शी जिनपिंग भारतात येण्यापूर्वी मोठी घोषणा; 6 वर्षांनी दिल्ली-ग्वांगझोऊ विमानसेवा पुन्हा सुरू
भारत आणि चीनमधील संबंधांमध्ये गेल्या काही काळापासून सावधपणे सुधारणा होत असताना आता आणखी एक महत्त्वाची घडामोड समोर आली आहे. चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग हे 12 आणि 13 सप्टेंबर 2026 रोजी नवी दिल्ली येथे होणाऱ्या 18व्या ब्रिक्स शिखर परिषदेत सहभागी होण्यासाठी भारतात येत आहेत. चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने त्यांच्या भारत दौऱ्याला अधिकृत दुजोरा दिला आहे. विशेष म्हणजे, त्यांच्या भारत दौऱ्याच्या पार्श्वभूमीवर चीनच्या चायना सदर्न एअरलाइन्सने तब्बल सहा वर्षांनंतर दिल्ली-ग्वांगझोऊ थेट विमानसेवा पुन्हा सुरू करण्याची घोषणा केली आहे.
ही विमानसेवा 21 सप्टेंबर 2026 पासून दररोज सुरू होणार आहे. चायना सदर्न एअरलाइन्सच्या अधिकृत माहितीनुसार, दिल्लीहून ग्वांगझोऊसाठी CZ360 हे विमान दररोज रात्री 8.20 वाजता सुटेल आणि दुसऱ्या दिवशी पहाटे 4.15 वाजता ग्वांगझोऊला पोहोचेल. ग्वांगझोऊहून दिल्लीसाठी CZ359 हे विमान दुपारी 3.35 वाजता सुटून संध्याकाळी 7 वाजता दिल्लीला पोहोचणार आहे.
सहा वर्षांनंतर पुन्हा थेट हवाई संपर्क
कोरोना महामारीनंतर भारत आणि चीनमधील थेट हवाई संपर्क मोठ्या प्रमाणात प्रभावित झाला होता. दिल्ली-ग्वांगझोऊ मार्गावरील सेवा देखील सुमारे सहा वर्षे बंद होती. आता ही सेवा पुन्हा सुरू होत असल्याने दोन्ही देशांमधील प्रवास, व्यापार, पर्यटन आणि व्यावसायिक संपर्काला चालना मिळण्याची शक्यता आहे. ग्वांगझोऊ हे चीनमधील महत्त्वाचे औद्योगिक आणि व्यावसायिक केंद्र असल्याने या विमानसेवेकडे विशेष महत्त्वाने पाहिले जात आहे.
Related News
भारत-चीन हवाई संपर्क पूर्ववत होण्याची ही एकमेव घडामोड नाही. यापूर्वी चीन ईस्टर्न एअरलाइन्सने कुनमिंग-कोलकाता मार्गावरील सेवा पुन्हा सुरू केली, तर एअर चायनाने बीजिंग-दिल्ली मार्गावरील सेवा सुरू केली आहे. त्यामुळे दोन्ही देशांमधील थेट विमानसेवा हळूहळू पूर्वपदावर येताना दिसत आहे.
गलवाननंतर संबंधांमध्ये मोठा बदल
2020 मध्ये लडाखमधील गलवान खोऱ्यात भारत आणि चीनच्या सैनिकांमध्ये झालेल्या हिंसक चकमकीनंतर दोन्ही देशांमधील संबंध अत्यंत तणावपूर्ण झाले होते. या घटनेत 20 भारतीय सैनिक शहीद झाले, तर चिनी बाजूलाही जीवितहानी झाली. त्यानंतर सीमावादासोबतच व्यापार, गुंतवणूक, व्हिसा आणि थेट विमानसेवा यावरही त्याचा परिणाम झाला.
मात्र, 2024 मध्ये सीमावरील तणाव कमी करण्यासाठी झालेल्या करारानंतर दोन्ही देशांमध्ये हळूहळू संवाद वाढला. त्यानंतर भारत आणि चीनमधील संबंधांमध्ये सावधपणे सुधारणा होत असल्याचे चित्र आहे. थेट विमानसेवा, व्हिसा प्रक्रिया आणि व्यापाराशी संबंधित काही निर्बंधांमध्येही बदल झाले आहेत.
