सावधान! जिमचे कपडे आरोग्यासाठी घातक? ‘Activewear’मधील रसायनांचा वाढता धोका
आजच्या फिटनेस-केंद्रित जीवनशैलीत जिमला जाणे ही केवळ गरजच नाही तर ट्रेंड बनली आहे. सोशल मीडियावर फिट दिसण्यासाठी आणि आत्मविश्वास वाढवण्यासाठी लोक महागडे, स्टायलिश आणि टाईट ‘Activewear’ वापरतात. मात्र, या आकर्षक दिसणाऱ्या जिम कपड्यांमागे एक गंभीर आरोग्यधोका लपलेला असू शकतो, असा इशारा आता तज्ज्ञांकडून दिला जात आहे.
अमेरिकेतील टेक्सास राज्यात खेळाडूंच्या कपड्यांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या रसायनांबाबत चौकशी सुरू झाल्यानंतर हा मुद्दा जागतिक पातळीवर चर्चेत आला आहे. या चौकशीमुळे आता भारतीय बाजारपेठेत मिळणाऱ्या जिम वेअरच्या सुरक्षिततेवरही प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
नेमकं प्रकरण काय आहे?
13 एप्रिल रोजी टेक्सासचे ॲटर्नी जनरल केन पॅक्सटन यांनी जाहीर केले की, खेळांच्या कपड्यांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या काही रसायनांचा मानवी शरीरावर गंभीर परिणाम होऊ शकतो. विशेषतः ‘PFAS’ (Per- and Polyfluoroalkyl Substances) आणि ‘Phthalates’ सारखी रसायने शरीराच्या अंतःस्रावी प्रणालीवर (Endocrine System) परिणाम करतात.
Related News
तणावमुक्त जीवनाचे गुपित! झोपेचे महत्त्व जाणून घ्या
Silent Stress Hormone चा कहर: प्रत्येक 2 पैकी 1 महिला तणावाखाली; आरोग्यासाठी धोक्याची घंटा
Chaas पिण्याची सवय बदलू शकते तुमचं आरोग्य, जाणून घ्या 2 आठवड्यांचा परिणाम
‘रक्ताचा एक थेंब, जीवनाचा प्रकाश’; 14 एप्रिलला विशेष शिबिर
शहरी भारतातील लठ्ठपणा वाढतोय! वजन कमी करणे दिवसेंदिवस का कठीण होतंय? तज्ज्ञांचा इशारा
Water Melon आणि मधुमेह: कलिंगड खाणे सुरक्षित की धोकादायक? जाणून घ्या योग्य प्रमाण आणि योग्य वेळ!
हृतिक रोशनची बहीण सुनैना यांनी जिंकली ग्रेड-3 फॅटी लिव्हरची लढाई; म्हणाल्या—“डिसिप्लिनने माझं आयुष्य वाचवलं”
मटणाचा कोणता भाग सर्वात पौष्टिक? तज्ज्ञांनी सांगितलं खरं रहस्य!
दहीच्या सेवनात काळजी घ्या, रात्री खाल्ल्यास होऊ शकतात गंभीर आजार
ही रसायने कपड्यांना लवचिकता, घाम शोषण्याची क्षमता आणि दुर्गंधी रोखण्याचे गुण देण्यासाठी वापरली जातात. मात्र, याच रसायनांमुळे शरीरातील हार्मोन्सचे संतुलन बिघडण्याची शक्यता वाढते.
Activewear मध्ये कोणती रसायने असतात?
सध्याच्या काळात बहुतेक जिम कपडे हे सिंथेटिक फायबरपासून बनवले जातात. यामध्ये खालील रसायनांचा वापर होतो:
- PFAS (Forever Chemicals) – दीर्घकाळ शरीरात राहतात
- Phthalates – हार्मोनल बदल घडवतात
- Polyester आणि Nylon polymers – प्लास्टिक-आधारित घटक
- Antimicrobial coatings – दुर्गंधी रोखण्यासाठी
ही सर्व रसायने त्वचेद्वारे शरीरात शोषली जाऊ शकतात, विशेषतः घामाच्या संपर्कात आल्यावर.
