Hybrid Home Loan: हायब्रिड होम लोन म्हणजे काय? EMI वाढीचा फटका टाळता येतो का? जाणून घ्या फायदे आणि तोटे
Hybrid Home Loan EMI : घर खरेदी करण्यासाठी गृहकर्ज घेणाऱ्यांची संख्या मोठी आहे. मात्र गृहकर्जाचा कालावधी अनेक वर्षांचा असल्याने या काळात व्याजदरात होणारे बदल कर्जदारांच्या बजेटवर परिणाम करू शकतात. विशेषतः फ्लोटिंग रेटवर गृहकर्ज घेतल्यास RBI च्या रेपो दरातील बदलानुसार कर्जाचे व्याजदर बदलू शकतात. परिणामी EMI वाढू शकते किंवा कर्जाचा कालावधी वाढू शकतो. अशा परिस्थितीत हायब्रिड होम लोन हा कर्जदारांसाठी एक पर्याय ठरू शकतो.
हायब्रिड होम लोनमध्ये फिक्स्ड आणि फ्लोटिंग व्याजदराचा मिलाफ असतो. म्हणजेच सुरुवातीच्या ठरावीक कालावधीसाठी कर्जाचा व्याजदर निश्चित केला जातो आणि त्यानंतर कर्ज फ्लोटिंग रेटवर जाते. त्यामुळे सुरुवातीच्या काही वर्षांत व्याजदर वाढला तरी EMI वर त्याचा थेट परिणाम होत नाही.
Hybrid Home Loan म्हणजे नेमके काय?
सामान्यतः गृहकर्ज घेताना ग्राहकांसमोर फिक्स्ड रेट किंवा फ्लोटिंग रेट असे पर्याय असतात. फिक्स्ड रेट होम लोनमध्ये ठरावीक कालावधीसाठी व्याजदर स्थिर राहतो. दुसरीकडे, फ्लोटिंग रेट गृहकर्जाचा व्याजदर बाजारातील परिस्थिती आणि संबंधित बेंचमार्क दरांनुसार बदलू शकतो.
Related News
हायब्रिड होम लोनमध्ये या दोन्ही पद्धतींचा वापर केला जातो. सुरुवातीच्या ठरावीक कालावधीसाठी व्याजदर निश्चित केला जातो. या काळात बाजारातील व्याजदर वाढले किंवा कमी झाले तरी ग्राहकाच्या कर्जाचा निश्चित दर बदलत नाही. ठरावीक कालावधी संपल्यानंतर कर्ज फ्लोटिंग रेटवर जाऊ शकते.
अलीकडे Kotak Mahindra Bankने हायब्रिड गृहकर्जाचा पर्याय सादर केला असून, बँकेच्या माहितीनुसार ग्राहकांना 39, 52 किंवा 65 महिन्यांसाठी व्याजदर निश्चित करण्याचा पर्याय मिळू शकतो. त्यानंतर कर्ज फ्लोटिंग रेटनुसार बदलू शकते.
उदाहरणातून समजून घ्या
समजा एखाद्या व्यक्तीने 1 कोटी रुपयांचे गृहकर्ज घेतले आहे. या कर्जासाठी सुरुवातीच्या 65 महिन्यांसाठी व्याजदर निश्चित केला असेल, तर या कालावधीत बाजारातील व्याजदर वाढला तरी कर्जदाराच्या निश्चित व्याजदरावर त्याचा परिणाम होणार नाही.
उदाहरणार्थ, RBI च्या धोरणात्मक निर्णयांमुळे बाजारातील कर्जाचे व्याजदर वाढले, तरी हायब्रिड होम लोनच्या निश्चित कालावधीत ग्राहकाची EMI पूर्वीप्रमाणेच राहू शकते. त्यामुळे अचानक EMI वाढल्याने घरगुती बजेटवर येणारा ताण कमी होऊ शकतो.
मात्र यामध्ये एक महत्त्वाची बाब लक्षात घेणे गरजेचे आहे. व्याजदर कमी झाल्यास त्याचा तात्काळ फायदा ग्राहकाला मिळेलच असे नाही. कारण निश्चित कालावधीत ग्राहकाचा दर लॉक केलेला असतो.
हायब्रिड होम लोनचे फायदे
1. EMI मध्ये स्थिरता
घर खरेदी केल्यानंतर सुरुवातीच्या काळात इंटिरिअर, फर्निचर, शिफ्टिंग, मुलांचे शिक्षण आणि इतर खर्च वाढू शकतात. अशावेळी EMI निश्चित राहणे कर्जदारासाठी फायदेशीर ठरते. दर वाढीमुळे अचानक मासिक हप्ता वाढण्याची शक्यता कमी होते.