मोदी-शी जिनपिंग भेटीकडे जगाचे लक्ष
शी जिनपिंग यांच्या भारत दौऱ्यात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि चीनचे राष्ट्राध्यक्ष यांच्यात द्विपक्षीय चर्चा होण्याची शक्यता आहे. चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने दोन्ही देशांमधील संवाद आणि सहकार्य वाढवण्याच्या भूमिकेवर भर दिला आहे. भारत आणि चीन यांच्यातील मतभेद कायम असले तरी संवादाच्या माध्यमातून संबंध स्थिर करण्याचा प्रयत्न सुरू असल्याचे संकेत मिळत आहेत.
शी जिनपिंग यांचा हा भारत दौरा विशेष महत्त्वाचा मानला जात आहे. कारण 2020 च्या गलवान संघर्षानंतरचा हा त्यांचा पहिला भारत दौरा आहे. जवळपास सात वर्षांनंतर ते भारतात येत आहेत. त्यामुळे त्यांच्या दौऱ्यात सीमावादासोबतच व्यापार, गुंतवणूक, हवाई संपर्क, व्हिसा आणि आर्थिक सहकार्य या मुद्द्यांवर चर्चा होण्याची शक्यता आहे.
अमेरिकेच्या पार्श्वभूमीवर चीनसोबत वाढता संवाद?
भारत आणि अमेरिकेतील व्यापार आणि टॅरिफशी संबंधित तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारत-चीन संबंधांकडेही आंतरराष्ट्रीय स्तरावर लक्ष लागले आहे. मात्र, भारताची चीनसोबतची जवळीक ही अमेरिकेविरोधातील आघाडी म्हणून पाहणे योग्य ठरणार नाही. भारत एकाच वेळी अमेरिका, रशिया, चीन आणि इतर प्रमुख शक्तींशी आपले धोरणात्मक संबंध संतुलित ठेवण्याचा प्रयत्न करत आहे.
ब्रिक्स परिषदेतही व्यापार, जागतिक अर्थव्यवस्था, तंत्रज्ञान, ऊर्जा आणि बहुपक्षीय सहकार्य यासारखे मुद्दे चर्चेत राहणार आहेत. त्यामुळे शी जिनपिंग यांचा दौरा केवळ भारत-चीन संबंधांसाठीच नव्हे, तर व्यापक जागतिक राजकारणाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचा ठरणार आहे.
विमानसेवा सुरू होणे का महत्त्वाचे?
दिल्ली-ग्वांगझोऊ थेट विमानसेवा पुन्हा सुरू होणे हे भारत-चीन संबंधांमधील व्यावहारिक पातळीवरील महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे. या मार्गामुळे व्यापारी, विद्यार्थी, पर्यटक आणि दोन्ही देशांमधील व्यावसायिकांना थेट प्रवासाची सुविधा मिळणार आहे. चायना सदर्न एअरलाइन्सने ही सेवा दररोज चालवण्याची घोषणा केली आहे.
विशेष म्हणजे, शी जिनपिंग यांच्या भारत दौऱ्याच्या पार्श्वभूमीवर ही घोषणा झाल्याने त्याला आणखी राजनैतिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे. मात्र, विमानसेवा सुरू होणे म्हणजे दोन्ही देशांमधील सर्व मतभेद संपले आहेत असे नाही. सीमावाद, सुरक्षा आणि व्यापाराशी संबंधित अनेक प्रश्न अजूनही कायम आहेत. त्यामुळे सध्याची सुधारणा ही ‘सावध संबंध सुधारणा’ म्हणून पाहिली जात आहे.
एकूणच, गलवाननंतर निर्माण झालेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर आता भारत आणि चीन पुन्हा संवादाच्या दिशेने पुढे जाताना दिसत आहेत. शी जिनपिंग यांचा भारत दौरा आणि त्यानंतर सुरू होणारी दिल्ली-ग्वांगझोऊ थेट विमानसेवा या दोन्ही घडामोडी आगामी काळातील भारत-चीन संबंधांची दिशा ठरवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतात.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/brics-summit-2026/
