घरच्या घरी बनवा किचन किंगपासून बिर्याणीपर्यंतचे ५ खास मसाले; स्वयंपाकाला येईल हॉटेलसारखी चव
भारतीय स्वयंपाकघरात मसाल्यांना अत्यंत महत्त्वाचे स्थान आहे. कोणताही पदार्थ बनवताना त्यामध्ये योग्य प्रमाणात मसाले वापरले गेले, तर त्या पदार्थाची चव आणि सुगंध अनेक पटींनी वाढतो. भाज्या, डाळी, भाताचे प्रकार किंवा खास पदार्थ जसे की बिर्याणी, पुलाव किंवा छोले – या सर्व पदार्थांमध्ये मसाल्यांची महत्त्वाची भूमिका असते. त्यामुळे भारतीय घरांमध्ये विविध प्रकारचे मसाले नेहमीच वापरले जातात.
आजच्या काळात बाजारात जवळपास प्रत्येक पदार्थासाठी तयार मसाले सहज उपलब्ध आहेत. मात्र घरच्या घरी बनवलेले मसाले हे अधिक ताजे, सुगंधित आणि शुद्ध असतात. त्यामध्ये कोणतीही भेसळ नसल्यामुळे ते आरोग्यासाठीही अधिक चांगले मानले जातात. शिवाय घरगुती मसाल्यांमुळे स्वयंपाकाला वेगळीच चव येते.
जर तुम्हाला तुमच्या रोजच्या स्वयंपाकात थोडा वेगळेपणा आणायचा असेल आणि पदार्थांना हॉटेलसारखी चव द्यायची असेल, तर काही खास मसाले घरच्या घरी तयार करून पाहणे हा उत्तम पर्याय ठरू शकतो. अगदी साध्या पद्धतीने आणि कमी वेळात हे मसाले तयार करता येतात. आज आपण अशाच पाच लोकप्रिय मसाल्यांची माहिती जाणून घेणार आहोत, जे जवळपास प्रत्येक स्वयंपाकघरात वापरले जातात.
किचन किंग मसाला
घरगुती स्वयंपाकात वापरला जाणारा सर्वात लोकप्रिय मसाल्यांपैकी एक म्हणजे Kitchen King Masala. हा मसाला विशेषतः भाज्या आणि ग्रेव्हीच्या पदार्थांमध्ये वापरला जातो.
किचन किंग मसाला तयार करण्यासाठी धणे, जिरे, काळी मिरी, लवंग, दालचिनी, हिरवी वेलची, सुक्या लाल मिरच्या आणि थोडी हळद घ्यावी. हे सर्व मसाले एका तव्यावर मंद आचेवर भाजून घ्यावेत. मसाले भाजताना त्यांचा सुगंध येऊ लागतो.
यानंतर मसाले पूर्णपणे थंड होऊ द्यावेत आणि मिक्सरमध्ये बारीक वाटून त्याची पावडर तयार करावी. तयार झालेला मसाला हवाबंद डब्यात ठेवला तर तो बराच काळ टिकतो. हा मसाला भाजी, पनीर किंवा इतर ग्रेव्हीच्या पदार्थांमध्ये वापरल्यास त्यांची चव अधिक वाढते.
बिर्याणी मसाला
बिर्याणी हा अनेकांच्या आवडीचा खास पदार्थ आहे. बिर्याणीची खरी चव तिच्या मसाल्यावर अवलंबून असते. घरच्या घरी तयार केलेला Biryani Masala बिर्याणीची चव अधिक खास बनवू शकतो.
हा मसाला बनवण्यासाठी तमालपत्र, दालचिनी, लवंग, काळी मिरी, मोठी वेलची, लहान वेलची, बडीशेप आणि जावित्रीचे फुल घ्यावे. हे सर्व मसाले मंद आचेवर हलके भाजून घ्यावेत.
भाजल्यानंतर मसाले थंड होऊ द्यावेत आणि त्यांना मिक्सरमध्ये बारीक वाटून घ्यावे. तयार झालेला मसाला बिर्याणी, पुलाव किंवा इतर भाताच्या पदार्थांमध्ये वापरल्यास त्यांना खास सुगंध आणि चव मिळते.
पावभाजी मसाला
महाराष्ट्रात पावभाजी हा अत्यंत लोकप्रिय पदार्थ आहे. पावभाजीची खास चव तिच्या मसाल्यामुळेच येते. घरच्या घरी तयार केलेला Pav Bhaji Masala पदार्थाची चव अधिक वाढवू शकतो.
