Bangladesh ने जुनी परंपरा मोडली; भारताने कडक शब्दांत सुनावलं, नेमकं काय घडलं?
भारताचा शेजारी देश Bangladesh सोबतच्या संबंधांमध्ये पुन्हा एकदा तणावाची चिन्हे दिसू लागली आहेत. शेख हसीना यांच्या सत्तांतरानंतर भारत-Bangladesh संबंधांमध्ये अनेक महत्त्वाचे बदल झाले आहेत. आता बांगलादेशचे पंतप्रधान तारिक रहमान यांनी पदभार स्वीकारल्यानंतर पहिल्यांदा चीनचा दौरा केल्याने या संबंधांवर नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे. याच पार्श्वभूमीवर भारताचे परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी भारत-बांगलादेश संबंधांबाबत महत्त्वपूर्ण भूमिका स्पष्ट केली आहे.
तारिक रहमान यांचा पहिला परदेश दौरा चीनचा
Bangladesh मध्ये सत्तांतर झाल्यानंतर भारत आणि बांगलादेश यांच्यातील राजनैतिक समीकरण बदलताना दिसत आहे. बांगलादेशचे नवे पंतप्रधान तारिक रहमान यांनी पदभार स्वीकारल्यानंतर पहिला परदेश दौरा चीनचा केला. पारंपरिकरित्या बांगलादेशच्या नव्या नेतृत्वाच्या सुरुवातीच्या परदेश दौऱ्यांमध्ये भारताला महत्त्व दिले जात असल्याचे पाहायला मिळत होते. मात्र, यावेळी चीनला प्राधान्य मिळाल्याने या निर्णयाचे विविध राजकीय अर्थ काढले जात आहेत.
याआधी Bangladesh मधील अंतरिम सरकारचे मुख्य सल्लागार मोहम्मद युनूस यांच्या कार्यकाळातही भारत-बांगलादेश संबंधांमध्ये अनेकदा मतभेद निर्माण झाले होते. शेख हसीना यांच्या सत्तेच्या समाप्तीनंतर ढाका आणि नवी दिल्ली यांच्यातील संबंध अधिक संवेदनशील झाले आहेत.
Related News
छत्रपती संभाजीनगर: भयाण घरात शेरू एकटाच! मालकांच्या आठवणीत सतत भुंकतोय, शेजाऱ्यांचं काळीज पिळवटून निघालं
Khavdya Dongar Case: आधी एक मुलगा गमावला, आता कुणालसह आई-वडिलांचाही मृत्यू; चांदगुडे कुटुंबाची काळीज पिळवटून टाकणारी कहाणी
अभिनेता मुंबईत येणार असल्याची माहिती मिळताच पोलिसांचा सापळा; विमानतळावरच ताब्यात!
भगवं वादळ पुन्हा मुंबईत धडकणार? जरांगेंच्या इशाऱ्यानंतर आझाद मैदानाची पाहणी
‘माझ्यावर गोळीबार झाला, लाठीचार्ज झाला’; Devendra Fadnavis नी सांगितला रामजन्मभूमी आंदोलनाचा थरारक अनुभव
मुख्यमंत्र्यांचा Gen Z सोबत संवाद; Devendra Fadnavis नी सांगितला लाल चौकात तिरंगा फडकवण्याचा थरारक किस्सा
IND vs SL: आऊट होताच यशस्वी जयस्वाल भडकला; श्रीलंकन खेळाडूशी भर मैदानात बाचाबाची, Video Viral
Sugar Price Hike : साखरेचा भाव थेट 75 रुपयांवर; शेतकऱ्यांना होणार फायदा, कृषीमंत्री भरणेंनी सांगितलं कारण
Kangana Vs Taapsee: कंगना तापसीवर पुन्हा भडकली; ‘स्वस्त कॉपी’ म्हणत थेट आई-वडिलांनाच सुनावलं
Earthquake : जपानला भूकंपाचा जोरदार धक्का! 23 जण जखमी, टोकियोत वीज गुल; ट्रेन सेवांवरही परिणाम
अभिजीत दिपके, आदित्य ठाकरे यांचे फोटो व्यासपीठावर लावा; फडणवीसांच्या जेन झेड कार्यक्रमावर राऊतांचा खोचक टोला
Baramati हादरलं! १२ वर्षीय मुलगी रात्रीपासून बेपत्ता, सकाळी घराजवळ सापडला मृतदेह
भारत-बांगलादेश संबंधांवर जयशंकरांची स्पष्ट भूमिका
या पार्श्वभूमीवर परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी भारत-बांगलादेश संबंधांवर भाष्य करताना दोन्ही देशांनी एकमेकांच्या हिताचा विचार करणे गरजेचे असल्याचे स्पष्ट केले. कोणत्याही दोन देशांमधील संबंध हे परस्पर फायद्यावर आधारित असतील तरच ते दीर्घकाळ टिकू शकतात, असा त्यांचा संदेश होता.
जयशंकर यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, दोन्ही देशांचे संबंध यशस्वी होण्यासाठी सामायिक हितसंबंध महत्त्वाचे आहेत. एका देशाचे हित साधले जावे आणि दुसऱ्या देशाच्या हितांकडे दुर्लक्ष व्हावे, अशी भूमिका दीर्घकालीन संबंधांसाठी योग्य ठरणार नाही.
