Do you get frequent pimples on your scalp? सावधान! टक्कल पडण्यापूर्वीच करा हे उपाय
आजकाल अनेक लोकांना डोक्याच्या टाळूवर वारंवार pimples किंवा मुरुम येण्याची समस्या जाणवते. सुरुवातीला ही समस्या किरकोळ वाटत असली तरी, ती दुर्लक्षित केल्यास पुढे केस गळणे, टाळूचे गंभीर आजार आणि अगदी टक्कल पडण्यापर्यंत परिस्थिती जाऊ शकते. विशेषतः तरुणांमध्ये आणि बदलत्या जीवनशैलीमुळे ही समस्या अधिक प्रमाणात वाढताना दिसत आहे. त्यामुळे वेळेवर कारणे ओळखून योग्य उपाय करणे अत्यंत गरजेचे आहे.
टाळूवरील pimples म्हणजे नेमके काय?
डोक्याच्या टाळूवर येणारे pimples म्हणजे केसांच्या मुळांमध्ये होणारी सूज, संसर्ग किंवा मुरुमांची समस्या. याला वैद्यकीय भाषेत स्काल्प फॉलिक्युलायटिस असेही म्हटले जाते. यामध्ये केसांच्या मुळांमध्ये बॅक्टेरिया किंवा बुरशीचा संसर्ग होतो. यामुळे टाळूवर लालसर, दुखणारे, कधी कधी पू येणारे फोड तयार होतात.
दुर्लक्ष केल्यास होणारे धोके
अनेक लोक टाळूवरील मुरुमांकडे फारसे लक्ष देत नाहीत. मात्र, दीर्घकाळ ही समस्या राहिल्यास खालील गंभीर परिणाम होऊ शकतात:
Related News
केसांच्या मुळांचे कायमस्वरूपी नुकसान
मोठ्या प्रमाणात केस गळणे
टाळूवर फोड, उकळ्या किंवा अल्सर तयार होणे
त्वचारोग वाढणे
काही प्रकरणांमध्ये टक्कल पडणे
म्हणूनच टाळूवरील पिंपल्स ही केवळ सौंदर्याशी संबंधित समस्या नसून आरोग्याशी निगडित बाब आहे.
टाळूवरील pimples आणि कोंड्याचा संबंध
केसांमध्ये कोंडा होणे ही एक सामान्य पण त्रासदायक समस्या आहे. कोंडा म्हणजे टाळूवरील मृत त्वचेच्या पेशी सोलून गळून पडणे. टाळू खूप कोरडी किंवा अतिशय तेलकट असल्यास कोंड्याची समस्या वाढते. हिवाळ्यात कोरड्या हवामानामुळे टाळूतील नैसर्गिक ओलावा कमी होतो, त्यामुळे त्वचा सोलून निघते आणि कोंडा निर्माण होतो.
दुसरीकडे, टाळूवर जास्त तेल साचल्यास मालासेझिया नावाची बुरशी वेगाने वाढते. ही बुरशी नैसर्गिकरित्या टाळूवर असते, पण तिची वाढ नियंत्रणाबाहेर गेली तर कोंडा, खाज आणि पांढरे कण दिसू लागतात. कोंड्यामुळे टाळूवर खाज येते आणि वारंवार खाजवल्यामुळे केसांच्या मुळांमध्ये जखमा होतात. याच जखमांमधून बॅक्टेरिया प्रवेश करून पिंपल्सची समस्या वाढते.
अयोग्य केसांची निगा आणि स्वच्छतेचा अभाव
केस वेळेवर न धुणे, चुकीचा शॅम्पू वापरणे किंवा केमिकलयुक्त उत्पादने जास्त प्रमाणात वापरणे यामुळे टाळूचा नैसर्गिक समतोल बिघडतो. फार गरम पाण्याने केस धुतल्यास टाळू अधिक कोरडी पडते आणि कोंड्याबरोबरच मुरुमांची शक्यता वाढते.
