वादळी पावसाने शेतकऱ्यांचे स्वप्न चुराडले : जांभोरा परिसरात कपाशी, सोयाबीन, भाजीपाला पिकांचे मोठे नुकसान
जांभोरा – सिंदखेडराजा तालुक्यातील जांभोरा परिसरावर नैसर्गिक आपत्तीचे सावट पुन्हा एकदा गडद झाले आहे. मंगळवार आणि बुधवारी दरम्यान रात्री २:४५ वाजता अचानक झालेल्या वादळी पावसाने शेतकऱ्यांच्या आशेवर पाणी फिरवले. गेल्या काही दिवसांपासून वातावरण ढगाळ, दमट आणि अनिश्चित होतं. त्यात मध्यरात्री आलेल्या अवेळी पावसानं शेतातील पिके अक्षरशः जमीनदोस्त केली.
पावसाची तीव्रता इतकी मोठी की, शेतकऱ्यांनी तयार केलेली कपाशीची शेते, सोयाबीनचे ढीग, भाजीपाला, मका यावर थेट पावसाचा प्रचंड फटका बसला. काही शेतात तर पाणी साचून पिके पूर्ण भिजली, तर काही ठिकाणी कपाशीच्या पिकांवर सरकी फुटण्याचा धोका निर्माण झाला आहे.
दिवाळी नंतर चांगल्या बाजारभावाची स्वप्ने पाहणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या हातातोंडाशी आलेला घास निसर्गाने हिरावून घेतला. आता शेतकऱ्यांवर आर्थिक संकटाचं ढग पुन्हा एकदा दाटून आलं आहे.
Related News
पुन्हा कोसळणार पाऊस! मराठवाड्यासह मध्य महाराष्ट्रावर संकट; शेतकरी चिंतेत
हिमाचल प्रदेश : भारताचा ‘फ्रूट बाऊल’ – सफरचंद आणि चेरीची राजधानी
राज्यात हवामानाचा अचानक बदल: नाशिकसह काही जिल्ह्यांमध्ये ऑरेंज अलर्ट
फडणवीस सरकारची कर्जमाफी योजना: दोन लाखांपर्यंतच लाभ, शेतकऱ्यांना नाराजी
शेतकऱ्यांच्या न्याय हकासाठी वाडेगावमध्ये रास्ता रोको आंदोलन
IMD Weather Update : धोकादायक इशारा! पुढील 24 तासांत 5 जिल्ह्यांमध्ये अवकाळी पावसाचा तडाखा
शेतकरी जगला तरच गाव जगेल, दूध उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी पिंपळेंची हाक, ढेप दरवाढ, अनुदान योजना, वैरण विकास कार्यक्रम
उमरा गावातील आंब्याच्या झाडांना भरघोस फुलोरा ; शेतकऱ्यांमध्ये आनंदाची लहर
शेतकर्यांसाठी मोठा दिलासा! RBI बदलणार KCC नियम, मिळणार अधिक कर्ज
प्रशासनाच्या उदासीनतेमुळे शेतकरी आक्रमक; लोणार तहसीलसमोर आमरण उपोषण
अकोट तालुक्यात यंत्राद्वारे कापूस वेचणीचा पहिला प्रयोग यशस्वी
वादळी पावसाचा फटका बसलेली प्रमुख पिके
| पीक | संभाव्य नुकसान |
|---|---|
| कपाशी | पूर्ण भिजल्याने सरकी फुटण्याचा धोका, उत्पादन घट |
| सोयाबीन | ढिगांनी ठेवलेले पीक भिजले, इतक्या परिश्रमानंतर मोल गेलं |
| भाजीपाला | रोपे सडण्याची शक्यता |
| मका | पाणी साचल्याने कणसांवर परिणाम |
| मिरची | रोगराई आणि फुलगळती वाढण्याची भीती |
जांभोरा परिसरातील 10 ते 12 गावांना मोठा फटका
स्थानिकांनी दिलेल्या माहितीनुसार जांभोरा परिसरातील १० ते १२ गावांमध्ये मोठे नुकसान झाले. काही महत्त्वाची गावे :
जांभोरा
कोंडीथर परिसर
आसपासची शिवार गावे
माणगाव परिसरातील काही भाग
स्थानिक पातळीवर अंदाजे कोट्यवधी रुपयांचे नुकसान झाल्याचे प्राथमिक अंदाज व्यक्त होत आहेत.
