इराण आणि अमेरिका यांच्यात युद्धविराम आणि शांतता प्रक्रियेला चालना देण्यासाठी करण्यात आलेल्या अंतरिम करारानंतरही मध्यपूर्वेतील परिस्थिती पुन्हा तणावपूर्ण बनली आहे. कराराच्या दुसऱ्याच दिवशी इस्रायली संरक्षण दलाने (IDF) दक्षिण आणि पूर्व लेबनॉनमधील 80 हून अधिक ठिकाणांवर हवाई हल्ले केल्याचा दावा केला आहे. या हल्ल्यांमध्ये किमान 18 जणांचा मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आली असून, त्यामुळे नव्याने सुरू झालेल्या शांतता प्रक्रियेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
लेबनॉनमध्ये 80 हून अधिक लक्ष्यांवर हल्ले
इस्रायली सैन्याने गुरुवारी रात्रीपासून दक्षिण आणि पूर्व लेबनॉनमधील विविध ठिकाणांना लक्ष्य करत व्यापक कारवाई केली. इस्रायलच्या मते, हिजबुल्लाहशी संबंधित तळ आणि शस्त्रसाठ्यांवर ही कारवाई करण्यात आली. मात्र, स्थानिक सूत्रांच्या माहितीनुसार या हल्ल्यांमध्ये नागरिकांचाही बळी गेला असून मृतांचा आकडा 18 वर पोहोचला आहे.
दरम्यान, दक्षिण लेबनॉनमध्ये हिजबुल्लाहच्या हल्ल्यांमध्ये चार इस्रायली सैनिक ठार झाल्याची माहिती समोर आली आहे. यानंतर इस्रायलमधील राष्ट्रवादी नेत्यांकडून अधिक कठोर भूमिका घेण्याची मागणी होत आहे.
Related News
बेन ग्विर यांचे वादग्रस्त वक्तव्य
इस्रायलचे राष्ट्रीय सुरक्षा मंत्री इतामार बेन ग्विर यांनी संतप्त प्रतिक्रिया व्यक्त करत, “संपूर्ण लेबनॉन जळून खाक झाले पाहिजे,” असे विधान केल्याने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नव्या वादाला तोंड फुटले आहे. त्यांच्या या वक्तव्यामुळे आधीच तणावग्रस्त असलेल्या परिस्थितीत आणखी भर पडली आहे.
स्वित्झर्लंडमधील अमेरिका-इराण चर्चा रद्द
अमेरिका आणि इराण यांच्यात स्वित्झर्लंडमध्ये होणारी महत्त्वाची बैठक रद्द करण्यात आली आहे. अमेरिकन माध्यम ‘ॲक्सिऑस’च्या वृत्तानुसार, लेबनॉनमधील वाढत्या संघर्षामुळे ही चर्चा पुढे ढकलण्यात आली असावी.
सीएनएनच्या अहवालानुसार, इराणने स्पष्ट केले आहे की, लेबनॉनवरील हल्ले थांबवण्याची हमी अमेरिकेकडून मिळाल्याशिवाय पुढील चर्चा होणार नाही.
निर्बंध हटल्यास इराणला होणार मोठा आर्थिक फायदा
आर्थिक वृत्तसंस्था मनीकंट्रोलच्या अंदाजानुसार, इराणवरील निर्बंध शिथिल झाल्यास देशाची तेल निर्यात पुन्हा वेगाने सुरू होऊ शकते. सध्याच्या बाजारभावानुसार इराण दररोज 3.5 दशलक्ष बॅरल तेल उत्पादनातून वार्षिक सुमारे 105 अब्ज डॉलर्स (सुमारे 9.9 लाख कोटी रुपये) इतके उत्पन्न मिळवू शकतो.
याशिवाय, होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या जहाजांवर शुल्क आकारण्याची योजना राबवली गेल्यास इराणला दरवर्षी अतिरिक्त 2.5 अब्ज डॉलर्सची कमाई होऊ शकते.