आरोग्यावर होणारे गंभीर परिणाम
तज्ज्ञांच्या मते, अशा कपड्यांचा नियमित वापर केल्यास खालील समस्या उद्भवू शकतात:
1. त्वचेचे विकार
घट्ट आणि सिंथेटिक कपड्यांमुळे त्वचेला हवा मिळत नाही. त्यामुळे:
- पुरळ
- खाज
- जळजळ
- बुरशीजन्य संसर्ग
2. हार्मोनल असंतुलन
PFAS आणि Phthalates हे हार्मोन-डिसरप्टर्स आहेत. यामुळे:
- थायरॉईड समस्या
- प्रजनन क्षमता कमी होणे
- मासिक पाळीतील अनियमितता
3. अॅलर्जी आणि संवेदनशीलता
काही लोकांना या रसायनांमुळे त्वचेवर तात्काळ प्रतिक्रिया दिसू शकते.
4. दीर्घकालीन धोके
दीर्घकाळ संपर्कात राहिल्यास:
- कर्करोगाचा धोका
- रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होणे
भारतात धोका अधिक का?
भारतासारख्या उष्ण आणि दमट हवामानात घामाचे प्रमाण अधिक असते. त्यामुळे:
- त्वचेचे छिद्र उघडे राहतात
- रसायने अधिक वेगाने शोषली जातात
- संसर्ग होण्याची शक्यता वाढते
त्वचारोग तज्ज्ञांच्या मते, कंबर, मांड्या आणि बगल यांसारख्या भागांत धोका अधिक असतो.
भारतीय बाजारपेठेतील मोठी समस्या
भारतात सध्या जिम वेअरमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या रसायनांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी ठोस नियमावली नाही. अनेक ब्रँड्स (स्थानिक आणि आंतरराष्ट्रीय) उत्पादन प्रक्रियेत रासायनिक प्रक्रिया वापरतात, पण ग्राहकांना त्याची माहिती दिली जात नाही.
तसेच, अशा रसायनांचा शरीरावर होणारा परिणाम मोजण्यासाठी पुरेशी संशोधन साधने आणि जागरूकता भारतात अद्याप कमी आहे.
सुरक्षित पर्याय कोणते?
आरोग्य सुरक्षित ठेवण्यासाठी खालील उपाय महत्त्वाचे आहेत:
1. सुती किंवा नैसर्गिक फायबर वापरा
Cotton किंवा bamboo-based कपडे अधिक सुरक्षित असतात.
2. नवीन कपडे वापरण्यापूर्वी धुवा
किमान 2 वेळा धुतल्यास रसायनांचे प्रमाण कमी होते.
3. खूप घट्ट कपडे टाळा
Loose-fitting कपडे घातल्यास हवा खेळती राहते.
4. व्यायामानंतर लगेच कपडे बदला
घामाने ओले कपडे जास्त वेळ घालणे टाळा.
5. प्रमाणित (certified) ब्रँड्स निवडा
“Chemical-free” किंवा “Organic” लेबल असलेले कपडे वापरा.
जागरूकता हीच सुरक्षा
फिटनेससाठी जिमला जाणे अत्यंत चांगली सवय आहे, मात्र त्यासाठी वापरले जाणारे कपडेही तितकेच सुरक्षित असणे गरजेचे आहे. फॅशन आणि ट्रेंडच्या नादात आरोग्याशी तडजोड करणे धोकादायक ठरू शकते.तज्ज्ञांचा स्पष्ट इशारा आहे की, “आपण जे घालतो तेही आपल्या आरोग्यावर तितकाच परिणाम करते जितका आपण काय खातो त्याचा होतो.”
जिम वेअर हा केवळ स्टाइल किंवा कम्फर्टचा विषय नाही, तर तो आरोग्याशी थेट संबंधित आहे. PFAS आणि इतर रसायनांचा धोका लक्षात घेता, ग्राहकांनी सजग राहणे अत्यावश्यक आहे.फिटनेससाठी केलेली मेहनतच जर आरोग्य बिघडवणारी ठरली, तर त्याचा काहीच उपयोग नाही. त्यामुळे योग्य कपड्यांची निवड करा, माहिती घ्या आणि सुरक्षित राहा.
