Khavdya Dongar Case : संभाजीनगरातील खवड्या डोंगराचं रहस्य काय? ‘खवड्या’ असं नाव का पडलं? वाचून धक्काच बसेल!
छत्रपती संभाजीनगर : छत्रपती संभाजीनगरातील खवड्या डोंगर सध्या एका धक्कादायक घटनेमुळे चर्चेत आला आहे. चांदगुडे कुटुंबातील तिघांचा या डोंगरावरून पडून मृत्यू झाल्यानंतर या परिसराची पुन्हा चर्चा सुरू झाली आहे. या घटनेनंतर खवड्या डोंगर नेमका कुठे आहे, त्याला हे नाव का पडलं आणि हा परिसर एवढा धोकादायक का बनला, असे अनेक प्रश्न उपस्थित होत आहेत.
खवड्या डोंगरावर नेमकं काय घडलं?
छत्रपती संभाजीनगर परिसरातील बजाजनगर, तिसगाव आणि वाळूज एमआयडीसीच्या आसपास असलेल्या खवड्या डोंगरावर चांदगुडे कुटुंबासोबत अत्यंत धक्कादायक घटना घडली. उपलब्ध माहितीनुसार, कौटुंबिक वादाच्या पार्श्वभूमीवर कुणाल चांदगुडे आणि त्याचे वडील मुरलीधर चांदगुडे यांनी डोंगरावरून उडी घेतली. त्यानंतर ही घटना पाहिल्यानंतर संगीता चांदगुडे यांनीही डोंगरावरून उडी घेतल्याची माहिती समोर आली.
या घटनेचा काही भाग मोबाईल कॅमेऱ्यात कैद झाल्याने त्याची मोठ्या प्रमाणात चर्चा झाली. अवघ्या काही सेकंदांत घडलेल्या या घटनेने परिसरात खळबळ उडाली.
Related News
सुरुवातीला आयफोनच्या ईएमआयवरून मुलगा आणि वडिलांमध्ये वाद झाल्याची चर्चा होती. मात्र, नंतर या घटनेला कुटुंबातील अंतर्गत वादाची किनार असल्याची माहिती समोर येत आहे. या प्रकरणाचा नेमका तपशील तपासातून स्पष्ट होणार आहे.
खवड्या डोंगर नेमका कुठे आहे?
खवड्या डोंगर हा छत्रपती संभाजीनगरातील बजाजनगर परिसरात आहे. तिसगाव-वाळूज एमआयडीसीच्या आसपास हा डोंगराचा भाग येतो. औद्योगिक आणि बांधकाम क्षेत्राचा विस्तार होत असताना या परिसरातील डोंगर आणि टेकड्यांमधून मोठ्या प्रमाणात दगड, मुरूम आणि इतर साहित्य काढण्यात आल्याचे सांगितले जाते.
यामुळे डोंगराचा नैसर्गिक आकार मोठ्या प्रमाणात बदलला आहे. अनेक ठिकाणी खोल खड्डे, उंच कडे आणि सरळ उतार तयार झाले आहेत. त्यामुळे हा परिसर केवळ भौगोलिकदृष्ट्या वेगळा दिसत नाही, तर काही ठिकाणी अत्यंत धोकादायकही बनला आहे.
‘खवड्या’ डोंगर असं नाव का पडलं?
खवड्या डोंगराच्या नावामागे स्थानिक भौगोलिक रचना महत्त्वाची असल्याचे सांगितले जाते. हा परिसर मोठ्या प्रमाणात खडकाळ आहे. डोंगरातून दगड आणि मुरूम काढल्यामुळे त्याच्या पृष्ठभागावर अनेक ठिकाणी खाचखळगे आणि कड्यांसारख्या रचना निर्माण झाल्या आहेत.
दूरून पाहिल्यावर डोंगराच्या दगडी भागावर खवल्यांसारखी रचना दिसते. त्यामुळे काही स्थानिक लोक या डोंगराला ‘खवल्या डोंगर’ असेही संबोधतात. स्थानिक बोलीभाषेत त्याचा अपभ्रंश होऊन ‘खवड्या डोंगर’ हे नाव प्रचलित झाल्याचे सांगितले जाते.
