फक्त चिमूटभर मीठ आणि एक ग्लास पाणी? डोकेदुखीवर हा उपाय खरंच प्रभावी आहे का? जाणून घ्या काय सांगतात तज्ज्ञ
आजच्या धावपळीच्या आणि तणावपूर्ण जीवनशैलीमध्ये डोकेदुखी ही अनेकांसाठी नेहमीची समस्या बनली आहे. कामाचा वाढता ताण, अपुरी झोप, मोबाईल-कॉम्प्युटरचा अतिवापर, शरीरातील पाण्याची कमतरता, वेळेवर आहार न घेणे किंवा मानसिक तणाव अशा अनेक कारणांमुळे डोकेदुखी होऊ शकते. डोकेदुखी सुरू झाली की अनेक जण लगेच वेदनाशामक औषधांचा आधार घेतात. मात्र, सोशल मीडियावर सध्या डोकेदुखीवर चिमूटभर मीठ आणि पाणी घेण्याचा घरगुती उपाय चर्चेत आहे. हा उपाय नेमका काय आहे आणि तो प्रत्येकासाठी सुरक्षित आहे का, याबाबत जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.
डोकेदुखीसाठी मीठ-पाण्याचा उपाय काय?
काही ठिकाणी असा दावा केला जातो की, डोकेदुखी होत असल्यास जिभेवर चिमूटभर मीठ ठेवावे आणि काही मिनिटांनंतर एक ग्लास पाणी प्यावे. शरीरामध्ये सोडियमचे प्रमाण आणि पाण्याचे संतुलन राखण्यास सोडियमची भूमिका असते. त्यामुळे शरीरातील पाण्याची कमतरता किंवा इलेक्ट्रोलाइट्सच्या असंतुलनामुळे डोकेदुखी होत असल्यास पाणी आणि आवश्यक इलेक्ट्रोलाइट्स मिळाल्याने काही लोकांना आराम मिळू शकतो.
मात्र, फक्त मीठ जिभेवर ठेवले आणि पाणी प्यायले की पाच मिनिटांत डोकेदुखी बरी होते, असा दावा सर्व प्रकारच्या डोकेदुखीसाठी वैज्ञानिकदृष्ट्या सिद्ध झालेला उपाय मानता येत नाही. डोकेदुखीची कारणे वेगवेगळी असू शकतात आणि त्यानुसार उपचारही वेगळे असतात.
Related News
शरीरात पाण्याची कमतरता हेही असू शकते कारण
दिवसभर पुरेसे पाणी न पिणे, जास्त घाम येणे, उन्हात जास्त वेळ राहणे किंवा उलट्या-जुलाबामुळे शरीरातील पाणी कमी होणे यामुळे निर्जलीकरण होऊ शकते. अशावेळी डोकेदुखी, थकवा, चक्कर येणे, तोंड कोरडे पडणे किंवा अशक्तपणा जाणवू शकतो.
अशा परिस्थितीत सर्वसाधारणपणे पुरेसे पाणी पिणे महत्त्वाचे असते. काही परिस्थितींमध्ये शरीरातील द्रव आणि इलेक्ट्रोलाइट्सची कमतरता भरून काढण्यासाठी वैद्यकीयदृष्ट्या योग्य द्रावणाचा वापर केला जातो. मात्र, प्रत्येक डोकेदुखीचे कारण निर्जलीकरण आहे असे समजणे योग्य नाही.
डोकेदुखीची कारणे अनेक असू शकतात
डोकेदुखी ही स्वतःमध्ये एक समस्या असली तरी ती अनेकदा शरीरातील किंवा जीवनशैलीतील दुसऱ्या कारणाचे लक्षण असू शकते. मानसिक तणाव, झोपेची कमतरता, सतत स्क्रीनकडे पाहणे, भूक लागलेली असणे, शरीरातील पाण्याची कमतरता, सर्दी-ताप, मायग्रेन किंवा इतर काही आरोग्यविषयक कारणांमुळे डोकेदुखी होऊ शकते.
काही लोकांना मायग्रेनमुळे तीव्र डोकेदुखी होते. अशावेळी प्रकाश किंवा आवाज सहन न होणे, मळमळ किंवा उलटी यांसारखी लक्षणेही दिसू शकतात. त्यामुळे वारंवार किंवा तीव्र स्वरूपाची डोकेदुखी होत असल्यास केवळ घरगुती उपायांवर अवलंबून राहणे टाळावे.