2. व्याजदर वाढीपासून संरक्षण
फ्लोटिंग रेटच्या कर्जामध्ये व्याजदर वाढल्यास EMI किंवा कर्जाचा कालावधी वाढू शकतो. हायब्रिड होम लोनच्या निश्चित कालावधीत मात्र ग्राहकाला अशा वाढीपासून काही प्रमाणात संरक्षण मिळते.
3. आर्थिक नियोजन करणे सोपे
निश्चित EMI असल्यामुळे कुटुंबाला आगामी काही वर्षांचे आर्थिक नियोजन करणे सोपे जाते. घरखर्च, बचत, गुंतवणूक आणि इतर आर्थिक जबाबदाऱ्या यांचा अंदाज घेता येतो.
4. सुरुवातीच्या काळात बजेटवर कमी ताण
घर घेतल्यानंतर सुरुवातीच्या काही वर्षांत मोठ्या प्रमाणात खर्च होऊ शकतो. EMI मध्ये अचानक वाढ न झाल्यास कर्जदाराला आपल्या इतर आर्थिक गरजा व्यवस्थित सांभाळता येऊ शकतात.
हायब्रिड होम लोनचा तोटाही समजून घ्या
हायब्रिड होम लोन प्रत्येकासाठी फायदेशीर असेलच असे नाही. निश्चित कालावधीत बाजारातील व्याजदर कमी झाले तरी ग्राहकाला त्याचा तात्काळ लाभ मिळत नाही. तसेच निश्चित कालावधी संपल्यानंतर कर्ज फ्लोटिंग रेटवर गेल्यास पुढील काळातील EMI बाजारातील व्याजदरानुसार बदलू शकते.
याशिवाय कर्ज घेण्यापूर्वी फिक्स्ड रेट किती कालावधीसाठी आहे, त्यानंतर कोणत्या दरावर कर्ज फ्लोटिंग होईल, स्प्रेड किंवा मार्जिन किती आहे, प्रक्रिया शुल्क किती आहे आणि प्री-पेमेंट किंवा फोरक्लोजरचे नियम काय आहेत, याची माहिती घेणे आवश्यक आहे.
कोणासाठी योग्य ठरू शकते?
ज्यांना सुरुवातीच्या काही वर्षांत EMI स्थिर ठेवायची आहे आणि व्याजदर वाढण्याची जोखीम कमी करायची आहे, अशा कर्जदारांसाठी हायब्रिड होम लोन विचारात घेता येऊ शकते. विशेषतः घर खरेदी केल्यानंतर सुरुवातीच्या काळात खर्च जास्त असणाऱ्या कुटुंबांसाठी निश्चित EMI आर्थिक नियोजनाच्या दृष्टीने उपयुक्त ठरू शकते.
मात्र गृहकर्ज हा दीर्घकालीन आर्थिक निर्णय असल्याने केवळ सुरुवातीची EMI पाहून निर्णय घेऊ नये. एकूण व्याजाचा खर्च, निश्चित कालावधीतील दर, त्यानंतरचा फ्लोटिंग रेट आणि कर्जाच्या संपूर्ण कालावधीतील संभाव्य खर्च यांची तुलना करूनच निर्णय घेणे योग्य ठरेल.
हायब्रिड होम लोन म्हणजे पूर्णपणे फिक्स्ड किंवा पूर्णपणे फ्लोटिंग गृहकर्ज नसून दोन्हींचे मिश्र स्वरूप आहे. सुरुवातीच्या निश्चित कालावधीत व्याजदर वाढीचा EMI वर थेट परिणाम टाळता येतो. त्यामुळे आर्थिक नियोजन अधिक स्थिर राहू शकते. मात्र व्याजदर कमी झाल्यास त्याचा फायदा निश्चित कालावधीत मिळत नाही आणि कालावधी संपल्यानंतर कर्ज फ्लोटिंग रेटवर जाऊ शकते.
त्यामुळे Hybrid Home Loan घेण्यापूर्वी आपल्या उत्पन्नाची स्थिरता, EMI भरण्याची क्षमता, भविष्यातील व्याजदरांची शक्यता आणि कर्जाच्या एकूण खर्चाचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे. बँकेच्या अटी व शुल्क समजून घेऊनच गृहकर्जाचा अंतिम निर्णय घ्यावा.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/cheque-book-rules/
