APAAR ID Student नोंदणी प्रक्रियेत आधार प्रमाणीकरण, पालक संमती व नाव-जन्मतारीख विसंगतीमुळे मोठा अडथळा. 31 जानेवारी 2026 पर्यंत सर्व विद्यार्थ्यांचे APAAR ID बंधनकारक. सविस्तर वृत्त.
APAAR ID Student संकट: निवडणूक काळात शिक्षकांवर प्रचंड ताण
अपार आयडी विद्यार्थी ही संकल्पना राष्ट्रीय शिक्षण धोरण 2020 अंतर्गत विद्यार्थ्यांच्या संपूर्ण शैक्षणिक प्रवासाचा डिजिटल मागोवा घेण्यासाठी राबविण्यात येत आहे. मात्र, महाराष्ट्रात ही योजना सध्या शिक्षक, विद्यार्थी आणि शिक्षण प्रशासनासाठी मोठे संकट ठरत असल्याचे चित्र स्पष्टपणे समोर आले आहे.
निवडणुकीचा काळ, प्रशासकीय कामांचा वाढलेला भार आणि त्यातच 31 जानेवारी 2026 पर्यंत APAAR ID Student नोंदणी पूर्ण करण्याचे आदेश – या सर्वांचा एकत्रित फटका थेट शिक्षकांवर बसत आहे.
Related News
APAAR ID Student म्हणजे काय? (What is APAAR ID Student?)
APAAR ID Student म्हणजे Automated Permanent Academic Account Registry.
हा प्रत्येक विद्यार्थ्याचा एकमेव, कायमस्वरूपी शैक्षणिक ओळख क्रमांक आहे.
या आयडीद्वारे –
विद्यार्थ्याचा शैक्षणिक इतिहास
शाळा, महाविद्यालय बदलाची माहिती
परीक्षा, गुणपत्रिका, प्रमाणपत्रे
प्रवेश प्रक्रिया
संपूर्णपणे डिजिटल स्वरूपात ट्रॅक केली जाणार आहे.
APAAR ID Student नोंदणी का बंधनकारक?
विशेषतः इयत्ता बारावीतील विद्यार्थ्यांसाठी अपार आयडी विद्यार्थी अत्यावश्यक करण्यात आला आहे.
कारण –
APAAR ID शिवाय CET, JEE, NEET यांसारख्या प्रवेशपूर्व परीक्षांचे अर्ज भरता येणार नाहीत
भविष्यातील सर्व प्रवेश प्रक्रिया APAAR ID वर आधारित असणार
शैक्षणिक प्रमाणपत्रांची डिजिटल पडताळणी
यामुळे विद्यार्थी व पालकांमध्येही चिंतेचे वातावरण आहे.
APAAR ID Student नोंदणीतील 7 धक्कादायक वास्तव
आधार प्रमाणीकरण हा सर्वात मोठा अडथळा
राज्यभरातून शिक्षकांनी तक्रार केली आहे की Aadhaar Authentication फेल होत आहे.
यामागील कारणे –
आधारमध्ये नाव वेगळे
शाळेच्या रेकॉर्डमधील नाव वेगळे
जन्मतारीख जुळत नाही
5.48 लाखांहून अधिक अर्ज अपयशी
राज्यस्तरावर –
5,48,000 पेक्षा अधिक APAAR ID Student अर्ज फेल
वारंवार प्रणाली अडथळे
OTP न मिळणे
सर्व्हर डाउन
पालकांची संमती (Parental Consent) न मिळणे
लहान विद्यार्थ्यांसाठी –
पालकांचा मोबाईल उपलब्ध नाही
OTP येत नाही
डिजिटल साक्षरतेचा अभाव
यामुळे नोंदणी अडकते आहे.
निवडणूक काळातच अतिरिक्त भार
मुंबई, ठाणे, रायगड, पालघर जिल्ह्यांत –
महापालिका निवडणुका सुरू
शिक्षक निवडणूक कामात व्यस्त
त्यातच APAAR ID Student लक्ष्य पूर्ण करण्याचा दबाव
महामुंबईत 5.65 लाख विद्यार्थी अद्याप बाहेर
युडायस आकडेवारीनुसार –
मुंबई (शहर + उपनगर): 2.71 लाख
पालघर: 1.11 लाख
रायगड: 74 हजार+
एकूण 5.65 लाख विद्यार्थी अजूनही APAAR ID Student विना.
38.72 लाखांपैकी फक्त 85.40% प्रगती
मुंबई महानगर प्रदेश विभागात –
एकूण विद्यार्थी: 38,72,000
APAAR ID तयार: 33,06,000
प्रगती: 85.40%
उर्वरित टक्केवारी शिक्षण विभागासाठी चिंताजनक आहे.