मात्र, या नावामागे अधिकृत ऐतिहासिक कारण काय आहे, याबाबत ठोस अधिकृत नोंद उपलब्ध नसल्याने ही स्थानिक पातळीवर प्रचलित असलेली व्याख्या किंवा अंदाज मानला जातो.
अवैध उत्खननामुळे डोंगराचं रूप बदललं?
या परिसरातील खडकाळ भागातून दगड आणि मुरूम काढण्यासाठी उत्खनन झाल्यामुळे डोंगराचा नैसर्गिक भूभाग बदलल्याचे सांगितले जाते. उत्खननामुळे काही भागात मोठे खड्डे पडले असून, अनेक ठिकाणी उभे कडे तयार झाले आहेत.
नैसर्गिक उतार असलेल्या डोंगरावर मानवी हस्तक्षेपामुळे अचानक खोल दरीसारखे भाग तयार झाल्यास तेथे अपघाताचा धोका वाढतो. विशेषतः अंधारात किंवा पावसाळ्यात या भागात जाणे अधिक धोकादायक ठरू शकते.
खवड्या डोंगराच्या परिसरात अशा धोकादायक कड्यांमुळे सुरक्षेचा प्रश्न निर्माण झाला आहे. त्यामुळे या परिसरात अनधिकृतपणे प्रवेश करणाऱ्या व्यक्तींच्या सुरक्षेबाबतही प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.
संभाजीनगरातील ‘डेथ पॉइंट’ म्हणून चर्चा
चांदगुडे कुटुंबातील घटनेनंतर खवड्या डोंगराला ‘डेथ पॉइंट’ म्हणून संबोधले जाऊ लागले आहे. या डोंगरावरून यापूर्वीही काही जणांनी जीव गमावल्याची माहिती स्थानिक पातळीवर सांगितली जाते. आतापर्यंत सुमारे 13 जणांचा येथे मृत्यू झाल्याचा दावा केला जात आहे. या आकडेवारीची अधिकृत पुष्टी संबंधित यंत्रणांकडून होणे आवश्यक आहे.
या पार्श्वभूमीवर खवड्या डोंगरावर सुरक्षा उपाययोजना करण्याची मागणी जोर धरत आहे. धोकादायक कड्यांच्या ठिकाणी संरक्षक कठडे उभारणे, चेतावणी फलक लावणे, संवेदनशील भागात प्रवेश रोखणे आणि परिसरावर देखरेख ठेवणे यासारख्या उपाययोजना केल्या जाण्याची शक्यता आहे.
भविष्यात अशा घटना रोखण्यासाठी उपाययोजना गरजेच्या
खवड्या डोंगरावरील भौगोलिक परिस्थिती आणि यापूर्वी घडलेल्या घटनांचा विचार करता, प्रशासनाने या परिसराकडे गांभीर्याने पाहण्याची गरज आहे. केवळ एखादी घटना घडल्यानंतर उपाययोजना करण्याऐवजी धोकादायक ठिकाणांची आधीच पाहणी करून तेथे सुरक्षा व्यवस्था निर्माण करणे आवश्यक आहे.
डोंगराच्या कड्यांजवळ संरक्षक जाळी किंवा कठडे, पुरेशा प्रकाशाची व्यवस्था, सीसीटीव्ही, चेतावणी फलक आणि अनधिकृत प्रवेशावर नियंत्रण अशा उपाययोजना केल्यास धोका कमी होऊ शकतो.
दरम्यान, चांदगुडे कुटुंबातील या घटनेमुळे खवड्या डोंगर पुन्हा एकदा चर्चेत आला असला तरी, या परिसराच्या सुरक्षेचा प्रश्न कायमस्वरूपी सोडवण्याची गरज आहे. ‘खवड्या’ हे नाव स्थानिक भाषेत आणि भौगोलिक रचनेतून रूढ झाल्याचे सांगितले जात असले, तरी या डोंगराची खरी ओळख आता एका धोकादायक ठिकाणाच्या रूपाने निर्माण होऊ नये, यासाठी प्रशासनाने ठोस पावले उचलणे गरजेचे आहे.
