देशभरातील नागरिक मान्सूनच्या पहिल्या पावसाची आतुरतेने वाट पाहत असताना सूर्यदेव मात्र अक्षरशः आग ओकत आहेत. उत्तर भारत, मध्य भारत आणि महाराष्ट्रातील विदर्भ भागात उष्णतेच्या लाटेने गंभीर परिस्थिती निर्माण झाली आहे. भारतीय हवामान विभाग अर्थात India Meteorological Department (IMD) ने 28 मेपर्यंत देशातील अनेक राज्यांसाठी हीटवेव्ह अलर्ट जारी केला असून काही भागांत तापमान 48 अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचले आहे. वाढत्या तापमानामुळे नागरिकांच्या आरोग्यावर गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.
उत्तर भारत तापला, रस्ते ओस पडले
दिल्ली, राजस्थान, पंजाब, हरियाणा, उत्तर प्रदेश आणि मध्य प्रदेशमध्ये उष्णतेचा कहर सुरू आहे. अनेक शहरांमध्ये दुपारच्या वेळी रस्ते ओस पडल्याचे चित्र दिसत आहे. दिल्ली-एनसीआर परिसरात उष्ण वाऱ्यांमुळे लोक घराबाहेर पडणे टाळत आहेत. राजस्थानातील काही भागांत तापमान 48 अंशांच्या जवळ पोहोचल्याने प्रशासनाने नागरिकांना अत्यावश्यक कामाशिवाय बाहेर न पडण्याचा सल्ला दिला आहे.
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार 24 ते 28 मे या कालावधीत राजस्थान, पंजाब, हरियाणा आणि दिल्लीमध्ये उष्णतेची लाट अधिक तीव्र होणार आहे. उष्ण वाऱ्यांमुळे दुपारच्या वेळेत बाहेरील परिस्थिती धोकादायक बनत असून वृद्ध, लहान मुले आणि आजारी व्यक्तींना विशेष काळजी घेण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
Related News
10 जूनपर्यंत महाराष्ट्रात मान्सूनची एंट्री; मुंबईत तुफान पावसाचा इशारा
45°C उष्णतेचा कहर! अकोल्यातील केळी बागा पिवळ्या; हजारो शेतकऱ्यांवर भीषण संकट
महाराष्ट्रावर अल निनोचं भीषण संकट! 88% पावसाचा अंदाज, Devendra Fadnavis यांचा 30 जूनपर्यंत कर्जमाफीचा मोठा निर्णय
Nautapa 2026: 9 दिवसांचा धोकादायक उष्णतेचा कहर! 48°C पर्यंत पारा, उत्तर भारतात हीटवेव्हचा रेड अलर्ट
उष्माघाताचा वाढता धोका! आयुष मंत्रालयाने सांगितले उन्हाळ्यात काय खावे आणि काय टाळावे
Heatwave Disaster: मानवी चुकांमुळे बांद्यात तापमानाचा स्फोट, जगातील सर्वाधिक उष्ण शहर ठरलं
“Vidarbha Heatwave Alert: 47°C चा भयंकर तापमान स्फोट | IMDचा धोकादायक इशारा पुढील 4 दिवसांसाठी”
गरज असेल तरच घराबाहेर पडा! IMD चा महाराष्ट्राला 7 दिवसांचा रेड अलर्ट; विदर्भात तापमान 46°C पार
उधळीत येरे गुलाल पावसा! 26 मे रोजी मान्सूनची धडाकेबाज एंट्री, महाराष्ट्रासह 10 राज्यांना मोठा अलर्ट
अकोल्यात उष्णतेचा कहर; महानगरपालिकेकडून नागरिकांना उष्माघाताबाबत सतर्कतेचा इशारा
विदर्भात रेड अलर्ट; अकोला, अमरावतीत वाढती चिंता
महाराष्ट्रातील विदर्भ विभाग सध्या उष्णतेच्या विळख्यात सापडला आहे. अकोला, अमरावती, वर्धा, यवतमाळ, नागपूर, चंद्रपूर आणि गडचिरोली जिल्ह्यांमध्ये तापमान सातत्याने 45 ते 47 अंशांच्या दरम्यान नोंदवले जात आहे. ब्रह्मपुरी आणि गडचिरोली येथे तापमान 47 अंशांपर्यंत जाण्याची शक्यता हवामान विभागाने व्यक्त केली आहे.
विशेषतः Akola आणि Amravati परिसरात दिवसासह रात्रीचे तापमानही वाढलेले राहणार असल्याने नागरिकांना दिलासा मिळत नाही. रात्री उष्णता कायम राहिल्यास शरीराचे तापमान कमी होत नाही आणि त्यामुळे उष्माघाताचा धोका वाढतो, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.
रात्रीची उष्णता अधिक धोकादायक का?
