घटस्फोटानंतर जॉइंट होम लोनचा EMI कोण भरणार? घर खरेदी करण्यापूर्वी जाणून घ्या महत्त्वाचे नियम
Joint Home Loan Rules : लग्नानंतर अनेक जोडपी स्वतःचे घर घेण्यासाठी पती-पत्नीच्या संयुक्त नावाने होम लोन घेतात. जॉइंट होम लोनमुळे कर्जाची पात्रता वाढू शकते आणि दोघांच्या उत्पन्नाचा विचार करून मोठ्या रकमेचे कर्ज मिळण्याची शक्यता असते. मात्र, वैवाहिक नात्यात भविष्यात काही कारणांमुळे दुरावा निर्माण झाला किंवा घटस्फोट झाला, तर या संयुक्त कर्जाचे काय होते? घराची मालकी कोणाकडे राहते आणि दरमहा EMI भरण्याची जबाबदारी कोणाची असते, असे अनेक प्रश्न निर्माण होतात.
सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे केवळ घटस्फोट झाल्यामुळे जॉइंट होम लोन आपोआप संपत नाही किंवा एका व्यक्तीची कर्जाची जबाबदारी आपोआप संपुष्टात येत नाही. बँकेच्या दृष्टीने कर्जाचा करार स्वतंत्र असतो. त्यामुळे कर्जाची संपूर्ण परतफेड होईपर्यंत दोन्ही सह-कर्जदारांवर कर्जाच्या अटी लागू राहू शकतात.
घटस्फोटानंतर जॉइंट होम लोनचे काय होते?
पती-पत्नीने संयुक्तपणे होम लोन घेतले असेल आणि त्यानंतर घटस्फोट झाला, तरी बँकेच्या नोंदीमध्ये दोघेही सह-कर्जदार राहू शकतात. वैवाहिक नाते संपले असले तरी बँकेसोबत केलेला कर्ज करार केवळ घटस्फोटाच्या आधारावर रद्द होत नाही.
Related News
नेपाळ : महापुराने संसार उद्ध्वस्त केला, पण कुत्र्याची आशा कायम; मालकाच्या प्रतीक्षेत 5 दिवस
गणेशोत्सवात डीजेच्या वादात न पडता सांस्कृतिक पद्धतीने उत्सव साजरा करा; फडणवीसांचे पुणेकरांना आवाहन
राहुल गांधींचे 40 पैकी29 मुद्दे खोटे; फडणवीसांचा दावा, ‘छात्रों की गूंज’वर जोरदार हल्लाबोल!
अभिजीत दीपके यांच्या 5 सप्टेंबरच्या दिल्ली आंदोलनाला सर्वोच्च न्यायालयाचा नकार नाही; मोर्चाचा मार्ग मोकळा
2030 पर्यंत पेट्रोल-डिझेलची 50% गरज शेतकरी, तर 50% EVमधून पूर्ण होणार; फडणवीसांचा मोठा दावा
Prashant Kishor यांनी विजयाचा प्लॅन दिला, पण राष्ट्रवादीनेच केली मोठी चूक; पक्षात खळबळ!
Katrina – Vicky Love Story : कतरिनाला विकी आवडतो हे कधी कळलं? जाणून घ्या दोघांच्या प्रेमकहाणीची खास गोष्ट
मनोज जरांगेंच्या प्रकृतीबाबत चिंता वाढली! शुगर रिपोर्टवरच जरांगेंचा सवाल; म्हणाले, “पत्रकारांनी सोक्षमोक्ष लावावा”
हृता दुर्गुळेचा हटके लूक चर्चेत! दोन वेण्या अन् मोठे कान पाहून चाहतेही म्हणाले ‘आरे बापरे!’
नेपाळनंतर भारताची चिंता वाढली! हिमालयात ‘कॅस्केडिंग डिझास्टर’चा धोका?
म्हणूनच घटस्फोटानंतर दोघांनी आपापसात कोण EMI भरणार, घराची मालकी कोणाकडे राहणार आणि उर्वरित कर्ज कसे फेडायचे, याबाबत स्पष्ट निर्णय घेणे आवश्यक ठरते.
एक पार्टनर संपूर्ण कर्जाची जबाबदारी घेऊ शकतो का?
होय, काही परिस्थितींमध्ये एक पार्टनर घराची मालकी आणि उर्वरित होम लोनची जबाबदारी स्वतःकडे घेण्याचा पर्याय निवडू शकतो. मात्र, हे केवळ दोन्ही पार्टनर्सच्या संमतीने ठरवले म्हणून पुरेसे नसते. संबंधित बँक किंवा वित्तीय संस्थेची मंजुरी आवश्यक असते.
बँक त्या व्यक्तीचे उत्पन्न, नोकरी किंवा व्यवसायातून मिळणारे उत्पन्न, विद्यमान आर्थिक जबाबदाऱ्या, परतफेडीची क्षमता आणि क्रेडिट हिस्ट्री यांसारख्या बाबी तपासू शकते. संबंधित व्यक्ती एकट्याने उर्वरित कर्ज फेडण्यास सक्षम असल्याचे बँकेला वाटल्यास कर्जाच्या संरचनेत बदल करण्याची प्रक्रिया होऊ शकते.
मात्र, बँकेकडून अधिकृत प्रक्रिया पूर्ण होईपर्यंत दुसऱ्या सह-कर्जदाराची जबाबदारी संपली असे गृहीत धरू नये.
