UNSC मध्ये भारताच्या कायमस्वरूपी सदस्यत्वाला V4 देशांचा पाठिंबा; आणखी चार देश भारताच्या बाजूने
संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेत (UNSC) भारताला कायमस्वरूपी सदस्यत्व मिळावे, या भारताच्या दीर्घकाळापासूनच्या मागणीला आता आणखी बळ मिळाले आहे. संयुक्त राष्ट्र महासभेच्या ८१व्या सत्राच्या पार्श्वभूमीवर न्यूयॉर्कमध्ये झालेल्या महत्त्वपूर्ण बैठकीत वाइसेग्राड ग्रुप अर्थात V4 मधील चारही देशांनी भारताच्या कायमस्वरूपी सदस्यत्वाला पाठिंबा दर्शविला आहे. भारतासाठी ही भूमिका महत्त्वाची मानली जात असून, संयुक्त राष्ट्रांच्या सुरक्षा परिषदेतील सुधारणांच्या मागणीला आंतरराष्ट्रीय पातळीवर मिळणाऱ्या पाठिंब्यात आणखी भर पडली आहे.
भारत गेल्या अनेक वर्षांपासून संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेत कायमस्वरूपी सदस्यत्व मिळावे यासाठी प्रयत्नशील आहे. सध्याची सुरक्षा परिषद ही दुसऱ्या महायुद्धानंतरच्या जागतिक परिस्थितीच्या आधारावर तयार झालेली असल्याने बदललेल्या जागतिक समीकरणांचे प्रतिबिंब सुरक्षा परिषदेतही उमटले पाहिजे, अशी भारताची भूमिका आहे. भारताचा वाढता जागतिक प्रभाव, मोठी लोकसंख्या, अर्थव्यवस्था, शांतता मोहिमांमधील योगदान आणि ग्लोबल साऊथमधील महत्त्वाची भूमिका यामुळे भारताच्या दाव्याला विविध देशांकडून पाठिंबा मिळत आहे.
UNSC : न्यूयॉर्कमध्ये V4 देशांची पहिली उच्चस्तरीय बैठक
संयुक्त राष्ट्र महासभेच्या ८१व्या सत्रादरम्यान भारताचे परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी वाइसेग्राड ग्रुपच्या परराष्ट्र मंत्र्यांसोबत पहिली उच्चस्तरीय बैठक घेतली. या बैठकीत भारत आणि युरोपमधील सहकार्याबरोबरच अनेक आंतरराष्ट्रीय आणि बहुपक्षीय मुद्द्यांवर चर्चा झाली.
Related News
विधानपरिषदेच्या 5 जागांसाठी निवडणूक जाहीर; २३ ऑक्टोबरला मतदान, २७ ऑक्टोबरला निकाल
RBI New FD Rules : 1 ऑक्टोबरपासून FD चे नियम बदलणार; तुमच्या पैशांवर काय होणार परिणाम?
पुण्यात 150 गणेश मंडळांना लक्ष्मी रस्त्यावर मिरवणुकीची परवानगी नाकारली; रवींद्र धंगेकर आक्रमक
व्हाइट हाऊसकडून CNN, MS NOW आणि POLITICO वर बंदी; ट्रम्प प्रशासनाविरोधात थेट कोर्टात धाव
शेतकऱ्यांच्या पाठीशी महाराष्ट्र शासन खंबीर; ओला दुष्काळासाठी केंद्राकडे प्रस्ताव पाठवणार – कृषिमंत्री भरणे
भाग्यश्री यांच्या कुटुंबात वारसाहक्काचा वाद; दत्तक मुलाला संपत्तीत किती अधिकार? कायदा काय सांगतो?
‘नवरा विकला की काय?’ कमेंटवर Janhavi Killekar भडकली; ट्रोलर्सना सुनावलं
मुंबई कोस्टल रोडवर BMW चा भीषण अपघात; तिघांचा मृत्यू, 1 गंभीर
‘Hanuman Ansh’ची टीम थेट ‘वर्षा’वर; मुख्यमंत्री फडणवीसांनी केले कौतुक, आगामी प्रकल्पांसाठी दिल्या शुभेच्छा
अमेरिका-इराण तणाव पुन्हा वाढला; इराणच्या 7 अटींनी खळबळ, ट्रम्प यांच्या निर्णयाकडे जगाचे लक्ष
वाइसेग्राड ग्रुपमध्ये पोलंड, हंगेरी, झेक प्रजासत्ताक आणि स्लोवाकिया या चार युरोपीय देशांचा समावेश आहे. या चारही देशांना एकत्रितपणे V4 म्हणून ओळखले जाते.
बैठकीच्या पार्श्वभूमीवर एस. जयशंकर यांनी स्लोवाकियाचे परराष्ट्र मंत्री जुराज ब्लानार यांची भेट घेतली. यावेळी भारताच्या संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेत कायमस्वरूपी सदस्यत्वाच्या दाव्याला समर्थन देण्यात आले.
UNSC “भारताला कायमस्वरूपी सदस्यत्व मिळाले पाहिजे”
बैठकीनंतर स्लोवाकियाचे परराष्ट्र मंत्री जुराज ब्लानार यांनी भारताच्या दाव्याबाबत महत्त्वाचे विधान केले. ग्लोबल साऊथचा भाग आणि इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रातील एक उदयोन्मुख महाशक्ती म्हणून भारताला संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेत कायमस्वरूपी सदस्यत्व मिळाले पाहिजे, यावर V4 मधील सर्व देश सहमत आहेत, असे त्यांनी सांगितले.