दिवसभर उन्हात राहिल्यानंतर मानवी शरीराला रात्री थंड होण्याची गरज असते. मात्र रात्रीही तापमान 30 अंशांपेक्षा जास्त राहिल्यास शरीरावर ताण निर्माण होतो. यामुळे डिहायड्रेशन, रक्तदाबातील चढ-उतार, चक्कर येणे, अशक्तपणा आणि उष्माघाताचा धोका वाढतो.
आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, सलग अनेक दिवस उच्च तापमान राहिल्यास हृदयविकार, मधुमेह आणि श्वसनाच्या समस्यांनी त्रस्त नागरिकांना अधिक धोका संभवतो. त्यामुळे नागरिकांनी पुरेसे पाणी पिणे, हलका आहार घेणे आणि दुपारी बाहेर जाणे टाळणे आवश्यक आहे.
कोणत्या राज्यांमध्ये हीटवेव्ह अलर्ट?
हवामान विभागाने पुढील राज्यांमध्ये उष्णतेचा इशारा दिला आहे:
- राजस्थान
- दिल्ली
- पंजाब
- हरियाणा
- उत्तर प्रदेश
- मध्य प्रदेश
- महाराष्ट्र (विदर्भ)
- छत्तीसगड
- झारखंड
- ओडिशा
- तेलंगणा
- आंध्र प्रदेश
या राज्यांमध्ये पुढील काही दिवस तापमानात आणखी वाढ होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.
कामगार आणि शेतकऱ्यांवर सर्वाधिक परिणाम
उष्णतेच्या या भीषण लाटेचा सर्वाधिक फटका बांधकाम कामगार, शेतकरी, वाहतूक कर्मचारी आणि रस्त्यावर काम करणाऱ्या नागरिकांना बसत आहे. दुपारच्या वेळेत काम करणे अवघड बनले असून अनेक ठिकाणी कामाचे वेळापत्रक बदलण्यात आले आहे.
विदर्भातील ग्रामीण भागात पाण्याची टंचाईही गंभीर होत आहे. अनेक गावांमध्ये टँकरद्वारे पाणीपुरवठा सुरू करण्यात आला आहे. शेतकऱ्यांना जनावरांसाठी पाण्याची समस्या निर्माण होत असून उन्हामुळे पिकांनाही फटका बसत आहे.
हवामान बदलाचा वाढता परिणाम
तज्ज्ञांच्या मते, गेल्या काही वर्षांत भारतात उष्णतेच्या लाटांची तीव्रता आणि कालावधी दोन्ही वाढले आहेत. हवामान बदल, वाढते शहरीकरण, झपाट्याने कमी होणारी झाडे आणि काँक्रीटचे वाढते जंगल यामुळे शहरांमध्ये तापमान अधिक वाढत आहे.
विशेषतः महानगरांमध्ये ‘हीट आयलंड इफेक्ट’ निर्माण होत असून रस्ते, इमारती आणि वाहने दिवसभर उष्णता शोषून घेतात आणि रात्री ती पुन्हा वातावरणात सोडतात. त्यामुळे रात्रीही तापमान कमी होत नाही.
उष्माघाताची लक्षणे ओळखा
उष्माघात हा जीवघेणा ठरू शकतो. खालील लक्षणे दिसल्यास तातडीने डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा:
- सतत चक्कर येणे
- तीव्र डोकेदुखी
- शरीराचे तापमान वाढणे
- घाम कमी येणे
- उलटी किंवा मळमळ
- श्वास घेण्यास त्रास
- अशक्तपणा आणि बेशुद्ध पडणे
स्वतःची काळजी कशी घ्याल?
उष्णतेपासून बचावासाठी तज्ज्ञांनी काही महत्त्वाच्या सूचना दिल्या आहेत:
- दिवसातून भरपूर पाणी प्या
- दुपारी 12 ते 4 दरम्यान बाहेर जाणे टाळा
- हलक्या रंगाचे सूती कपडे वापरा
- डोक्यावर टोपी किंवा कापड ठेवा
- चहा, कॉफी आणि अल्कोहोलचे सेवन कमी करा
- लहान मुले आणि वृद्धांची विशेष काळजी घ्या
- घरात हवेशीर वातावरण ठेवा
मान्सून कधी येणार?
देशभरात तापमान वाढत असताना नागरिकांचे लक्ष आता मान्सूनकडे लागले आहे. हवामान विभागाच्या प्राथमिक अंदाजानुसार केरळमध्ये मान्सून लवकर दाखल होण्याची शक्यता आहे. मात्र उत्तर आणि मध्य भारताला मान्सून पोहोचण्यासाठी अजून काही दिवस प्रतीक्षा करावी लागणार आहे.
तोपर्यंत देशातील अनेक भागांना उष्णतेच्या प्रखर लाटांचा सामना करावा लागणार असल्याने प्रशासन आणि नागरिक दोघांनीही सतर्क राहण्याची गरज आहे.