त्यांच्या या वक्तव्याकडे बांगलादेशसाठीचा स्पष्ट संदेश म्हणून पाहिले जात आहे. विशेषतः तारिक रहमान यांच्या संभाव्य भारत दौऱ्याच्या पार्श्वभूमीवर जयशंकरांचे वक्तव्य महत्त्वाचे मानले जात आहे.
BRICS परिषदेसाठी बांगलादेशच्या अटी?
दरम्यान, नवी दिल्ली येथे होणाऱ्या BRICS शिखर परिषदेत सहभागी होण्याबाबत बांगलादेशकडून काही अटी मांडल्या जात असल्याची चर्चा आहे. यामध्ये माजी पंतप्रधान शेख हसीना यांच्या प्रत्यार्पणाचा मुद्दा महत्त्वाचा असल्याचे सांगितले जात आहे.
शेख हसीना भारतात असल्याने त्यांच्या प्रत्यार्पणाचा प्रश्न भारत-बांगलादेश संबंधांमध्ये संवेदनशील मुद्दा बनला आहे. बांगलादेशच्या नव्या सरकारकडून या प्रकरणी भारतावर सातत्याने दबाव आणला जात असल्याचे चित्र आहे.
मात्र, भारताकडून या मुद्द्यावर निर्णय घेताना कायदेशीर प्रक्रिया आणि दोन्ही देशांच्या हितसंबंधांचा विचार केला जात आहे. त्यामुळे BRICS सारख्या बहुपक्षीय व्यासपीठाशी संबंधित मुद्द्यांना द्विपक्षीय मागण्यांशी जोडण्याच्या भूमिकेकडेही नवी दिल्लीकडून सावधपणे पाहिले जात आहे.
तारिक रहमान भारत दौऱ्यावर येणार?
भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाकडून बांगलादेशचे पंतप्रधान तारिक रहमान यांना द्विपक्षीय चर्चेसाठी भारत दौऱ्याचे निमंत्रण देण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे. मात्र, त्यांच्या भारत दौऱ्याची अधिकृत तारीख अद्याप जाहीर करण्यात आलेली नाही.
हा दौरा झाल्यास दोन्ही देशांमधील संबंध सुधारण्यासाठी तो महत्त्वाचा टप्पा ठरू शकतो. व्यापार, सीमा व्यवस्थापन, सुरक्षा, नदीच्या पाण्याचा प्रश्न, प्रादेशिक कनेक्टिव्हिटी आणि परस्पर आर्थिक सहकार्य या मुद्द्यांवर चर्चा होण्याची शक्यता आहे.
भारतासाठी Bangladeshहा केवळ शेजारी देश नसून ईशान्य भारताशी संपर्क आणि दक्षिण आशियातील प्रादेशिक स्थैर्याच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचा भागीदार आहे. त्यामुळे ढाका आणि नवी दिल्लीमधील संबंध स्थिर राहणे भारतासाठीही महत्त्वाचे आहे.
पाकिस्तानबाबतही जयशंकरांची भूमिका स्पष्ट
याच कार्यक्रमात एस. जयशंकर यांनी भारत-पाकिस्तान संबंधांवरही भाष्य केले. दहशतवाद आणि संवाद हे एकाच वेळी पुढे जाऊ शकत नाहीत, अशी भारताची भूमिका त्यांनी पुन्हा स्पष्ट केली.
भारत दहशतवादाच्या मुद्द्यावर कोणतीही तडजोड करणार नसल्याचे त्यांनी सांगितले. भारत-पाकिस्तान संबंधांमध्ये संवादाचा मार्ग खुला करण्यापूर्वी दहशतवादाचा प्रश्न गंभीरपणे हाताळला जाणे आवश्यक असल्याचे त्यांच्या वक्तव्यातून स्पष्ट झाले.
देशातील जनमताकडे कोणतेही सरकार दुर्लक्ष करू शकत नाही, असेही जयशंकर यांनी नमूद केले. त्यामुळे परराष्ट्र धोरण ठरवताना देशाची सुरक्षा आणि नागरिकांच्या भावना यांना महत्त्व दिले जाते, असा संदेश त्यांनी दिला.
भारत-Bangladesh संबंधांची पुढील दिशा काय?
शेख हसीना यांच्या सत्तांतरानंतर भारत-बांगलादेश संबंध एका नव्या वळणावर आले आहेत. बांगलादेशने चीनशी वाढवलेले संबंध, शेख हसीना यांच्या प्रत्यार्पणाची मागणी आणि BRICS संदर्भातील भूमिका यामुळे नवी दिल्लीसमोर नवे राजनैतिक आव्हान निर्माण झाले आहे.
मात्र, भारताकडून संघर्ष वाढवण्याऐवजी परस्पर हितसंबंधांच्या आधारे संबंध पुढे नेण्याचा प्रयत्न केला जात असल्याचे जयशंकर यांच्या वक्तव्यावरून दिसून येते. दोन्ही देशांनी एकमेकांच्या हिताचा आदर केला आणि समान मुद्द्यांवर सहकार्य केले, तर संबंध पुन्हा मजबूत होऊ शकतात.
आता तारिक रहमान यांच्या संभाव्य भारत दौऱ्याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. या दौऱ्यात भारत आणि बांगलादेशमधील प्रलंबित मुद्द्यांवर काय चर्चा होते आणि ढाका-नवी दिल्ली संबंधांना कोणती नवी दिशा मिळते, हे आगामी काळात स्पष्ट होणार आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/earthquake/
