प्लॅस्टिकच्या डब्यातील जेवण: मृत्यूला आमंत्रण, शरीरावर होणारे दुष्परिणाम
आजकाल बाहेरून जेवण मागवणे किंवा रेस्टॉरंट्समध्ये खाणे हे सामान्य झाले आहे. मात्र, जेवण काळ्या प्लास्टिकच्या डब्यात येते तेव्हा त्याचे गंभीर आरोग्यदुष्परिणाम होऊ शकतात, हे लोकांमध्ये फारसे लक्षात येत नाही. २५ मार्च २०२६ रोजी राज्यसभेत जनहिताशी संबंधित चर्चेत भाजपचे खासदार घनश्याम तिवारी यांनी काळ्या रंगाच्या प्लास्टिकच्या भांड्यांचा वापर आणि त्याचे आरोग्यावर होणारे गंभीर परिणाम याबाबत चिंता व्यक्त केली.
काळ्या प्लास्टिकचा धोका
घनश्याम तिवारी यांनी सांगितले की, जे डबे रेस्टॉरंट्स, ढाबे आणि खाद्यसेवा कंपन्या वापरतात, ते सामान्य प्लास्टिक नसून, इलेक्ट्रॉनिक कचरा, औद्योगिक प्लास्टिक किंवा इतर अवशिष्ट प्लास्टिकपासून बनवलेले असतात. यामध्ये गरम किंवा तेलकट खाणे ठेवल्यास, मायक्रोप्लास्टिकचे कण आपल्या जेवणात मिसळतात.
विशेष म्हणजे, काळ्या प्लास्टिकमध्ये डेकाबीडीई (Flame Retardant) सारखी रसायने मिसळलेली असतात जे आग लागू नये म्हणून वापरली जातात. ही रसायने पूर्णपणे बांधलेली नसतात आणि गरम खाण्यामुळे हळूहळू खाण्यात मिसळतात.
Related News
इराणचा प्रिन्स सुलतान एअरबेसवर धक्कादायक हल्ला, अमेरिकन AWACS विमान नष्ट
उत्तर कोरियाने यशस्वी केली सुपर पावर मिसाइल, अमेरिकेचे टेन्शन वाढले
अकोल्यात पाल्म संडे भक्तिभावाने साजरा, झावळ्यांची दिंडी झाली ठिकठिकाणी
अमेरिकेने इराणमध्ये पाठवले 3500 सैनिक; युद्धाची शक्यता वाढली
इराण युद्धाचा मोठा फटका: चार दिवसात 7 कंपन्यांचे 1.75 लाख कोटींचे नुकसान
इराण युद्धाचा पाकिस्तानवर फटका; पीआयए उड्डाण थांबवण्याच्या मार्गावर
MI vs KKR: मुंबईने टॉस जिंकला, केकेआरला बॅटिंगसाठी भाग पाडलं
इराण युद्धामुळे पाकिस्तानमध्ये उर्जा संकट; स्मार्ट लॉकडाऊनचा धोका
इराणने युद्ध थांबवण्यासाठी अमेरिकेसोबत मांडली ‘सशर्त सहमती’ – होर्मुझवर नियंत्रण हवे
महावितरणचा थकबाकीदारांवर ‘हाय व्होल्टेज’ शॉक – नागपूर जिल्ह्यात वीज कट कारवाई
IPL 2026: विराट कोहलीने अनुष्का शर्मा कडे फ्लायिंग किस; व्हायरल व्हिडिओ
नीममध्ये सापडला खास घटक, जो कॅन्सर कोशिकांच्या वाढीस मंदावतो
याशिवाय, काळ्या प्लास्टिकमध्ये BPA (Bisphenol A) आणि फ्थेलेट्स (Phthalates) सारखी हार्मोनवर परिणाम करणारी रसायने आढळतात. ही रसायने शरीरात साठतात आणि दीर्घकाळात हृदयरोग, मधुमेह, प्रजनन समस्या तसेच कॅन्सरचा धोका वाढवू शकतात.
