मुंबई: कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटना म्हणजेच Employees’ Provident Fund Organisation (EPFO) ने आपल्या सदस्यांसाठी मोठा दिलासा देणारा निर्णय घेतला आहे. आता EPFO खात्यातील चुकीचे Member ID (MID) UAN (Universal Account Number) मधून De-link करणे अधिक सोपे झाले आहे. विशेष म्हणजे, ही प्रक्रिया आता पूर्णपणे ऑनलाइन उपलब्ध असून सदस्य घरबसल्या ती पूर्ण करू शकतात.
13 एप्रिल 2026 रोजी जारी करण्यात आलेल्या परिपत्रकानुसार, EPFO ने या सुविधेचा विस्तार केला आहे. यामध्ये अशा प्रकरणांचाही समावेश करण्यात आला आहे जिथे सदस्यांच्या माहितीशिवाय चुकीचे Member ID तयार करण्यात आले होते आणि त्यावर योगदान देखील जमा झालेले आहे. यामुळे अनेक EPF सदस्यांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.
नवीन नियम काय सांगतो?
EPFO च्या नव्या नियमांनुसार, सदस्य आता त्यांच्या UAN शी जोडलेल्या चुकीच्या Member ID ला स्वतः De-link करू शकतात. यापूर्वी ही प्रक्रिया क्लिष्ट आणि वेळखाऊ होती. मात्र आता EPFO ने ही प्रक्रिया सुलभ केली आहे.
Related News
अधिकाऱ्यांच्या मते, अनेक सदस्यांच्या खात्यांमध्ये त्यांच्या माहितीशिवाय किंवा नियोक्त्याच्या चुकीमुळे अतिरिक्त किंवा चुकीचे Member ID तयार झाले होते. त्यामुळे भविष्यात PF क्लेम, ट्रान्सफर किंवा पेंशन प्रक्रियेत अडचणी निर्माण होत होत्या. या समस्येवर उपाय म्हणून EPFO ने ही सुधारणा केली आहे.
कोणत्या प्रकरणांमध्ये De-linking शक्य नाही?
EPFO ने काही अटी आणि मर्यादा देखील निश्चित केल्या आहेत. खालील परिस्थितीत De-linking ला परवानगी दिली जाणार नाही:
- ज्या Member ID वर आधीच PF क्लेम निकाली काढला गेला आहे
- ज्या Member ID वर 6 पेक्षा जास्त वेळा योगदान जमा झाले आहे
- संशयास्पद किंवा अपूर्ण माहिती असलेली खाती
अशा प्रकरणांमध्ये सदस्यांना De-linking करता येणार नाही.
De-linking प्रक्रिया कशी कराल? (Step-by-Step Guide)
EPFO सदस्य पोर्टलवरून De-linking प्रक्रिया अत्यंत सोप्या पद्धतीने करता येते. खालील स्टेप्स फॉलो करा:
- लॉगिन करा
तुमचा UAN आणि पासवर्ड वापरून EPFO सदस्य पोर्टलवर लॉगिन करा. - Service History पाहा
लॉगिन केल्यानंतर “View” मेनूमध्ये जाऊन “Service History” पर्याय निवडा. - Member ID तपासा
येथे तुमच्या UAN शी जोडलेले सर्व Member ID दिसतील. त्यामधून चुकीचा ID ओळखा. - De-link बटणावर क्लिक करा
संबंधित Member ID समोरील “De-link” पर्यायावर क्लिक करा. - सिस्टम पडताळणी
सिस्टम आपोआप तपासणी करेल की संबंधित ID De-link करण्यासाठी पात्र आहे की नाही. - प्रक्रिया पूर्ण करा
सर्व निकष पूर्ण झाल्यास, Member ID तुमच्या UAN मधून काढून टाकला जाईल.
नियोक्त्याची भूमिका काय?
EPFO च्या प्रक्रियेनुसार, सदस्याने De-linking साठी केलेली विनंती प्रथम नियोक्त्याच्या लॉगिनवर जाते.
- जर नियोक्त्याने विनंती मान्य केली, तर Member ID लगेच De-link केला जातो (अट: 2 पेक्षा जास्त योगदान नसावे)
- जर नियोक्त्याने नकार दिला किंवा 2 आठवड्यांत प्रतिसाद दिला नाही, तर प्रकरण प्रादेशिक EPFO कार्यालयाकडे पाठवले जाते
पुढील प्रक्रिया कशी होते?
जर प्रकरण प्रादेशिक कार्यालयाकडे गेले, तर पुढील टप्पे असे असतात:
- प्राथमिक तपासणी
- विभागीय पर्यवेक्षकाकडे सादरीकरण
- त्यानंतर RPFC (Regional Provident Fund Commissioner) कडे अंतिम निर्णयासाठी पाठवणे
RPFC प्रकरणाची सखोल छाननी करून De-linking मंजूर किंवा नामंजूर करतो.
De-linked रकमेचे काय?
EPFO च्या माहितीनुसार, De-link केल्यानंतर संबंधित Member ID मधील शिल्लक रक्कम SRF (Suspense Reserve Fund) मध्ये ट्रान्सफर केली जाऊ शकते. याबाबत स्वतंत्र मार्गदर्शक सूचना लवकरच जारी केल्या जाणार आहेत.
सदस्यांसाठी हा बदल का महत्त्वाचा?
ही सुविधा EPF सदस्यांसाठी अनेक कारणांनी महत्त्वाची आहे:
- चुकीच्या खात्यांमुळे होणाऱ्या त्रुटी कमी होतील
- PF क्लेम प्रक्रिया सुलभ होईल
- खात्याची पारदर्शकता वाढेल
- नियोक्ता आणि कर्मचारी यांच्यातील गोंधळ कमी होईल
विशेषतः अनेक नोकऱ्या बदलणाऱ्या कर्मचाऱ्यांसाठी ही सुविधा अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहे.
तज्ञांचे मत
वित्तीय तज्ञांच्या मते, EPFO चा हा निर्णय डिजिटल गव्हर्नन्सच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. यामुळे कर्मचारी स्वतःच्या खात्यावर अधिक नियंत्रण ठेवू शकतील आणि चुकीच्या नोंदी वेळेत दुरुस्त करू शकतील.EPFO ने Member ID De-linking प्रक्रिया सुलभ करून लाखो सदस्यांना मोठा दिलासा दिला आहे. आता सदस्यांना त्यांच्या खात्यांवरील नियंत्रण वाढले असून, भविष्यातील PF व्यवहार अधिक पारदर्शक आणि सोपे होणार आहेत.
