BrahMos-II : ब्रह्मोस 2 ला रोखणं पुढची 10 वर्ष चीन-पाकिस्तानच्या बसची गोष्ट नाही! जाणून घ्या नेमकं कारण काय?
भारताच्या संरक्षण क्षमतेत ऐतिहासिक झेप घेणाऱ्या ब्रह्मोस-2 (BrahMos-II) क्षेपणास्त्रामुळे चीन आणि पाकिस्तानची झोप उडाली आहे. ऑपरेशन सिंदूरदरम्यान ब्रह्मोस मिसाइलने पाकिस्तानला थेट ताकद दाखवून दिल्यानंतर आता त्याची पुढील आणि अधिक घातक आवृत्ती म्हणजेच हायपरसोनिक ब्रह्मोस-2 चर्चेच्या केंद्रस्थानी आली आहे. संरक्षण तज्ज्ञांच्या मते, हे क्षेपणास्त्र एकदा भारतीय सैन्याच्या ताफ्यात सामील झालं, की पुढील किमान 10 वर्ष तरी चीन-पाकिस्तानकडे याला तोड नाही.
BrahMos-2 म्हणजे नेमकं काय?
BrahMos-2 हे भारत आणि रशिया यांच्या संयुक्त सहकार्यात विकसित होत असलेलं पुढील पिढीचं हायपरसोनिक क्रूझ मिसाइल आहे. सध्या भारतीय सैन्याकडे असलेलं BrahMos-1 मिसाइल मॅच 2.8 ते मॅच 3 वेगाने उडतं. मात्र ब्रह्मोस-2 हा वेगाचा सगळा इतिहास मोडीत काढणार आहे.
संरक्षण सूत्रांच्या माहितीनुसार, BrahMos-2 चा वेग ताशी सुमारे 8,500 किमी (Mach 7–8) असू शकतो हे क्षेपणास्त्र अत्यंत कमी उंचीवरून उड्डाण करेल हवेतच दिशा बदलण्याची क्षमता (Mid-course Maneuvering) असेल
Related News
जयगड किल्ल्याचा रहस्यमय खजिना;50 वर्षांनंतरही गूढ कायम
होर्मुज खाडीत हाहाकार! अमेरिकन हवाई दलाला मोठा धक्का; युद्ध आणखी भडकले
दुबईतील Oracle डेटा सेंटरवर इराणच्या हल्ल्याचा दावा खोटा — UAE सरकारचा स्पष्ट नकार
Explained : सगळ्यांना वाटतं ट्रम्प घाबरले? ‘No Attack’ मागे अमेरिकेचा मोठा गेमप्लान; यू-टर्न उगाच नाही
युद्धाच्या धगमध्ये भारताला दिलासा! इराणने उघडला मार्ग, LPG जहाजे भारताकडे रवाना
इराणवर दुहेरी आघात; F-35 पाडल्यानंतर काही तासांत दोन टॉप कमांडर ठार
इस्त्रायल-अमेरिकेच्या हल्ल्यात IRGC अधिकाऱ्याचा मृत्यू; ‘चौंकावणारे हल्ले’ इशारा ठरला चर्चेत
गोल्डमॅन स्नॅक्सचा विश्वास: भारत इलेक्ट्रॉनिक्स शेअरमध्ये 7% तेजीची शक्यता!
रणवीर सिंहचा धमाका! ‘Dhurandhar 2’ने बॉक्स ऑफिसवर उडवली धूळ
BrahMos-2 च्या अतिवेगामुळे आणि प्रगत तंत्रज्ञानामुळे शत्रूची कोणतीही एअर डिफेन्स सिस्टिम या क्षेपणास्त्राला वेळेत ओळखू शकणार नाही, हीच त्याची सर्वात मोठी ताकद मानली जाते. हे हायपरसोनिक मिसाइल मॅच 7 ते मॅच 8 या वेगाने उड्डाण करणार असल्याने रडारला ते दिसण्यापासून लक्ष्यावर आदळेपर्यंतचा वेळ अत्यंत कमी असेल. पारंपरिक एअर डिफेन्स सिस्टिम्सना धोका ओळखून प्रतिसाद देण्यासाठी काही सेकंदांचा कालावधी लागतो, मात्र ब्रह्मोस-2 इतक्या झपाट्याने हालचाल करते की हा प्रतिसादाचा वेळच मिळत नाही.
याशिवाय हे मिसाइल अत्यंत कमी उंचीवरून उडत असल्यामुळे शत्रूच्या रडार कव्हरेजच्या खालीच राहते. हवेतच दिशा बदलण्याची क्षमता असल्याने इंटरसेप्टर मिसाइल्स आणि अचूक लक्ष्यीकरण प्रणाली पूर्णपणे गोंधळात पडतात. आधुनिक सेन्सर्स, उपग्रह ट्रॅकिंग आणि अत्याधुनिक रडार असूनही, ब्रह्मोस-2 चा वेग, उंचीतील बदल आणि मार्ग बदलण्याची क्षमता यामुळे ते पकडणं जवळजवळ अशक्य ठरतं. त्यामुळेच संरक्षण तज्ज्ञांच्या मते, ब्रह्मोस-2 समोर शत्रूची कोणतीही एअर डिफेन्स सिस्टिम पुढील अनेक वर्ष निष्प्रभ ठरणार आहे.