या भूमिकेमुळे भारताच्या UNSC सदस्यत्वाच्या प्रयत्नांना युरोपातील आणखी चार देशांचा स्पष्ट पाठिंबा मिळाल्याचे चित्र आहे. सुरक्षा परिषदेच्या रचनेत सुधारणा करून त्यात नव्या जागतिक शक्तींचा समावेश करण्याची मागणी भारत सातत्याने करत आहे.
UNSC : भारत-EU संबंधांवरही चर्चा
V4 बैठकीनंतर एस. जयशंकर यांनी बैठकीला ऐतिहासिक संधी असल्याचे सांगितले. भारताचे युरोपियन युनियनसोबतचे संबंध अधिक मजबूत करण्यावर भर देण्यात येत असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.
भारत आणि V4 देशांच्या सहकार्याला संस्थात्मक स्वरूप देण्यासाठी वार्षिक बिझनेस फोरम स्थापन करण्याची आणि परराष्ट्र मंत्री स्तरावर दरवर्षी बैठक घेण्याची दिशा निश्चित करण्यात आली आहे.
जयशंकर यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘एक्स’वर V4 बैठकीचे फोटो शेअर करत बैठकीतील चर्चेची माहिती दिली. भारत-EU सहकार्य, बहुपक्षीय मुद्दे, आखाती प्रदेशातील परिस्थिती, युक्रेन आणि इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रातील घडामोडींवर चर्चा झाल्याचे त्यांनी नमूद केले.
संरक्षण क्षेत्रातील सहकार्य पुढे नेण्यावर भर
भारत आणि V4 देशांमध्ये संरक्षण क्षेत्रातील सहकार्याचा जुना इतिहास आहे. या सहकार्याला भविष्यात आणखी व्यापक स्वरूप देण्याची इच्छा भारताने व्यक्त केली आहे.
बैठकीत अवकाश, तंत्रज्ञान, कनेक्टिव्हिटी आणि शिक्षण या क्षेत्रांतील सहकार्यावरही चर्चा झाली. त्याचबरोबर युक्रेनमधील संघर्ष आणि आखाती प्रदेशातील परिस्थिती यासारख्या महत्त्वाच्या जागतिक प्रश्नांवरही विचारविनिमय करण्यात आला.
सध्याच्या बदलत्या जागतिक परिस्थितीत भारत आणि युरोपीय देशांमधील सहकार्य वाढविण्याच्या दृष्टीने ही बैठक महत्त्वाची ठरली आहे.
स्लोवाकियाच्या परराष्ट्र मंत्र्यांसोबत द्विपक्षीय चर्चा
V4 बैठकीव्यतिरिक्त एस. जयशंकर यांनी स्लोवाकियाचे परराष्ट्र मंत्री जुराज ब्लानार यांच्यासोबत स्वतंत्र द्विपक्षीय बैठक घेतली. या बैठकीत भारत आणि स्लोवाकियामधील द्विपक्षीय अजेंड्यावर चर्चा करण्यात आली.
तसेच बहुपक्षीय सहकार्य अधिक मजबूत करण्याच्या मुद्द्यावरही दोन्ही नेत्यांमध्ये विचारविनिमय झाला. भारत आणि स्लोवाकिया यांच्यातील संबंध अधिक व्यापक करण्यासाठी विविध क्षेत्रांमध्ये सहकार्य वाढविण्यावर भर देण्यात आला.
UNSC : भारताच्या दाव्याला आंतरराष्ट्रीय पाठिंबा वाढतोय
संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेत सध्या पाच कायमस्वरूपी सदस्य आहेत—अमेरिका, रशिया, चीन, फ्रान्स आणि ब्रिटन. या देशांना व्हेटोचा अधिकार आहे. भारतासह अनेक देशांनी सुरक्षा परिषदेच्या रचनेत सुधारणा करण्याची मागणी केली आहे.
भारताचा दावा केवळ आर्थिक किंवा लोकसंख्येच्या आधारावर नसून, जागतिक शांतता आणि सुरक्षेसाठी भारताने दिलेले योगदान, संयुक्त राष्ट्रांच्या शांतता मोहिमांमध्ये भारताचा सहभाग आणि ग्लोबल साऊथच्या प्रश्नांना आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावर मांडण्याची भूमिका यावरही आधारित आहे.
V4 मधील चारही देशांनी भारताच्या कायमस्वरूपी सदस्यत्वाला पाठिंबा दर्शविल्याने भारताच्या या प्रयत्नांना आणखी एक महत्त्वाचा राजनैतिक आधार मिळाला आहे. मात्र, सुरक्षा परिषदेच्या रचनेत बदल करण्यासाठी व्यापक आंतरराष्ट्रीय सहमती आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या प्रक्रियेत पुढील टप्पे आवश्यक आहेत.
भारतासाठी आता या समर्थनाचे व्यापक राजनैतिक सहकार्यात रूपांतर करून सुरक्षा परिषद सुधारणांच्या प्रक्रियेला पुढे नेणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/donald-trump-6/