इस्रायल हल्ल्यांचा विस्तार करणार नसल्याचा अमेरिकेचा संदेश
सीएनएनच्या वृत्तानुसार, अमेरिकेने इराणला स्पष्ट संदेश देत इस्रायल लेबनॉनमधील लष्करी कारवाया आणखी तीव्र करणार नसल्याचे संकेत दिले आहेत. ट्रम्प प्रशासनाला इराणसोबत रखडलेल्या अणुचर्चेला पुन्हा गती द्यायची असल्याने मध्यपूर्वेतील वाढता तणाव नियंत्रणात ठेवण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. सूत्रांच्या माहितीनुसार, सध्याच्या टप्प्यावर संघर्षाचा विस्तार टाळण्यास इस्रायलनेही सहमती दर्शवली आहे. त्यामुळे राजनैतिक पातळीवर संवादाचे दरवाजे पुन्हा उघडण्याची शक्यता निर्माण झाली असून, पुढील काही दिवसांत अमेरिका-इराण चर्चेबाबत महत्त्वाच्या घडामोडी घडू शकतात. मध्यपूर्वेतील परिस्थितीकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
सूत्रांच्या माहितीनुसार, इस्रायलने सध्या संघर्षाचा विस्तार न करण्यास सहमती दर्शवली आहे.
गेल्या 24 तासांतील 4 मोठ्या घडामोडी
1. इराण-अमेरिका अंतरिम शांतता करार लागू
अमेरिका आणि इराण यांच्यात युद्धविरामासाठी करण्यात आलेल्या अंतरिम करारावर स्वाक्षऱ्या झाल्यानंतर शांतता प्रक्रियेला सुरुवात झाली.
2. लेबनॉनमधून माघार घेण्यास इस्रायलचा नकार
इस्रायली सैन्याने दक्षिण लेबनॉनमधील आपली तैनाती कायम ठेवण्याचा निर्णय घेतला असून, सध्या सैन्य मागे घेण्यात येणार नसल्याचे स्पष्ट केले आहे.
3. होर्मुझ सामुद्रधुनीत जहाजांची वर्दळ वाढली
शांतता करारानंतर तेलवाहू जहाजांची हालचाल पुन्हा वाढू लागली आहे. सौदी अरेबियाच्या ध्वजाखालील तीन मोठी तेलवाहू जहाजे सुरक्षितपणे या मार्गातून गेल्याची माहिती समोर आली आहे.
4. हल्ल्यांमुळे वाढला मृतांचा आकडा
लेबनॉनमधील ताज्या हवाई हल्ल्यांमुळे मृतांचा आकडा आणखी वाढला असून, या संघर्षाची तीव्रता दिवसेंदिवस वाढत आहे. मार्च महिन्यापासून सुरू झालेल्या हिंसाचारात आतापर्यंत हजारो नागरिक आणि लढवय्ये मृत्युमुखी पडल्याचा दावा विविध अहवालांमधून करण्यात आला आहे. इस्रायल आणि हिजबुल्लाह यांच्यातील संघर्षामुळे दक्षिण लेबनॉनमधील अनेक भाग उद्ध्वस्त झाले असून, हजारो कुटुंबांना विस्थापित व्हावे लागले आहे. सततच्या हवाई हल्ल्यांमुळे मानवी संकट अधिक गडद होत असून, परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय समुदायाकडून तातडीने युद्धविराम आणि राजनैतिक तोडगा काढण्याची मागणी जोर धरत आहे.
मध्यपूर्वेत पुन्हा अनिश्चिततेचे वातावरण
इराण-अमेरिका शांतता करारामुळे मध्यपूर्वेतील संघर्ष कमी होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात असतानाच लेबनॉनमधील ताज्या घडामोडींनी परिस्थिती पुन्हा अस्थिर केली आहे. इस्रायलच्या हवाई हल्ल्यांमुळे प्रादेशिक तणाव वाढला असून, राजनैतिक प्रयत्नांनाही धक्का बसला आहे. अमेरिका, इराण आणि इस्रायल यांच्यातील बदलती समीकरणे आता संपूर्ण जगाच्या लक्षाचा केंद्रबिंदू ठरली आहेत. आगामी काही दिवसांत होणाऱ्या चर्चांवर मध्यपूर्वेतील शांततेचे भविष्य अवलंबून असणार आहे. संघर्ष थांबवण्यासाठी राजनैतिक मार्गाला प्राधान्य दिले जाते की लष्करी कारवाया सुरू राहतात, यावर या संवेदनशील प्रदेशातील पुढील परिस्थिती निश्चित होणार आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/porsche-car-case-vishal-aggarwalachas-land-cancellation/