गेल्या आठवड्यापासून हवामान अस्थिर
गेल्या ५–६ दिवसांपासून वातावरणात मोठा बदल जाणवत होता.
दिवसा मंद उकाडा
द्रोणरेषेमुळे ढगाळ वातावरण
रात्री हलक्या ते जोरदार सरी
आकाशात विजांचा कडकडाट
यामुळे शेतकरी चिंतेत होते पण मध्यरात्रीचा पाऊस हा सर्वांसाठी धक्का ठरला.
शेतकऱ्यांची वेदना : “आशेचा किरणच मालवला”
काही शेतकऱ्यांनी दुःख व्यक्त करताना सांगितले : “सोयाबीनचं नुकसान झालं, भाजीपाला गेला. आता किमान कपासातून काही मिळेल असं वाटत होतं. पण निसर्गानं ती आशा सुद्धा तोडली.” “दिवाळीआधी मदत मिळणार असं सांगितलं होतं. पण अजूनही अनेक शेतकऱ्यांच्या खात्यावर एक रुपयाही पडलेला नाही.” “पिकांच्या खर्चानेच कंबर मोडली, आता उत्पादन गेलं तर घर चालणार कशावर?”
शासनाकडून अद्याप मदत नाही?
सप्टेंबर महिन्यातील अतिवृष्टीतही शेतकऱ्यांना मोठं नुकसान सहन करावं लागलं होतं. मुख्यमंत्री व शासनाने दिवाळीपूर्वी मदत देण्याचे आश्वासन दिले होते, पण—
अनेक शेतकऱ्यांच्या खात्यावर अद्याप निधी जमा नाही
नुकसानीचे पंचनामे पूर्ण नाहीत
शासकीय प्रक्रिया संथगतीने सुरू
शेतकऱ्यांमध्ये या विलंबाबद्दल नाराजी दिसून येते.
शेतकऱ्यांची मागणी
तत्काळ पंचनामे सुरू करावेत
तातडीने अनुदान खात्यावर जमा करावे
कृषी विभागाने पिकांची पाहणी करावी
बँक कर्जावरील हफ्त्यांना स्थगिती द्यावी
विमा कंपन्यांनी क्लेम त्वरित मंजूर करावा
काय होऊ शकते पुढे? कृषी तज्ञांचे मत
कृषी तज्ञांनी इशारा दिला आहे की—
पाणी साचले तर कपाशीची गुणवत्ताच खराब होईल
सरकी फुटणे आणि किडरोग वाढण्याची शक्यता
मिरची, भाजीपाला संडीसारख्या रोगांना बळी पडू शकतो
सोयाबीनची डाळ गुणवत्ता कमी होऊ शकते
तज्ञांनी जलनिकासी करून पिके वाचवण्याचा सल्ला दिला आहे.
शेतकऱ्यांसाठी उपाययोजना (तज्ञांच्या सल्ल्यानुसार)
| कृती | फायदा |
|---|---|
| शेतात पाणी अडू न देणे | पिके उभारी घेतील |
| कपाशीवर तांब्यामध आधारित फवारणी | रोगराई नियंत्रण |
| भिजलेले सोयाबीन ढिग उघडे ठेवणे | बुरशी टाळण्यासाठी |
| भाजीपाला रोपांना सेंद्रिय वाढवर्धक | पुन्हा ताजेतवाने होण्यासाठी |
एकाच वर्षात दोन नैसर्गिक आघात
| कालखंड | नुकसान |
|---|---|
| सप्टेंबर अतिवृष्टी | सोयाबीन, भाजीपाला |
| आता वादळी पाऊस | कपाशी, मका |
शेतकरी आर्थिकदृष्ट्या पूर्णपणे कोलमडले आहेत.
जांभोरा परिसरातील शेतकऱ्यांवर पुन्हा संकट कोसळलं आहे. निसर्गाच्या प्रकोपात आणि शासनाच्या विलंबामध्ये शेतकरी अक्षरशः अडकला आहे. शासनाने तातडीने कार्यवाही करून शेतकऱ्याला दिलासा देणे गरजेचे आहे. अन्यथा शेतकऱ्यांची अवस्था बिकट होईल आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेलाही तडा जाईल.
