विविधतेतील एकता हाच भारताचा आत्मा; अमेरिकेतून मोहन भागवतांचा संदेश, धर्म आणि मानवतेवर मांडले मोठे विचार
भारताची खरी ओळख ही विविधतेत दडलेल्या एकतेमध्ये आहे. भाषा, धर्म, पंथ, परंपरा, संस्कृती आणि जीवनपद्धती वेगवेगळ्या असल्या, तरी भारतीय म्हणून आपण एक आहोत. ही विविधता भारताच्या एकतेला अधिक सुंदर आणि समृद्ध बनवते, असे राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक डॉ. मोहन भागवत यांनी म्हटले. अमेरिकेतील न्यूयॉर्क शहरातील मॅडिसन स्क्वेअर गार्डन येथे आयोजित करण्यात आलेल्या युनिव्हर्सल ऑननेस सेलीब्रेशन कार्यक्रमात प्रमुख वक्ते म्हणून बोलताना त्यांनी भारताची सांस्कृतिक भूमिका, धर्म, मानवता, पर्यावरण आणि जगासमोरील भारताचे दायित्व यावर सविस्तर विचार मांडले.
अमेरिकन हिंदूज ऑफ एंगेजमेंट अँड डायलॉग (AHEAD Forum) यांच्या वतीने २९ ऑगस्ट रोजी या कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते. अमेरिकेतील विविध राज्ये, शहरे तसेच जगातील अनेक देशांमधून आलेल्या प्रतिनिधींची या कार्यक्रमाला उपस्थिती होती. या व्यासपीठावरून मोहन भागवत यांनी भारताच्या ‘विविधतेतील एकता’ या संकल्पनेचे महत्त्व अधोरेखित केले.
विविधता नैसर्गिक, एकता हेच सत्य
भारतामध्ये विविधता ही प्राचीन काळापासून अस्तित्वात आहे. वेगवेगळ्या भाषा, धर्म, पंथ, जाती, परंपरा आणि संस्कृती भारताच्या सामाजिक जीवनाचा भाग आहेत. मात्र या विविधतेच्या पलीकडे भारतीय समाजाला जोडणारी एक समान भावना आहे. ‘आपण भारतीय म्हणून एक आहोत’, ही भावना अधिक मजबूत करण्याची गरज असल्याचे भागवत यांनी सांगितले.
Related News
“शिंदे येतात तरी कशाला गद्दार लोकांचे मेळावे घेण्यासाठी?”; अंबादास दानवेंची घणाघाती टीका
Nepal मध्ये जलप्रलयाचा हायअलर्ट! शेकडो मृत्यू, हजारो बेपत्ता; 320 भारतीय अडकल्याची माहिती
‘गजनी’चा संदर्भ देत सोनम वांगचूक यांचा आमिर खानला टोला; म्हणाले, “कदाचित शॉर्ट टर्म मेमरी लॉस झाला असेल!”
‘नशा मुक्त युवा, ड्रग फ्री इंडिया’; PM नरेंद्र मोदींचा तरुणांना मोठा संदेश
शिंदेंचा परभणीतील कार्यक्रम होणारच! जरांगेंचा संजय जाधवांना थेट इशारा
पगार येताच संपतोय? या 7 सवयी लावा, आर्थिक चिंता होईल दूर!
जरांगेंच्या इशाऱ्यानंतरही शिंदेंचा परभणी दौरा कायम; आज सभेत काय घडणार?
जरांगेंचा इशारा अन् शिंदे गटाची पहिली प्रतिक्रिया; परभणीच्या मेळाव्यावरून राजकारण तापलं!
नोकरी गेली तरी नो टेन्शन! PF खात्यातील 75% रक्कम काढता येणार; जाणून घ्या नवे नियम
Nepal मध्ये महापुराचा हाहाकार; भारतासह चार देशांची मदत घेण्याचा निर्णय
मुंबईत आंदोलनाची परवानगी नाकारली, तरी ओबीसींचा मोर्चा निघणारच; लक्ष्मण हाके यांचा सरकारला इशारा
सुप्रीम कोर्टाच्या निकालाआधी शिंदे गटात खळबळ? संजय राऊतांचा मोठा दावा
अमेरिका ही बहुविविधतेसाठी ओळखली जाते, तर भारताची ओळख ‘विविधतेतील एकता’ अशी आहे, असे त्यांनी नमूद केले. विविधता ही निसर्गाची देणगी आहे. मात्र त्या विविधतेमध्ये एकत्वाचा अनुभव घेणे ही भारतीय संस्कृतीची वैशिष्ट्यपूर्ण भूमिका आहे, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.
भारताचे ध्येय काय?
प्रत्येक राष्ट्राला जगात एक विशिष्ट भूमिका आणि ध्येय असते. भारताच्या वाट्याला कोणते ध्येय आले आहे, हा प्रश्न उपस्थित करत मोहन भागवत यांनी त्याचे उत्तरही दिले. विविधतेतील एकतेचा साक्षात्कार स्वतः करून घेणे आणि संपूर्ण जगाला वेळोवेळी एकतेची जाणीव करून देणे, हे भारताचे ध्येय असल्याचे त्यांनी सांगितले.
भारताने जगाला केवळ उपदेश देण्यापेक्षा आपल्या आचरणातून हा संदेश द्यायला हवा, असेही त्यांनी स्पष्ट केले. भारताची संस्कृती ही केवळ स्वतःच्या कल्याणापुरती मर्यादित नसून संपूर्ण मानवजातीच्या कल्याणाचा विचार करणारी आहे, अशी भूमिका त्यांनी मांडली.
