हिरपूर प्रतिनिधी : कॉटन कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (सीसीआय) ने सुमारे 40 लाख कापसाच्या गाठी एकाचवेळी बाजारात विक्रीसाठी उपलब्ध करून दिल्याने कापसाच्या दरात लक्षणीय घसरण झाली आहे. आधीच मर्यादित मागणी आणि मंदावलेले व्यवहार यामुळे बाजार स्थिर नसताना पुरवठ्यात अचानक झालेल्या वाढीने भावांवर मोठा दबाव निर्माण झाला आहे. परिणामी अनेक कृषी उत्पन्न बाजार समित्यांमध्ये कापसाचे दर घसरल्याचे चित्र दिसत असून शेतकऱ्यांमध्ये नाराजीचे वातावरण पसरले आहे.
यंदाच्या हंगामात उत्पादन खर्च वाढल्यामुळे शेतकऱ्यांना कापसाला चांगला दर मिळेल, अशी अपेक्षा होती. मात्र बाजारातील सध्याची परिस्थिती पाहता ही अपेक्षा धुळीस मिळाल्याचे शेतकरी सांगत आहेत. बियाणे, खते, कीटकनाशके, मजुरी आणि सिंचन यांसाठी मोठा खर्च करूनही मिळणारा दर खर्च भागविण्यास अपुरा ठरत असल्याची भावना शेतकरी व्यक्त करत आहेत. त्यामुळे कापूस विकावा की साठवून ठेवावा, या द्विधा मनःस्थितीत अनेक उत्पादक सापडले आहेत.
सीसीआयकडून मोठ्या प्रमाणात कापूस विक्रीसाठी काढण्यात आल्याने बाजारात पुरवठा अचानक वाढला. त्यातच वस्त्रोद्योगाकडून अपेक्षित मागणी नसल्यामुळे दर आणखी खाली आले. काही बाजार समित्यांमध्ये कापसाचे भाव क्विंटलमागे लक्षणीयरीत्या घसरल्याची नोंद असून व्यापाऱ्यांनीही खरेदीत सावध भूमिका घेतल्याचे दिसून येत आहे. यामुळे व्यवहाराचा वेग मंदावला असून बाजारपेठेत संभ्रमाचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
Related News
बाळापूर तालुक्यात रोहीचा हैदोस ; अळोशी–कळोशी शिवारात ३ एकर गहू पीक उद्ध्वस्त
सीसीआयमार्फत कानशिवणी येथे कापूस खरेदीला अधिकृत सुरुवात; शेतकऱ्यांत उत्साहाचे वातावरण
महिको कंपनीतर्फे हिवरा (कोरडे) येथे भव्य शेतकरी मेळावा — हजारो शेतकऱ्यांचा उत्स्फूर्त सहभाग
2025: Akot येथील शेतकऱ्यांसाठी मदत कक्ष उघडले, कपास किसान ऍपवर नोंदणीसाठी मार्गदर्शन मिळवा
कापूस विक्री थांबली, शेतकरी नाईलाजाने रस्त्यावर
महाराष्ट्राला अवकाळी पावसाचा झटका ,हवामान विभागाचा 24 तासांसाठी रेड अलर्ट
“महाराष्ट्र पावसाची दहशत: 25-28 ऑक्टोबर दरम्यान मुसळधार पावसाचा इशारा”
याबाबत प्रतिक्रिया देताना कापूस व्यापारी किशोर तिहिले म्हणाले, “सीसीआयने एकाचवेळी मोठ्या प्रमाणात कापूस बाजारात आणल्यामुळे भावांवर दबाव आला आहे. मागणी वाढेपर्यंत दर सावरतील, अशी सध्या तरी शक्यता कमी दिसते. व्यापाऱ्यांनाही भविष्यातील दरांचा अंदाज लागत नसल्याने खरेदी करताना सावधगिरी बाळगावी लागत आहे. याचा थेट परिणाम शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नावर होत आहे.”
तज्ज्ञांच्या मते, कापूस बाजार हा मागणी आणि पुरवठ्यावर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असतो. जर पुरवठा अचानक वाढला आणि त्यानुसार मागणी निर्माण झाली नाही, तर दर घसरणे अपरिहार्य ठरते. सध्या आंतरराष्ट्रीय बाजारातील चढ-उतार, वस्त्रोद्योगातील मंदी आणि निर्यातीतली अनिश्चितता यांचाही स्थानिक दरांवर परिणाम होत असल्याचे जाणकार सांगतात.
दरम्यान, कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांनी सरकारने या परिस्थितीकडे गांभीर्याने लक्ष द्यावे, अशी मागणी केली आहे. किमान आधारभूत किंमत (एमएसपी) प्रभावीपणे लागू करणे, खरेदी प्रक्रिया गतीमान करणे आणि बाजारात टप्प्याटप्प्याने कापूस विक्री करणे आवश्यक असल्याचे मत शेतकरी संघटनांनी व्यक्त केले आहे. अचानक मोठ्या प्रमाणात साठा बाजारात आणल्यास दर कोसळतात आणि त्याचा फटका थेट उत्पादकांना बसतो, असेही त्यांनी नमूद केले.
व्यापारी वर्गानेही कापूस विक्रीचे योग्य नियोजन करण्याची गरज व्यक्त केली आहे. बाजारात स्थिरता राखण्यासाठी पुरवठा नियंत्रित ठेवणे आणि उद्योगांकडून मागणी वाढविण्यासाठी प्रयत्न करणे आवश्यक असल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे. अन्यथा दरातील अस्थिरता कायम राहून संपूर्ण कापूस साखळीवर त्याचा नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो.
सध्याच्या परिस्थितीत अनेक शेतकरी कापूस साठवून ठेवण्याचा पर्याय निवडत असले तरी आर्थिक गरजांमुळे काहींना कमी दरातच विक्री करावी लागत आहे. जर दरात लवकर सुधारणा झाली नाही, तर ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर त्याचे पडसाद उमटण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
एकूणच, सीसीआयने बाजारात आणलेल्या 40 लाख गाठींमुळे कापूस बाजार ढवळून निघाला असून दरातील घसरण थांबवण्यासाठी तातडीने नियोजनबद्ध उपाययोजना करण्याची गरज अधोरेखित होत आहे. शेतकरी, व्यापारी आणि उद्योग यांच्यात समन्वय साधूनच बाजारात स्थैर्य निर्माण होऊ शकते, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/students-from-rural-areas-are-equally-talented-thanedar-ajit-jadhav/