तसेच केसांवर जास्त प्रमाणात जेल, स्प्रे, वॅक्स किंवा स्टायलिंग प्रॉडक्ट्स वापरल्यास टाळूवर थर जमा होतो. हा थर केसांच्या मुळांमध्ये घाण अडकवतो आणि संसर्गाला पोषक वातावरण निर्माण करतो. ओले केस नीट न सुकवणे किंवा सतत हेल्मेट, टोपी घालणे यामुळेही टाळू ओलसर राहते, ज्यामुळे बुरशी आणि बॅक्टेरियांची वाढ होते.
हार्मोनल बदल आणि जीवनशैलीचा परिणाम
केसांच्या मुळांमध्ये मुरुम येण्यामागे हार्मोनल बदलही मोठे कारण ठरू शकतात. तारुण्यावस्था, मासिक पाळी, गर्भधारणा किंवा तणाव यामुळे शरीरातील हार्मोन्सचे संतुलन बिघडते. याचा थेट परिणाम टाळूवरील तेलनिर्मितीवर होतो. जास्त तेल निर्माण झाल्यास केसांच्या मुळांमध्ये सूज आणि मुरुम दिसू लागतात.
तणाव, अपुरी झोप आणि मानसिक असंतुलन यामुळे शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होते. परिणामी, त्वचा आणि टाळू संसर्गास अधिक बळी पडतात. याशिवाय असंतुलित आहार, जीवनसत्त्व B, झिंक आणि ओमेगा-३ फॅटी अॅसिडची कमतरता असल्यास टाळू कोरडी व संवेदनशील होते.
त्वचारोगही कारणीभूत ठरू शकतात
काही त्वचारोग जसे की सेबोरिक डर्मटायटिस, सोरायसिस किंवा एक्झिमा यांमुळे टाळूवर तीव्र खाज, लालसरपणा आणि मुरुमांची समस्या निर्माण होऊ शकते. अशा परिस्थितीत घरगुती उपायांपेक्षा तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे अधिक सुरक्षित ठरते.
टाळूवरील pimples कमी करण्यासाठी उपाय
टाळू आणि केसांचे आरोग्य टिकवण्यासाठी खालील उपाय उपयुक्त ठरू शकतात:
सौम्य आणि त्वचेसाठी अनुकूल शॅम्पूचा वापर करा
आठवड्यातून किमान दोन ते तीन वेळा केस धुवा
फार गरम पाण्याचा वापर टाळा
केस ओले असताना खाजवू नका
जास्त केमिकलयुक्त उत्पादने वापरणे टाळा
डोक्याला हलक्या हाताने मालिश करा
पुरेसे पाणी प्या आणि पौष्टिक आहार घ्या
जर मुरुम दीर्घकाळ टिकून राहिले, खूप दुखत असतील किंवा पू येत असेल तर त्वचारोगतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
या गोष्टी लक्षात ठेवा
वेळोवेळी केस धुवून स्वच्छ ठेवा
हलके आणि टाळूसाठी सुरक्षित उत्पादने निवडा
तणाव कमी करण्याचा प्रयत्न करा
वारंवार केस खाजवणे किंवा खेचणे टाळा
संतुलित आहार आणि पुरेसे पाणी घ्या
डोक्याच्या टाळूवर वारंवार pimples येणे ही गंभीर इशाऱ्याची घंटा ठरू शकते. योग्य वेळी लक्ष न दिल्यास केसांचे मोठे नुकसान होऊ शकते. त्यामुळे टाळू स्वच्छ ठेवणे, योग्य जीवनशैली स्वीकारणे आणि गरज असल्यास तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे हेच केसांचे आरोग्य टिकवण्याचे सर्वोत्तम मार्ग आहेत. वेळेत काळजी घेतली तर टक्कल पडण्याचा धोका नक्कीच टाळता येऊ शकतो.