घर विकून कर्ज फेडण्याचा पर्याय
घटस्फोटानंतर दोघांना घर स्वतःकडे ठेवायचे नसेल, तर घर विकण्याचा पर्यायही उपलब्ध असू शकतो. घर विकल्यानंतर मिळालेल्या रकमेतून सर्वप्रथम बँकेचे उर्वरित कर्ज फेडले जाऊ शकते.
कर्ज पूर्णपणे फेडल्यानंतर काही रक्कम शिल्लक राहिल्यास ती दोन्ही पक्षांमध्ये झालेल्या कायदेशीर करार, मालकी हक्क आणि परस्पर संमतीनुसार वाटली जाऊ शकते. मात्र, घर विक्री आणि कर्ज बंद करण्याची प्रक्रिया करताना बँकेशी तसेच आवश्यक असल्यास कायदेशीर सल्लागाराशी संपर्क साधणे महत्त्वाचे आहे.
दोघे मिळून EMI भरत राहू शकतात
घटस्फोटानंतरही दोन्ही व्यक्तींमध्ये सहमती असेल, तर उर्वरित कर्जाची EMI ठरलेल्या प्रमाणात दोघेही भरत राहू शकतात. उदाहरणार्थ, दोघांनी पूर्वी ज्या प्रमाणात EMI भरली आहे, त्याच पद्धतीने पुढेही कर्ज फेडण्याचा निर्णय घेतला जाऊ शकतो.
मात्र, अशा परिस्थितीत परस्परांमध्ये फक्त तोंडी करार न करता लिखित आणि कायदेशीरदृष्ट्या योग्य करार करणे अधिक सुरक्षित ठरू शकते. कारण भविष्यात एका व्यक्तीने EMI भरण्यास नकार दिल्यास दुसऱ्या व्यक्तीवर आर्थिक भार येऊ शकतो.
एका पार्टनरने EMI थांबवली तर काय?
ही बाब विशेष महत्त्वाची आहे. जॉइंट होम लोनमध्ये एका सह-कर्जदाराने EMI भरणे बंद केले, तरी बँकेच्या दृष्टीने कर्जाची परतफेड थांबत नाही. त्यामुळे दुसऱ्या सह-कर्जदाराला EMI भरावी लागू शकते.
कर्जाच्या परतफेडीत सातत्याने अडथळा निर्माण झाल्यास क्रेडिट हिस्ट्रीवर परिणाम होण्याची शक्यता असते. जॉइंट लोनमध्ये दोन्ही कर्जदारांच्या आर्थिक नोंदींवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे घटस्फोटाची प्रक्रिया सुरू असताना किंवा त्यानंतरही EMI वेळेवर भरणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
कोर्टाने एका व्यक्तीला कर्ज फेडण्यास सांगितले तरी?
घटस्फोटाच्या प्रक्रियेत न्यायालयाने एका पार्टनरला घराची मालकी देऊन उर्वरित कर्ज फेडण्याची जबाबदारी त्याच्यावर टाकली, तरी बँकेच्या कर्ज करारात त्वरित बदल होतोच असे नाही.
बँकेच्या नोंदीत दोन्ही व्यक्ती सह-कर्जदार असतील, तर कर्जातून एखाद्या व्यक्तीचे नाव अधिकृतपणे काढण्यासाठी बँकेची प्रक्रिया पूर्ण करावी लागू शकते. त्यामुळे न्यायालयीन आदेश आणि बँकेसोबतचा कर्ज करार या दोन स्वतंत्र बाबी असू शकतात.
जॉइंट होम लोन घेताना कोणती काळजी घ्यावी?
जॉइंट होम लोन घेताना भविष्यातील परिस्थितीचा विचार करणे आवश्यक आहे. कर्ज घेण्यापूर्वी घराच्या मालकीचा हिस्सा, EMI भरण्याचे प्रमाण, डाउन पेमेंटमध्ये कोणाचा किती वाटा आहे आणि भविष्यात घर विकायचे झाल्यास काय प्रक्रिया असेल, याबाबत स्पष्टता ठेवावी.
तसेच, शक्य असल्यास आर्थिक जबाबदाऱ्या आणि मालकी हक्क याबाबत योग्य कायदेशीर दस्तऐवज तयार करून ठेवणे उपयोगी ठरू शकते. पार्टनरने भविष्यात EMI भरण्यास नकार दिल्यास आपण एकट्याने EMI भरण्यास सक्षम आहोत का, याचाही विचार घर खरेदी करण्यापूर्वी करणे महत्त्वाचे आहे.
घटस्फोटानंतर वैवाहिक नाते संपते; मात्र जॉइंट होम लोनची जबाबदारी आपोआप संपत नाही. कर्ज पूर्णपणे फेडेपर्यंत किंवा बँकेकडून कर्जाच्या करारात अधिकृत बदल होईपर्यंत दोन्ही सह-कर्जदारांवर जबाबदारी राहू शकते.
त्यामुळे घर खरेदी करताना केवळ EMI किती आहे किंवा किती कर्ज मिळणार आहे, याचाच विचार न करता भविष्यातील आर्थिक जोखमीलाही गांभीर्याने पाहणे गरजेचे आहे. विशेषतः जॉइंट होम लोन घेण्यापूर्वी मालकी हक्क, EMIची जबाबदारी आणि संभाव्य परिस्थितींविषयी स्पष्ट लिखित करार आणि आवश्यक असल्यास तज्ज्ञ कायदेशीर सल्ला घेणे अधिक सुरक्षित ठरू शकते
Read Also : https://ajinkyabharat.com/10-4/