हा मसाला तयार करण्यासाठी धणे, जिरे, बडीशेप, काळी मिरी, सुक्या लाल मिरच्या, दालचिनी, लवंग आणि आमचूर पावडर घ्यावी. हे सर्व मसाले हलक्या आचेवर भाजून घ्यावेत.
यानंतर मसाले थंड झाल्यावर मिक्सरमध्ये बारीक करून पावडर बनवावी. हा मसाला पावभाजी, मसाला करी किंवा काही स्नॅक्समध्ये वापरल्यास पदार्थ अधिक चविष्ट होतात.
छोले मसाला
उत्तर भारतात लोकप्रिय असलेला छोले हा पदार्थ मसाल्यामुळे अधिक चविष्ट लागतो. घरच्या घरी बनवलेला Chole Masala वापरल्यास छोले किंवा चण्याच्या पदार्थांची चव वाढते. छोले मसाला बनवण्यासाठी धणे, जिरे, काळी मिरी, दालचिनी, लवंग, डाळिंबाचे सुकवलेले दाणे, सुक्या लाल मिरच्या आणि थोडी कसुरी मेथी घ्यावी.
हे सर्व मसाले मंद आचेवर हलके भाजून घ्यावेत. त्यानंतर मसाले थंड झाल्यावर मिक्सरमध्ये बारीक करून पावडर बनवावी. हा मसाला छोले किंवा चण्याच्या आमटीमध्ये वापरल्यास पदार्थाला खास सुगंध येतो.
गरम मसाला
भारतीय स्वयंपाकात सर्वाधिक वापरला जाणारा मसाला म्हणजे Garam Masala. जवळपास प्रत्येक भाजी किंवा ग्रेव्हीच्या पदार्थात हा मसाला वापरला जातो. गरम मसाला बनवण्यासाठी दालचिनी, लवंग, काळी मिरी, लहान वेलची, मोठी वेलची आणि तमालपत्र घ्यावे. हे सर्व मसाले मंद आचेवर भाजून घ्यावेत.
भाजल्यानंतर मसाले थंड होऊ द्यावेत आणि मिक्सरमध्ये बारीक वाटून पावडर तयार करावी. हा मसाला भाजी, डाळ, ग्रेव्ही किंवा भाताच्या पदार्थांमध्ये वापरल्यास त्यांची चव अधिक वाढते.
घरगुती मसाल्यांचे फायदे
घरच्या घरी तयार केलेल्या मसाल्यांचे अनेक फायदे आहेत. सर्वप्रथम, ते पूर्णपणे ताजे आणि शुद्ध असतात. बाजारातील काही मसाल्यांमध्ये कधी कधी भेसळ असण्याची शक्यता असते, परंतु घरगुती मसाले बनवताना आपण स्वतः घटक निवडत असल्यामुळे त्यांची गुणवत्ता अधिक चांगली असते.
याशिवाय घरगुती मसाले अधिक सुगंधित असतात. ताजे भाजलेले मसाले पदार्थांना अधिक चव आणि सुगंध देतात. त्यामुळे साध्या पदार्थालाही खास चव मिळू शकते.
घरगुती मसाले बनवण्याचा आणखी एक फायदा म्हणजे आपण आपल्या चवीनुसार मसाल्यांचे प्रमाण बदलू शकतो. काहींना जास्त तिखट चव आवडते, तर काहींना कमी तिखट. त्यामुळे मसाल्यांचे प्रमाण आपल्या आवडीनुसार ठरवता येते.
भारतीय स्वयंपाकघरात मसाल्यांचे महत्त्व अनन्यसाधारण आहे. योग्य मसाल्यांमुळे साधा पदार्थही अतिशय चविष्ट बनतो. बाजारात मसाले सहज उपलब्ध असले तरी घरच्या घरी तयार केलेले मसाले अधिक ताजे, सुगंधित आणि शुद्ध असतात.
किचन किंग, बिर्याणी मसाला, पावभाजी मसाला, छोले मसाला आणि गरम मसाला हे पाच मसाले जर घरच्या घरी तयार केले, तर रोजच्या स्वयंपाकातही हॉटेलसारखी चव आणता येते. थोडा वेळ आणि साधे घटक वापरून हे मसाले सहज बनवता येतात. त्यामुळे स्वयंपाकाला एक वेगळीच चव मिळू शकते.
डिस्क्लेमर: या लेखात देण्यात आलेली माहिती सामान्य माहिती आणि उपलब्ध स्रोतांवर आधारित आहे. कोणतीही रेसिपी किंवा उपाय अवलंबण्यापूर्वी आपल्या आवडीनुसार आणि गरजेनुसार बदल करावेत.