अभ्यासातून निष्कर्ष
२०२४ मध्ये केलेल्या एका अभ्यासात २०० हून अधिक काळ्या प्लास्टिक उत्पादनांचे विश्लेषण करण्यात आले. त्यापैकी ८५ टक्के उत्पादनांमध्ये विषारी फ्लेम रिटार्डंट आढळले.
डॉ. , “BPA आणि फ्थेलेट्स केवळ हार्मोनल गडबड निर्माण करत नाहीत, तर हृदयरोग, मधुमेह आणि प्रजनन क्षमता कमी होण्यास कारणीभूत ठरतात. काळ्या प्लास्टिकमधून बाहेर पडणारे मायक्रोप्लास्टिक शरीरात जाऊन विषारी भार वाढवतात.”
तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, या रसायनांचा दीर्घकाळ संपर्क आरोग्यास गंभीरपणे हानिकारक आहे. त्यामुळे वारंवार काळ्या प्लास्टिकमध्ये गरम जेवण ठेवणे टाळणे अत्यंत आवश्यक आहे.
कोणाला अधिक धोका?
- लहान मुलं, गर्भवती महिला आणि आधीपासून आजारी असलेले लोक यांना याचा जास्त धोका आहे.
- जरी अद्याप काळ्या प्लास्टिक आणि कॅन्सर यांचा थेट संबंध सिद्ध झाला नसला तरी, रसायनांच्या संभाव्य परिणामामुळे सावधगिरी बाळगणे अत्यंत गरजेचे आहे.
- रोजच्या जेवणात प्लास्टिकच्या डब्यांचा वापर टाळल्यास शरीरावर होणारा दीर्घकालीन भार कमी होतो.
घरगुती उपाय आणि पर्यायी पर्याय
- काचे किंवा स्टेनलेस स्टील डबे वापरा – गरम खाण्यासाठी प्लास्टिकच्या डब्याऐवजी काचे किंवा स्टीलच्या कंटेनरमध्ये जेवण ठेवा.
- बायोडिग्रेडेबल पर्याय निवडा – काही रेस्टॉरंट्स आता बायोडिग्रेडेबल किंवा कागदी डबे वापरतात, ज्याचा आरोग्यावर धोका कमी आहे.
- गरम जेवण लगेच खा – जेवण गरम करताना प्लास्टिकमध्ये ठेवल्यास त्यातील रसायन जेवणात मिसळतात, त्यामुळे शक्य तितके लगेच खाणे चांगले.
- घरचे जेवण घेऊन जा – जेवण बाहेरून आणताना स्वतःचे डबे वापरणे हा सर्वोत्तम पर्याय आहे.
शेवटी काय शिकावे?
काळ्या प्लास्टिकच्या डब्यांमध्ये जेवण ठेवणे हे फक्त सवय नाही, तर दीर्घकाळासाठी आरोग्यासाठी धोका ठरू शकते. तज्ज्ञांचा सल्ला आहे की, शक्य असल्यास प्लास्टिकच्या डब्यांचा वापर टाळा आणि पर्यायी सुरक्षित कंटेनरमध्ये जेवण ठेवा.
जर आपण ही चुक टाळली नाही, तर केवळ छोट्या समस्यांपुरती मर्यादित राहणार नाही, तर हृदयरोग, मधुमेह, प्रजनन समस्या आणि कॅन्सरसारख्या गंभीर आजारांचा धोका वाढेल.
बाहेरून जेवण मागवणे सोयीस्कर आहे, पण काळ्या प्लास्टिकच्या डब्यांमधील खाणे आपल्या आरोग्यासाठी प्राणघातक ठरू शकते. सरकारने तसेच रेस्टॉरंट्सनेही अशा प्लास्टिकच्या भांड्यांवर नियंत्रण ठेवणे आवश्यक आहे. नागरिकांनी स्वतःही काळजी घेऊन सुरक्षित पर्याय वापरणे गरजेचे आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/special-component-found-in-neem-which-slows-down-the-growth-of-cancer-cells/
