इराणच्या राष्ट्राध्यक्षांची शेजारील देशांची माफी; “इराण कधीच शरण जाणार नाही” – मसूद पेझेश्कियान यांचे स्पष्ट वक्तव्य
तेहरान : मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या तणावपूर्ण परिस्थितीत महत्त्वाची घडामोड समोर आली आहे. इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान यांनी शेजारील देशांवर झालेल्या हल्ल्यांबाबत माफी मागितली आहे. त्याचवेळी त्यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, इराण कधीही दबावाखाली शरण जाणार नाही. इराणच्या जनतेने शरणागती पत्करेल अशी अपेक्षा करणाऱ्या शत्रूंनी ती इच्छा “कबरीत घेऊन जावी”, असेही त्यांनी कठोर शब्दांत म्हटले आहे.
मध्यपूर्वेत गेल्या काही दिवसांपासून तणाव वाढत असताना पेझेश्कियान यांच्या या वक्तव्यामुळे जागतिक राजकारणात मोठी चर्चा सुरू झाली आहे. विशेषतः इराण, इस्राईल आणि अमेरिका यांच्यातील संघर्षामुळे परिस्थिती अधिकच गंभीर बनली आहे.
२८ फेब्रुवारीच्या हल्ल्यानंतर तणाव वाढला
मध्यपूर्वेतील संघर्षाची तीव्रता 28 फेब्रुवारीनंतर वाढली. त्या दिवशी इस्राईल आणि अमेरिकेने संयुक्त कारवाई करत इराणवर मोठ्या प्रमाणात हल्ला केल्याचे वृत्त समोर आले. या हल्ल्यानंतर संपूर्ण प्रदेशात तणावाचे वातावरण निर्माण झाले.
या कारवाईनंतर इराणनेही प्रत्युत्तर देण्यास सुरुवात केली. इराणने मध्यपूर्वेतील काही शेजारील देशांमधील अमेरिकन लष्करी तळांना लक्ष्य करत मिसाइल आणि ड्रोन हल्ले केले. त्यामुळे या संघर्षाचे रूपांतर व्यापक युद्धात होण्याची भीती निर्माण झाली.
तज्ज्ञांच्या मते हा संघर्ष मध्यपूर्वेतील स्थैर्यासाठी मोठा धोका ठरू शकतो.
शेजारील देशांवरील हल्ल्याबाबत माफी
या पार्श्वभूमीवर राष्ट्राध्यक्ष पेझेश्कियान यांनी महत्त्वाचे वक्तव्य करत शेजारील देशांची माफी मागितली आहे. आंतरराष्ट्रीय वृत्तसंस्था एएफपी च्या अहवालानुसार, पेझेश्कियान यांनी सांगितले की इराणकडून झालेल्या हल्ल्यांमुळे शेजारील देशांना त्रास झाला असेल तर त्याबद्दल त्यांना खेद आहे.
ते म्हणाले, “मला माझ्यावतीने आणि इराणच्या वतीने त्या सर्व शेजारील देशांची माफी मागायची आहे, ज्यांच्यावर या संघर्षाच्या काळात हल्ले झाले.” त्यांनी स्पष्ट केले की इराणचा उद्देश शेजारील देशांशी संघर्ष करणे नाही. उलट हा तणाव संपूर्ण प्रदेशात पसरू नये, हीच इराणची भूमिका आहे.
तणाव कमी करण्याचा प्रयत्न
पेझेश्कियान यांच्या या वक्तव्याकडे तणाव कमी करण्याच्या दिशेने उचललेले महत्त्वाचे पाऊल म्हणून पाहिले जात आहे. गेल्या काही दिवसांपासून मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या संघर्षामुळे आंतरराष्ट्रीय समुदायही चिंतेत आहे. अनेक देशांनी संयम राखण्याचे आवाहन केले आहे. या परिस्थितीत इराणने शेजारील देशांशी संवाद साधण्याची तयारी दर्शवली आहे. त्यामुळे परिस्थिती नियंत्रणात येण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
अस्थायी नेतृत्व परिषदेकडून मंजुरी
आंतरराष्ट्रीय अहवालानुसार पेझेश्कियान यांच्या या निर्णयाला इराणच्या अस्थायी नेतृत्व परिषदेकडूनही मंजुरी मिळाली आहे. या परिषदेमध्ये देशातील वरिष्ठ राजकीय आणि सुरक्षा अधिकारी सहभागी असतात. त्यामुळे या वक्तव्याला इराणच्या अधिकृत भूमिकेचे स्वरूप मिळाले आहे. विशेषतः मध्यपूर्वेतील संघर्ष कमी करण्यासाठी इराणची भूमिका काय असेल याकडे जगाचे लक्ष लागले आहे.
