भारत घाणेरडा… मी जर तिथे असते तर कधीच PepsiCoची CEO झाले नसते; इंदिरा नूयींच्या विधानाने भारतात खळबळ
जगभरात आपल्या नेतृत्वगुणांमुळे वेगळी ओळख निर्माण करणाऱ्या PepsiCoच्या माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) इंदिरा नूयी यांनी भारताबाबत केलेल्या काही वक्तव्यांमुळे मोठा वाद निर्माण झाला आहे. भारतात जन्मलेल्या आणि शिक्षण घेतल्यानंतर अमेरिकेत जाऊन जागतिक कॉर्पोरेट क्षेत्रात यश मिळवणाऱ्या नूयी यांनी एका मुलाखतीत भारत, चीन आणि अमेरिका यांची तुलना करत अनेक स्पष्ट भूमिका मांडल्या. त्यांच्या या विधानांनंतर सोशल मीडियावर तीव्र प्रतिक्रिया उमटत असून अनेकांनी त्यांच्यावर टीका केली आहे, तर काहींनी त्यांच्या वक्तव्यामागील वास्तव समजून घेण्याची गरज असल्याचे मत व्यक्त केले आहे.
हुवर इन्स्टिट्यूशनला दिलेल्या मुलाखतीत इंदिरा नूयी यांनी सांगितले की, जर त्या अमेरिकेत आल्या नसत्या तर कदाचित जगातील सर्वात मोठ्या कंपन्यांपैकी एका कंपनीच्या CEO पदापर्यंत पोहोचू शकल्या नसत्या. त्यांच्या मते, त्या काळातील भारतात महिलांना नेतृत्वाच्या सर्वोच्च पदांपर्यंत पोहोचण्यासाठी आवश्यक संधी आणि वातावरण उपलब्ध नव्हते. त्यामुळे अमेरिकेने त्यांना आपल्या क्षमतेनुसार पुढे जाण्याची संधी दिली.
नूयी यांनी असेही म्हटले की, अमेरिकेतील व्यवस्थापन, व्यावसायिक संस्कृती आणि गुणवत्तेवर आधारित संधी यामुळे त्यांना जागतिक स्तरावर स्वतःला सिद्ध करता आले. “मी भारतात राहिले असते तर कदाचित CEO झाले नसते,” असे त्या म्हणाल्या. त्यांच्या या विधानावर अनेकांनी आक्षेप घेतला असून भारतातील कॉर्पोरेट क्षेत्रात आज अनेक महिला उच्च पदांवर कार्यरत असल्याचेही सोशल मीडियावर अधोरेखित केले जात आहे.
Related News
याच मुलाखतीत त्यांनी भारत आणि चीन यांची तुलना करत स्वच्छतेचा मुद्दाही उपस्थित केला. एक पर्यटक म्हणून चीनमध्ये अधिक व्यवस्थित आणि स्वच्छ वातावरण अनुभवायला मिळते, असे त्या म्हणाल्या. भारताची ओळख त्याच्या विविधतेत आणि अव्यवस्थित सौंदर्यात असल्याचेही त्यांनी नमूद केले. मात्र, “ज्यांना अत्यंत स्वच्छ जीवनशैलीची सवय आहे त्यांना भारत समजणे कठीण जाऊ शकते,” या त्यांच्या वक्तव्यामुळे मोठा वाद निर्माण झाला.
भारताबद्दलच्या त्यांच्या या टिप्पणीवर सोशल मीडियावर संमिश्र प्रतिक्रिया उमटल्या आहेत. अनेकांनी भारताची प्रतिमा मलिन करणारे वक्तव्य असल्याची टीका केली. काहींनी मात्र भारतातील स्वच्छता, शहरी नियोजन आणि सार्वजनिक सुविधांबाबत अजूनही सुधारणा होण्याची गरज असल्याचे सांगत त्यांच्या मताला वास्तवाचा आधार असल्याचे म्हटले.