वारंवार पेनकिलर घेणे टाळा
डोकेदुखी झाली की अनेक जण स्वतःहून वेदनाशामक औषधे घेतात. एखाद्या प्रसंगी डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार औषध घेणे वेगळे; मात्र वारंवार स्वतःहून पेनकिलर घेण्याची सवय योग्य नाही. वारंवार होणाऱ्या डोकेदुखीमागील कारण शोधणे आवश्यक आहे.
जर डोके वारंवार दुखत असेल, वेदना तीव्र असतील किंवा नेहमीपेक्षा वेगळ्या प्रकारची डोकेदुखी जाणवत असेल, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे अधिक सुरक्षित आहे. काही वेळा इतर आरोग्यविषयक समस्यांमुळेही डोकेदुखी होऊ शकते.
उच्च रक्तदाब असणाऱ्यांनी मीठाबाबत काळजी घ्यावी
मीठाचे सेवन प्रत्येकासाठी सारखे योग्य असेलच असे नाही. विशेषतः उच्च रक्तदाब असलेल्या व्यक्तींनी अतिरिक्त सोडियमचे सेवन करण्यापूर्वी अधिक काळजी घेणे आवश्यक आहे. आहारात जास्त प्रमाणात सोडियम गेल्यास रक्तदाबावर परिणाम होऊ शकतो.
त्यामुळे केवळ डोकेदुखी झाली म्हणून नियमितपणे चिमूटभर मीठ खाण्याची सवय लावून घेणे योग्य नाही. उच्च रक्तदाब, हृदयविकार, मूत्रपिंडाशी संबंधित समस्या किंवा डॉक्टरांनी मीठाचे सेवन कमी करण्याचा सल्ला दिलेला असल्यास कोणताही असा उपाय करण्यापूर्वी वैद्यकीय सल्ला घ्यावा.
मिठाच्या पाण्याच्या गुळण्या घशासाठी उपयोगी ठरू शकतात
मीठाचा वापर केवळ आहारापुरता मर्यादित नाही. घसा दुखत असल्यास कोमट मिठाच्या पाण्याने गुळण्या केल्याने घशातील जळजळ आणि वेदनेपासून तात्पुरता आराम मिळू शकतो. मात्र, घशातील त्रास दीर्घकाळ कायम राहिला, ताप आला, गिळताना मोठ्या प्रमाणात त्रास झाला किंवा लक्षणे गंभीर झाली तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे गरजेचे आहे.
डोकेदुखीवर घरगुती उपाय करताना काय लक्षात ठेवावे?
डोकेदुखीची तीव्रता कमी करण्यासाठी काही सामान्य उपाय मदत करू शकतात. पुरेसे पाणी पिणे, नियमित आणि संतुलित आहार घेणे, पुरेशी झोप घेणे, स्क्रीनपासून अधूनमधून विश्रांती घेणे आणि तणाव कमी करण्याचा प्रयत्न करणे महत्त्वाचे आहे.
मात्र, अचानक अत्यंत तीव्र डोकेदुखी सुरू होणे, डोकेदुखीसोबत बेशुद्ध पडणे, बोलण्यात अडचण, हात-पाय कमजोर होणे, दृष्टीमध्ये अचानक बदल, सतत उलटी होणे किंवा डोक्याला दुखापत झाल्यानंतर डोकेदुखी सुरू होणे अशी लक्षणे आढळल्यास तातडीने वैद्यकीय मदत घेणे आवश्यक आहे.
महत्त्वाचे म्हणजे, “चिमूटभर मीठ घेतल्याने पाच मिनिटांत कोणतीही डोकेदुखी बरी होते” हा दावा सर्वांसाठी लागू होत नाही. डोकेदुखी वारंवार होत असल्यास त्यामागील कारण समजून घेणे आणि आवश्यकतेनुसार डॉक्टरांचा सल्ला घेणे हाच सुरक्षित मार्ग आहे. कामाच्या आणि धावपळीच्या जीवनात आरोग्याकडे दुर्लक्ष न करता शरीराकडून मिळणाऱ्या संकेतांकडे गांभीर्याने पाहणे गरजेचे आहे.
टीप : हा लेख सामान्य आरोग्यविषयक माहितीसाठी आहे. कोणताही घरगुती उपाय किंवा औषध नियमितपणे वापरण्यापूर्वी, विशेषतः आधीपासून काही आरोग्यविषयक समस्या असल्यास, डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/5-4/