अनेक शाळांत प्रक्रिया अजून सुरूही नाही
राज्याच्या काही ग्रामीण व आदिवासी भागांत –
इंटरनेटची कमतरता
प्रशिक्षित मनुष्यबळाचा अभाव
शाळास्तरावर कोणतीही विशेष मोहीम नाही
राज्यातील APAAR ID Student ची एकूण स्थिती
| घटक | संख्या |
|---|---|
| एकूण विद्यार्थी नोंदणी | 2,15,45,194 |
| APAAR ID तयार | 1,84,21,224 |
| एकूण प्रगती | 85.50% |
शिक्षण विभागाची भूमिका
या पार्श्वभूमीवर –
शाळास्तरावर विशेष नोंदणी मोहिमा
मुख्याध्यापकांना जबाबदारी
जिल्हा शिक्षण अधिकाऱ्यांकडून रोजचा आढावा
असे आदेश देण्यात आले आहेत.
राज्य प्रकल्प संचालक संजय यादव यांचे स्पष्ट निर्देश
“राष्ट्रीय शिक्षण धोरणाची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यासाठी प्रत्येक विद्यार्थ्याचा APAAR ID Student आवश्यक आहे.
प्रक्रियेत अडचण आल्यास प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण अधिकाऱ्यांशी त्वरित संपर्क साधावा.”
शिक्षकांवरील मानसिक आणि प्रशासकीय ताण
शिक्षक संघटनांचे म्हणणे आहे की –
अध्यापनाबरोबर
निवडणूक काम
डिजिटल नोंदणी
पालक समन्वय
या सर्वांचा अतिरिक्त ताण शिक्षकांवर पडत आहे.
APAAR ID Student : विद्यार्थ्यांसाठी संधी की अडचण?
दीर्घकालीन दृष्टीने –
✔ डिजिटल शैक्षणिक ओळख
✔ प्रवेश प्रक्रिया सुलभ
✔ प्रमाणपत्रांची सुरक्षितता
मात्र सध्या – तांत्रिक अडचणी,वेळेचा ताण, प्रशासकीय दबाव अपार आयडी विद्यार्थी योजना उद्देशाने अत्यंत महत्त्वाची असली, तरी तिची अंमलबजावणी सध्या घाई, दबाव आणि नियोजनाच्या अभावामुळे वादग्रस्त ठरत आहे.
निवडणूक काळातच 31 जानेवारी 2026 ची अंतिम मुदत ठेवल्याने शिक्षकांवर प्रचंड ताण वाढला आहे.
जर तांत्रिक अडथळे, आधार प्रमाणीकरणातील त्रुटी आणि पालक संमतीसारख्या मुद्द्यांवर तातडीने उपाय झाले नाहीत, तर अपार आयडी विद्यार्थी हे सुवर्णसंधीऐवजी संकट ठरू शकते.
अपार आयडी विद्यार्थी योजना ही राष्ट्रीय शिक्षण धोरण 2020 अंतर्गत विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रवासाला डिजिटल स्वरूप देण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आणि दूरदृष्टीची संकल्पना आहे. प्रत्येक विद्यार्थ्याचा शैक्षणिक इतिहास, प्रमाणपत्रे आणि प्रवेश प्रक्रिया एकाच ओळखीशी जोडण्याचा उद्देश निश्चितच सकारात्मक आहे. मात्र, या योजनेची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी सध्या अनेक अडचणींमुळे वादग्रस्त ठरत आहे.
विशेषतः निवडणूक काळातच 31 जानेवारी 2026 ही अंतिम मुदत निश्चित केल्याने शिक्षकांवर मोठा प्रशासकीय ताण निर्माण झाला आहे. अध्यापन, निवडणूक कर्तव्ये आणि त्याच वेळी APAAR ID नोंदणीची जबाबदारी यामुळे शिक्षकांचे मूळ शैक्षणिक काम बाजूला पडण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. याशिवाय आधार प्रमाणीकरणातील तांत्रिक अडथळे, नाव व जन्मतारीख विसंगती, सर्व्हर समस्या आणि पालकांची संमती न मिळणे या कारणांमुळे हजारो अर्ज अपयशी ठरत आहेत.
या अडचणींवर तातडीने उपाययोजना करण्यात आल्या नाहीत, तर APAAR ID Student ही सुवर्णसंधी विद्यार्थ्यांसाठी उपयुक्त ठरण्याऐवजी एक मोठे संकट ठरू शकते. त्यामुळे शासनाने वेळेत मुदतवाढ, तांत्रिक सुधारणा आणि शिक्षकांवरील भार कमी करण्यासाठी ठोस निर्णय घेणे अत्यावश्यक आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/donald-trumps-aggressive-1-decision-pressure/
