इराण-इस्त्रायल युद्ध: रशियाने इराणच्या बाजूने केलेलं मोठं विधान, अमेरिका-इस्त्रायलवर आंतरराष्ट्रीय दबाव
इराण आणि इस्त्रायलमध्ये सुरू असलेल्या भीषण युद्धामुळे संपूर्ण जग चिंतेत आहे. गेल्या काही दिवसांपासून अमेरिका आणि इस्त्रायलने इराणवर केलेल्या हल्ल्यांमुळे युद्धाचे तापमान प्रचंड वाढले आहे. या संघर्षामुळे फक्त भौगोलिकदृष्ट्या मध्यपूर्वेत तणाव निर्माण झालेला नाही, तर आंतरराष्ट्रीय राजकारणावरही याचा मोठा परिणाम होत आहे.
युद्धाचा सहावा दिवस सुरू असून, इराणला एकटं पडल्याचं चित्र दिसत आहे. तर दुसरीकडे अमेरिका आणि इस्त्रायलला अनेक महाशक्तींचा अप्रत्यक्ष पाठिंबा मिळत आहे. युद्धाच्या दुसऱ्या दिवशी, अमेरिका आणि इस्त्रायलच्या हल्ल्यात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांचा मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आली. या घटनेने युद्धाची तीव्रता आणखी वाढवली आहे.
मंगळवारी भारतातून इराणकडे निघालेल्या इराणच्या युद्धनौकेवर अमेरिकेच्या पाणबुडीने हल्ला केला. या हल्ल्यामध्ये ८७ जणांचा मृत्यू झाल्याचे इराणकडून सांगण्यात आले आहे. हल्ल्यानंतर इराणने लगेचच प्रत्युत्तर दिले आणि अमेरिकेच्या जहाजावर मिसाईल हल्ला केला. इराणकडून दावा करण्यात आला की, मिसाईल हल्ल्यानंतर अमेरिकेच्या जहाजाला आग लागली आहे. मात्र, अमेरिकेकडून अद्याप या हल्ल्याबाबत कोणतीही प्रतिक्रिया आलेली नाही.
Related News
या युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर चीन आणि रशिया हे इराणचे मित्र देश असून त्यांनी या हल्ल्यांवर निषेध व्यक्त केला आहे. जरी त्यांनी प्रत्यक्ष युद्धात भाग घेतला नसला तरी अमेरिका आणि इस्त्रायलच्या हल्ल्यांचा त्यांनी तीव्र विरोध केला आहे. याच संदर्भात आता आणखी एक महत्त्वाची घटना समोर आली आहे.
भारतामधील रशियाचे राजदूत डेनिस अलीपोव यांनी पत्रकारांशी बोलताना स्पष्ट केले की, “आम्ही इराण आणि इराणमधील नागरिकांसोबत संपूर्ण निष्ठेने उभे आहोत.” यासोबतच रशियाचे राष्ट्रपती व्लादिमीर पुतिन यांनीही इराणप्रती आपली संवेदना व्यक्त केली आहे. पुतिन यांच्या मते, इस्त्रायल आणि अमेरिका यांनी इराणवर हल्ला करून आंतरराष्ट्रीय कायद्यांचे उल्लंघन केले आहे. रशियाकडून ही स्पष्ट मागणी करण्यात आली आहे की, दोन्ही देशांनी युद्ध थांबवून चर्चा आणि शांततेच्या मार्गाने हा प्रकरण सुटावा.
विशेषज्ञांच्या मते, रशियाचा हा इराणच्या बाजूने खुला पाठिंबा युद्धाच्या आंतरराष्ट्रीय राजकारणावर गंभीर परिणाम करू शकतो. यामुळे अमेरिका-इस्त्रायलच्या धोरणात बदल होण्याची शक्यता आहे. तसेच, इराणच्या समर्थक देशांमध्ये युद्ध विरामासाठी दबाव वाढेल.
इराण-इस्त्रायल युद्धाची ही स्थिती मध्यपूर्वेतील स्थिरतेसाठी गंभीर संकट निर्माण करत आहे. स्थानिक नागरिकांवर देखील याचा मोठा परिणाम होत असून, अनेकांनी आपल्या जीवाच्या सुरक्षेसाठी स्थलांतर करावे लागत आहे. या युद्धामुळे तेल बाजारावरही दबाव वाढला आहे आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेवर परिणाम होण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत.
युद्धाची सध्या स्थिती अशी आहे:
अमेरिका आणि इस्त्रायलने इराणवर हल्ले सुरू ठेवले आहेत.
इराणने प्रत्युत्तर म्हणून अमेरिकेच्या जहाजांवर मिसाईल हल्ला केला आहे.
चीन आणि रशियाने अमेरिका-इस्त्रायलच्या हल्ल्यांचा निषेध केला आहे.
रशियाने खुला पाठिंबा जाहीर करत युद्ध थांबवण्याची मागणी केली आहे.
विशेष म्हणजे, युद्धाच्या सहाव्या दिवसापर्यंत जागतिक समुदायाचे लक्ष मध्यपूर्वेवर केंद्रित झाले आहे. संयुक्त राष्ट्रे आणि आंतरराष्ट्रीय मानवाधिकार संघटनांनी देखील या युद्धावर चिंता व्यक्त केली आहे. जागतिक राजकारणाच्या विश्लेषकांच्या मते, जर युद्ध रोखता आले नाही तर या भागात आणखी व्यापक संघर्ष उद्भवू शकतो.
तसेच, इराण-इस्त्रायल युद्धाचा फक्त भौगोलिक परिणामच नाही तर आंतरराष्ट्रीय राजकीय समीकरणांवरही खोल परिणाम होऊ शकतो. अमेरिका आणि इस्त्रायल यांना या परिस्थितीत जागतिक दबाव सहन करावा लागेल, तर इराणला रशियाचा खुला पाठिंबा मिळाल्यामुळे युद्धातील सामरिक स्थिरता कायम राहू शकते.
सारांश म्हणून सांगायचे झाले, तर इराण-इस्त्रायल युद्ध फक्त दोन देशांमधील संघर्ष नाही; हे आंतरराष्ट्रीय राजकारणातील महत्त्वपूर्ण टकराव बनत चालले आहे. रशियाचा पाठिंबा, चीन आणि इतर मित्र राष्ट्रांचा निषेध, तसेच अमेरिका-इस्त्रायलचे धोरण यामुळे मध्यपूर्वेतील स्थिरतेसाठी ही स्थिती चिंताजनक ठरत आहे. जागतिक समुदायाने युद्ध थांबवून चर्चेच्या मार्गाने तोडगा शोधण्याची मागणी या परिस्थितीत अतिशय महत्त्वाची बनली आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/india-expresses-grief-over-demise-of-irans-supreme-leader-ayatollah-ali-khamenei/