मुलाखतीदरम्यान इंदिरा नूयी यांनी त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्याविषयीही मनमोकळेपणाने भाष्य केले. इंदिरा नूयी यांनी सांगितले की, त्यांच्या आजी आणि वडिलांनी त्यांना मोठी स्वप्ने पाहण्याची आणि जग जिंकण्याची प्रेरणा दिली. त्यांच्याच प्रोत्साहनामुळे त्यांनी भारताबाहेर जाऊन अमेरिकेत शिक्षण आणि करिअर घडवण्याचा निर्णय घेतला. कठोर परिश्रम, नेतृत्वगुण आणि सातत्यपूर्ण कामगिरीच्या जोरावर इंदिरा नूयी यांनी जागतिक कॉर्पोरेट क्षेत्रात स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण केली आणि जगातील आघाडीच्या व्यावसायिक नेत्यांमध्ये स्थान मिळवले.
भारतातील महिलांच्या परिस्थितीबद्दल बोलताना त्यांनी सांगितले की, भारताच्या स्वातंत्र्यानंतर काही वर्षांनी त्यांचा जन्म झाला. त्या काळात महिलांना नेतृत्वाच्या भूमिका फारशा मिळत नव्हत्या. समाजातील पारंपरिक अपेक्षा, कौटुंबिक जबाबदाऱ्या आणि मर्यादित व्यावसायिक संधी यामुळे महिलांसाठी सर्वोच्च पदांपर्यंत पोहोचणे कठीण होते. आज परिस्थिती बदलत असली तरी त्या काळातील वास्तव वेगळे होते, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
नूयी यांनी भारत आणि अमेरिका यांच्यातील संबंधांवरही सकारात्मक मत व्यक्त केले. भारत आणि अमेरिका हे नैसर्गिक भागीदार असल्याचे त्या म्हणाल्या. व्यापार, तंत्रज्ञान, शिक्षण आणि संरक्षण या क्षेत्रांमध्ये दोन्ही देशांनी अधिक मजबूत सहकार्य करण्याची गरज असल्याचे त्यांनी नमूद केले. भारताच्या सुरक्षेच्या दृष्टीनेही अमेरिकेसोबतचे संबंध महत्त्वाचे असल्याचे त्यांनी सांगितले.
दरम्यान, त्यांच्या मुलाखतीतील काही विधानांचे वेगवेगळे अर्थ काढले जात असल्याचेही अनेकांचे मत आहे. काहींच्या मते त्यांनी भारताचा अपमान केला, तर काहींच्या मते त्यांनी स्वतःच्या काळातील अनुभव मांडले. त्यामुळे त्यांच्या संपूर्ण मुलाखतीचा संदर्भ लक्षात घेऊनच या वक्तव्यांकडे पाहण्याची गरज असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
सोशल मीडियावर या प्रकरणावर मोठी चर्चा सुरू झाली आहे. काहींनी भारतातील बदलत्या आर्थिक आणि औद्योगिक परिस्थितीचा उल्लेख करत आज भारतातही जागतिक दर्जाच्या कंपन्या, महिला CEO आणि उद्योजक मोठ्या प्रमाणात पुढे येत असल्याचे सांगितले. तर काहींनी भारतातील स्वच्छता, पायाभूत सुविधा आणि नागरी व्यवस्थापनातील आव्हाने मान्य करत रचनात्मक टीका स्वीकारण्याची गरज असल्याचे मत व्यक्त केले.
गेल्या काही दशकांत भारताने आर्थिक, औद्योगिक आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रात मोठी झेप घेतली आहे. जागतिक कंपन्यांचे गुंतवणूक केंद्र, स्टार्टअप हब आणि डिजिटल अर्थव्यवस्थेचा प्रमुख देश म्हणून भारताची ओळख निर्माण झाली आहे. अशा परिस्थितीत इंदिरा नूयी यांच्या वक्तव्यामुळे पुन्हा एकदा भारतातील संधी, महिलांचे नेतृत्व, स्वच्छता आणि जागतिक स्पर्धात्मकतेवर व्यापक चर्चा सुरू झाली आहे.
सध्या या मुलाखतीतील त्यांच्या विधानांचे व्हिडिओ आणि क्लिप्स सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात व्हायरल होत असून समर्थक आणि विरोधक यांच्यात तीव्र मतभेद दिसून येत आहेत. भारताबद्दलच्या त्यांच्या टिप्पणीमुळे नव्या वादाला तोंड फुटले असून येत्या काही दिवसांतही या मुद्द्यावर चर्चा कायम राहण्याची शक्यता आहे.
