Dry Fruits Side Effects : ड्रायफ्रुट्स खा, पण जास्त खाल्ले तर ‘हे’ उलट परिणाम! काय म्हणतात तज्ज्ञ

Dry Fruits

Dry Fruits म्हणजे आरोग्याचा खजिना. बदाम, काजू, पिस्ता, अक्रोड, मनुका किंवा खजूर — या सर्वांमध्ये प्रथिने, जीवनसत्त्वे, अँटिऑक्सिडंट्स आणि खनिजे मुबलक प्रमाणात असतात. त्यामुळे शरीराला ऊर्जा मिळते, रोगप्रतिकारशक्ती वाढते आणि त्वचेचा ग्लो देखील टिकून राहतो. मात्र, जसे प्रत्येक चांगल्या गोष्टीचा मर्यादेत वापरच आरोग्यासाठी हितकारक असतो, तसेच ड्रायफ्रुट्सबाबतही आहे. तज्ज्ञ सांगतात की हे पदार्थ जास्त प्रमाणात खाल्ल्यास ते शरीरासाठी अपायकारक ठरू शकतात.

जास्त ड्रायफ्रुट्स खाल्ल्याने होणारे आरोग्याचे धोके

१. पचनाचे त्रास

ड्रायफ्रुट्समध्ये फायबरचं प्रमाण जास्त असतं. थोड्या प्रमाणात घेतल्यास ते पचनासाठी चांगले ठरतात, परंतु जास्त प्रमाणात घेतल्यास पोट फुगणे, गॅस, ढेकर, किंवा अतिसारासारख्या समस्या उद्भवू शकतात. विशेषतः काजू आणि मनुका सारखे ड्रायफ्रुट्स जास्त खाल्ल्यास आतड्यांवर ताण येतो आणि पचन प्रक्रिया मंदावते.

२. रिकाम्या पोटी सेवनाचे दुष्परिणाम

तज्ञ सांगतात की सकाळी रिकाम्या पोटी ड्रायफ्रुट्स खाणं टाळावं. या वेळी शरीरात आम्लता वाढलेली असते आणि ड्रायफ्रुट्समधील तेलकट घटक पचनसंस्थेवर ताण आणतात. त्यामुळे पोटदुखी, मळमळ, जळजळ किंवा अस्वस्थता जाणवू शकते. त्यामुळे नाश्त्यानंतर किंवा दुपारी थोड्या वेळाने ड्रायफ्रुट्स खाणं योग्य ठरतं.

Related News

३. वजन वाढण्याची शक्यता

ड्रायफ्रुट्समध्ये कॅलरीज आणि फॅटचे प्रमाण जास्त असते. उदाहरणार्थ, १० बदामांमध्ये जवळपास ८०-९० कॅलरीज असतात. त्यामुळे रोज मोठ्या प्रमाणात ड्रायफ्रुट्स खाल्ल्यास वजन वाढू शकते. वजन नियंत्रणात ठेवायचे असल्यास तज्ज्ञ सांगतात की दररोज फक्त २०–३० ग्रॅम (एक मूठभर) ड्रायफ्रुट्स पुरेसे आहेत.

४. त्वचेच्या समस्या

अनेकांना वाटतं की ड्रायफ्रुट्स खाल्ल्याने त्वचा सुंदर होते, परंतु जास्त प्रमाणात खाल्ल्यास याचे उलट परिणाम होतात. बदाम, काजू, पिस्ता आणि अक्रोड हे शरीरात उष्णता वाढवतात. त्यामुळे त्वचा तेलकट होते, पिंपल्स येतात आणि काही वेळा अ‍ॅलर्जी किंवा रॅशेस देखील होऊ शकतात. विशेषतः ज्यांची त्वचा संवेदनशील आहे त्यांनी मर्यादित प्रमाणातच ड्रायफ्रुट्स खावे.

