिक्त मनुष्यबळ मागवण्यात आले आहे.
संपूर्ण कलिंग आणि निर्जंतुकीकरण प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी सुमारे 5 दिवसांचा कालावधी लागेल, अशी माहिती अधिकाऱ्यांनी दिली आहे.
सरकारकडून भरपाई जाहीर
पोल्ट्री व्यावसायिकांना मोठा आर्थिक फटका बसत असल्याने शासनाने भरपाई जाहीर केली आहे.
- मोठ्या पक्षासाठी: ₹140 प्रति कोंबडी
- लहान पक्षासाठी: ₹120 प्रति कोंबडी
- प्रत्येक अंड्यासाठी: ₹4 भरपाई
ही मदत नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना दिलासा देण्यासाठी जाहीर करण्यात आली आहे.
पोल्ट्री उद्योगावर मोठं संकट
नवापूर परिसरातील पोल्ट्री उद्योग हा स्थानिक तरुणांसाठी मोठ्या रोजगाराचा स्रोत आहे. अनेक गावांमध्ये छोटे-मोठे पोल्ट्री फार्म कार्यरत असून त्यातून नियमित उत्पन्न मिळत होते.
मात्र बर्ड फ्ल्यूच्या या उद्रेकामुळे संपूर्ण उद्योग धोक्यात आला आहे. लाखो कोंबड्यांच्या नाशामुळे व्यावसायिकांचे आर्थिक गणित कोलमडले आहे.
धुळ्यात वेगळीच समस्या – उष्णतेमुळे कोंबड्यांचा मृत्यू
दुसरीकडे धुळे जिल्ह्यात वेगळीच समस्या निर्माण झाली आहे. येथे बर्ड फ्ल्यू नसला तरी वाढत्या तापमानामुळे कोंबड्यांचा मृत्यू होत आहे.
सध्या धुळ्यात तापमान 42 अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचले असून दररोज 15 ते 20 कोंबड्यांचा मृत्यू होत आहे. पोल्ट्री मालकांनी कोंबड्यांना वाचवण्यासाठी विविध उपाययोजना केल्या असल्या तरी त्या अपुऱ्या ठरत आहेत.
शेतकऱ्यांचे आणि व्यावसायिकांचे मोठे नुकसान
नंदुरबार आणि धुळे या दोन्ही जिल्ह्यांतील परिस्थितीमुळे पोल्ट्री व्यवसाय गंभीर संकटात सापडला आहे.
- बर्ड फ्ल्यूमुळे नंदुरबारमध्ये मोठ्या प्रमाणात कोंबड्यांचा नाश
- धुळ्यात उष्णतेमुळे सतत मृत्यू
- अंडी आणि उत्पादनात मोठी घट
- आर्थिक तोटा कोट्यवधींमध्ये जाण्याची शक्यता
प्रशासन सतर्क, जैवसुरक्षेला प्राधान्य
प्रशासनाने सर्व पोल्ट्री फार्मना जैवसुरक्षा नियमांचे काटेकोर पालन करण्याचे निर्देश दिले आहेत. बाधित क्षेत्रांमध्ये निर्जंतुकीकरण मोहीम राबवली जात आहे.
तसेच, नवीन प्रकरणे उद्भवू नयेत यासाठी सतत तपासणी सुरू आहे.
नवापूरमधील बर्ड फ्ल्यूचा उद्रेक हा महाराष्ट्रातील पोल्ट्री उद्योगासाठी मोठा इशारा ठरत आहे. Avian Influenza (Bird Flu) मुळे निर्माण झालेल्या या संकटामुळे हजारो कुटुंबांचे आर्थिक गणित बिघडले आहे.
सरकारने भरपाई जाहीर केली असली तरी प्रत्यक्ष नुकसान आणि भविष्यातील धोक्याची भीती अजूनही कायम आहे. पुढील काही दिवस प्रशासनासाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार असून परिस्थिती नियंत्रणात ठेवणे हे मोठे आव्हान असणार आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/tina-choudhary-the-viral-woman-from-worli-morcha/