सुप्रीम लीडरच्या मृत्यूच्या वृत्तामुळे खळबळ
दरम्यान, या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर एक धक्कादायक वृत्तही समोर आले. काही अहवालांनुसार इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांचाही या हल्ल्यांमध्ये मृत्यू झाल्याची चर्चा सुरू झाली आहे.
मात्र या वृत्ताची अधिकृत पुष्टी अद्याप झालेली नाही. तरीही या अफवांमुळे मध्यपूर्वेतील परिस्थिती अधिकच तणावपूर्ण झाली आहे. या संघर्षात शेकडो लोकांचा मृत्यू झाल्याचेही सांगितले जात आहे.
अमेरिकन तळांवर इराणचे हल्ले
इस्राईल आणि अमेरिकेच्या कारवाईनंतर इराणनेही जोरदार प्रत्युत्तर दिले. इराणने मध्यपूर्वेतील अमेरिकन आणि इस्राईलशी संबंधित ठिकाणांना लक्ष्य करत मिसाइल आणि ड्रोन हल्ले केले. या हल्ल्यांमुळे अनेक लष्करी तळांवर नुकसान झाल्याची माहिती समोर आली आहे. या घटनांमुळे मध्यपूर्वेतील युद्धाचा धोका वाढल्याची चर्चा सुरू झाली.
“इराण शरण येणार नाही”
शेजारील देशांची माफी मागतानाच पेझेश्कियान यांनी इराणची भूमिका स्पष्ट केली. ते म्हणाले की, इराण कोणत्याही दबावाखाली झुकणार नाही. सरकारी दूरचित्रवाणीवर प्रसारित झालेल्या भाषणात त्यांनी सांगितले की इराणची जनता कधीही शरणागती पत्करणार नाही. त्यांनी कठोर शब्दांत इशारा देत म्हटले की, “इराणी जनतेच्या शरणागतीची अपेक्षा करणाऱ्या शत्रूंनी ती इच्छा स्वतःसोबत कबरीत घेऊन जावी.”
स्वतःच्या संरक्षणासाठी कारवाई सुरूच राहणार
पेझेश्कियान यांनी पुढे स्पष्ट केले की इराण स्वतःच्या संरक्षणासाठी आवश्यक ती सर्व पावले उचलत राहील. त्यांच्या मते देशाची सार्वभौमता आणि सुरक्षेला धोका निर्माण झाल्यास इराण कठोर प्रत्युत्तर देईल. त्यामुळे पुढील काळात मध्यपूर्वेतील परिस्थिती कशी बदलते याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
मध्यपूर्वेत व्यापक युद्धाची भीती
या संघर्षामुळे मध्यपूर्वेत मोठे युद्ध भडकण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. इराण, इस्राईल आणि अमेरिका यांच्यातील संघर्ष आधीच अनेक वर्षांपासून सुरू आहे. त्यात आता प्रत्यक्ष लष्करी कारवायांची भर पडल्याने परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची झाली आहे. जर हा संघर्ष वाढला तर त्याचे परिणाम संपूर्ण जगावर होऊ शकतात.
आंतरराष्ट्रीय समुदायाचे आवाहन
संयुक्त राष्ट्रसंघासह अनेक आंतरराष्ट्रीय संस्थांनी सर्व पक्षांनी संयम राखावा असे आवाहन केले आहे. मध्यपूर्वेतील शांतता टिकवण्यासाठी संवाद आणि कूटनीतीचा मार्ग स्वीकारणे आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
मध्यपूर्वेतील संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान यांनी केलेले वक्तव्य अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहे. शेजारील देशांची माफी मागून त्यांनी तणाव कमी करण्याचा प्रयत्न केला असला तरी इराण शरण जाणार नाही, असा स्पष्ट संदेशही त्यांनी दिला आहे.
या घडामोडींमुळे जागतिक राजकारणात नवीन समीकरणे तयार होण्याची शक्यता आहे. पुढील काही दिवसांत परिस्थिती कोणत्या दिशेने जाते, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