५. साखरेच्या प्रमाणाबाबत सावधानता

मनुका, खजूर आणि अंजीर यांसारख्या सुक्या फळांमध्ये नैसर्गिक साखर (फ्रक्टोज) जास्त प्रमाणात असते. ही साखर जास्त प्रमाणात घेतल्यास मधुमेह असलेल्या रुग्णांसाठी धोकादायक ठरू शकते. तसेच, यामुळे दातांमध्ये कीड लागणे किंवा कॅव्हिटी होण्याची शक्यता वाढते.

६. प्रोटीन ओव्हरलोडची समस्या

ड्रायफ्रुट्स हे प्रथिनांचे उत्कृष्ट स्रोत आहेत, पण जास्त प्रमाणात खाल्ल्यास शरीरात प्रोटीनचे ओझं वाढतं. त्यामुळे किडनीवर ताण येतो आणि शरीरातील द्रव संतुलन बिघडू शकतं. डॉक्टर सांगतात की विशेषतः मूत्रपिंडाशी संबंधित समस्या असणाऱ्यांनी ड्रायफ्रुट्स मर्यादेतच खावेत.

तज्ज्ञांचा सल्ला : किती प्रमाण योग्य?

आरोग्यतज्ज्ञांच्या मते, दिवसाला फक्त २० ते ३० ग्रॅम ड्रायफ्रुट्स पुरेसे आहेत. म्हणजे साधारणपणे —

  • ५ बदाम,

  • २ अक्रोड,

  • ४-५ पिस्ते,

  • १ चमचा मनुका किंवा खजूर.

हे प्रमाण शरीराला आवश्यक पोषकद्रव्ये पुरवते, पण त्याचबरोबर कोणतेही दुष्परिणाम घडू देत नाही.

ड्रायफ्रुट्स खाण्याची योग्य वेळ आणि पद्धत

  • ड्रायफ्रुट्स सकाळी नाश्त्यानंतर खाणे सर्वाधिक उपयुक्त मानले जाते.

  • बदाम रात्रभर पाण्यात भिजवून सकाळी सोलून खाल्ल्यास ते अधिक पौष्टिक ठरतात.

  • जास्त खारट किंवा मसाल्याचे ड्रायफ्रुट्स टाळावेत, कारण ते सोडियमचे प्रमाण वाढवतात.

  • शुद्ध, अनसॉल्टेड आणि नॅचरल ड्रायफ्रुट्स निवडावेत.

जास्त सेवनाचे इतर दुष्परिणाम

काही वेळा ड्रायफ्रुट्समध्ये प्रिझर्वेटिव्ह्ज किंवा सल्फर डायऑक्साइडसारखे रसायन वापरले जाते, ज्यामुळे ऍलर्जी, डोकेदुखी किंवा श्वास घेण्यास त्रास होऊ शकतो. त्यामुळे सेंद्रिय (ऑर्गॅनिक) आणि विश्वासार्ह ब्रँडचे ड्रायफ्रुट्स वापरणे योग्य आहे.

ड्रायफ्रुट्स हे निसर्गाने दिलेले आरोग्याचे वरदान आहेत, पण तेवढ्याच प्रमाणात मर्यादेचे पालन करणे गरजेचे आहे. रोज एक मूठभर ड्रायफ्रुट्स शरीराला ऊर्जा, पोषण आणि तंदुरुस्ती देतात. मात्र, “जास्त म्हणजे चांगलं” हा गैरसमज टाळा. कारण जास्त ड्रायफ्रुट्स खाल्ल्याने वजन वाढ, पचनाचे त्रास, त्वचेच्या समस्या आणि इतर दुष्परिणाम उद्भवू शकतात.

तज्ज्ञांचा सल्ला स्पष्ट आहे — “ड्रायफ्रुट्स रोज खा, पण मोजून खा.”

(टीप: वरील माहिती केवळ माहितीपुरती असून, वैद्यकीय सल्ला म्हणून घ्यावी असा उद्देश नाही. आरोग्यविषयक कोणताही निर्णय घेण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.)

read also : 

Related News