ऑपरेशन सिंदूरमध्ये BrahMosने काय केलं होतं?
ऑपरेशन सिंदूरदरम्यान भारताने ब्रह्मोस मिसाइलची खरी ताकद पाकिस्तानला दाखवून दिली.
पाकिस्तानच्या एअर डिफेन्स सिस्टिम्स ब्रह्मोसला रोखण्यात पूर्णपणे अपयशी ठरल्या.
पाकिस्तानी एअरबेसच्या धावपट्ट्या उद्ध्वस्त
हवाई तळांवरील महत्त्वाच्या संरचना नष्ट
पाकिस्तानची रडार सिस्टिम ब्रह्मोस ट्रॅक करू शकली नाही
याच अनुभवातून BrahMos-2 ची गरज अधिक ठळकपणे समोर आली.
BrahMos-2 इतकं धोकादायक का आहे?
1) हायपरसोनिक वेग
मॅच 7–8 वेगाने उडणाऱ्या क्षेपणास्त्राला रोखण्यासाठी सध्याच्या कोणत्याही एअर डिफेन्स सिस्टिमकडे पुरेसा प्रतिक्रिया वेळ नसतो.
2) रडारपासून बचाव
ब्रह्मोस-2 कमी उंचीवरून उडत असल्यामुळे शत्रूच्या रडारला ते उशिरा दिसतं, तोपर्यंत लक्ष्य उद्ध्वस्त झालेलं असतं.
3) हवेत दिशा बदलण्याची क्षमता
साधी मिसाइल सरळ उडते, पण ब्रह्मोस-2 हवेतच दिशा बदलू शकते. त्यामुळे इंटरसेप्टर मिसाइल्स पूर्णपणे गोंधळतात.
4) मल्टी-प्लॅटफॉर्म लॉन्च
BrahMos-2 खालील सर्व प्लॅटफॉर्मवरून डागता येणार आहे
जमीन
युद्धनौका
फायटर जेट
पाणबुडी
यामुळे शत्रूला हल्ला कुठून होईल याचा अंदाजच लागत नाही.
चीन-पाकिस्तानला हे का रोखता येणार नाही?
संरक्षण तज्ज्ञांच्या मते, चीनकडे जरी प्रगत रडार व एअर डिफेन्स असली, तरी हायपरसोनिक मिसाइल रोखण्याचं तंत्रज्ञान अजून पूर्ण विकसित नाही. पाकिस्तानकडे तर अशा क्षमतेची कोणतीही प्रणाली नाही सॅटेलाइट-आधारित ट्रॅकिंग सिस्टिम असली तरी BrahMos-2 चा वेग आणि उंची बदलण्याची क्षमता त्याला निसटू देते.
विशेष म्हणजे, भारताकडे असलेली रशियन S-400 एअर डिफेन्स सिस्टिमसुद्धा ब्रह्मोस-2 साठी आव्हान ठरू शकते, म्हणजेच शत्रू देशांची स्थिती किती कठीण असेल, याची कल्पना येते.
BrahMos-2 ची रेंज किती असेल?
सध्या ब्रह्मोस-1 ची रेंज सुमारे 290 किमी आहे.
पण ब्रह्मोस-2 साठी
किमान 450 किमी
कमाल 900 किमी पर्यंत रेंज वाढवण्यावर काम सुरू आहे
यामुळे भारताला शत्रूच्या प्रदेशात खोलवर हल्ला करण्याची क्षमता मिळणार आहे.
भारतासाठी ब्रह्मोस-2 का अत्यंत महत्त्वाचं आहे?
चीन-पाकिस्तानच्या संयुक्त धोरणाला प्रत्युत्तर
सीमारेषेवरील जलद आणि निर्णायक हल्ल्याची क्षमता
अण्वस्त्र न वापरता प्रचंड नुकसान करण्याची ताकद
भारताचं सामरिक वर्चस्व अधिक मजबूत
जागतिक पातळीवर भारताची प्रतिमा
ब्रह्मोस-2 मुळे भारत आता हायपरसोनिक तंत्रज्ञान असलेल्या मोजक्या देशांच्या यादीत सामील होणार
अमेरिका, रशिया, चीनच्या पंक्तीत उभा राहणार संरक्षण निर्यातीत भारताचं वजन वाढणार
ब्रह्मोस-2 हे केवळ एक क्षेपणास्त्र नाही, तर भारताच्या सामरिक धोरणातील गेम-चेंजर आहे. वेग, अचूकता, तंत्रज्ञान आणि बहुप्लॅटफॉर्म क्षमतेमुळे हे मिसाइल पुढील किमान 10 वर्ष तरी चीन-पाकिस्तानसाठी न सुटणारा कोड ठरणार आहे.
एकदा ब्रह्मोस-2 भारतीय सैन्याच्या ताफ्यात दाखल झालं, की भारताचा प्रत्येक शत्रू दोनदा विचार करूनच पुढचं पाऊल टाकेल, हे निश्चित.
read also:https://ajinkyabharat.com/hemlata-patkar-arrested-big-twist/