यावेळी त्यांनी स्वामी विवेकानंद यांच्या विचारांचा संदर्भ दिला. प्रत्येक राष्ट्राकडे जगाला देण्यासाठी एक संदेश, पूर्ण करण्यासाठी एक ध्येय आणि ते ध्येय साध्य करण्यासाठी नियती असल्याचा विचार त्यांनी मांडला. भारताचे हे वैशिष्ट्य जगासमोर मांडताना भारतीयांनी आपल्या मूल्यांचे जतन करणे आवश्यक असल्याचे भागवत म्हणाले.
‘जगा आणि जगू द्या’चा संदेश
जगातील विविध प्रवृत्तींचा उल्लेख करताना मोहन भागवत यांनी ‘जगा आणि जगू द्या’ या विचाराचे महत्त्व अधोरेखित केले. केवळ आपलाच विचार योग्य आहे आणि इतरांनी त्याच विचाराचे पालन केले पाहिजे, अशी भूमिका संघर्षाला जन्म देते. विविधतेचा स्वीकार करून परस्पर सन्मानाने जगणे आवश्यक आहे.
मानवाने एकमेकांकडे प्रतिस्पर्धी म्हणून नव्हे, तर बंधुभावाच्या भावनेने पाहिले पाहिजे. जगामध्ये शांतता आणि सौहार्द निर्माण करण्यासाठी परस्परांमध्ये समजूतदारपणा आणि स्वीकाराची भावना असणे गरजेचे आहे. विविधतेतील एकतेची जाणीव जगाला करून देणे ही भारताची जबाबदारी असल्याचे त्यांनी सांगितले.
धर्म म्हणजे समाजाला जोडणारी शक्ती
कार्यक्रमातील संवादादरम्यान मोहन भागवत यांनी धर्माच्या संकल्पनेवरही सविस्तर भाष्य केले. धर्म हा केवळ धार्मिक आचार-विचार किंवा उपासनेपुरता मर्यादित नसून समाजाला जोडणारी आणि संतुलन निर्माण करणारी शक्ती असल्याचे त्यांनी सांगितले.
समाजामध्ये फूट पडू न देणे, परस्परांमध्ये समन्वय निर्माण करणे आणि प्रत्येक व्यक्तीला आपली जबाबदारी समजावून देणे, हे धर्माचे महत्त्वाचे कार्य असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. समाजाने आपल्याला काय दिले, याचा विचार करण्याबरोबरच आपण समाजाला काय देऊ शकतो, याचाही विचार प्रत्येकाने करायला हवा, असे आवाहन त्यांनी केले.
शेतकरी, कामगार, निसर्ग आणि समाजातील विविध घटकांकडून प्रत्येक व्यक्तीला प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्षपणे काही ना काही मिळत असते. त्यामुळे समाज आणि पर्यावरणाप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याबरोबरच आपली जबाबदारी पार पाडणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले.
पर्यावरण संवर्धनाची जबाबदारी
मानवाच्या जीवनात निसर्गाचे महत्त्व अधोरेखित करताना भागवत यांनी पर्यावरण संवर्धनावरही भर दिला. मानवी जीवन हे निसर्गापासून वेगळे नाही. त्यामुळे निसर्गाचा वापर करताना त्याचे संरक्षण आणि संवर्धन करण्याची जबाबदारीही प्रत्येकाने स्वीकारली पाहिजे, असा संदेश त्यांनी दिला.
उपदेश नव्हे, कृतीतून संदेश द्या
भारताने जगाला केवळ भाषणातून किंवा उपदेशातून संदेश देण्यापेक्षा आपल्या कृतीतून एकता, बंधुभाव आणि मानवतेचे उदाहरण निर्माण करावे, असे मोहन भागवत यांनी सांगितले.
परदेशात राहणाऱ्या भारतीयांनाही त्यांनी महत्त्वाचा संदेश दिला. ज्या देशात आपण राहतो, त्या कर्मभूमीशी निष्ठा राखत भारताच्या संस्कृती आणि मूल्यांमधून मिळालेल्या शिकवणीप्रमाणे आचरण करावे, असे आवाहन त्यांनी केले.
विविध धर्मांच्या प्रतिनिधींनी बांधली एकमेकांना राखी
या कार्यक्रमाच्या पार्श्वभूमीवर रक्षा बंधनाचा विशेष कार्यक्रमही आयोजित करण्यात आला होता. विविध धर्म आणि समुदायांच्या प्रतिनिधींनी एकमेकांना राखी बांधून बंधुभाव आणि एकतेचा संदेश दिला. त्यामुळे कार्यक्रमाला सामाजिक आणि सांस्कृतिक एकतेचे स्वरूप प्राप्त झाले.
या कार्यक्रमात अमेरिकेतील ३९ राज्ये, ८५० शहरे आणि २९ देशांमधून जवळपास ६ हजार प्रतिनिधींनी सहभाग घेतल्याचे सांगण्यात आले. स्थानिक सुमारे २५० संस्थांनी कार्यक्रमाच्या आयोजनासाठी योगदान दिले.
एकूणच, न्यूयॉर्कमधील या कार्यक्रमातून मोहन भागवत यांनी भारताच्या ‘विविधतेतील एकता’ या विचाराला जागतिक पटलावर मांडले. धर्म, मानवता, पर्यावरण आणि सामाजिक जबाबदारी या मुद्द्यांना एकत्र जोडत त्यांनी ‘जगा आणि जगू द्या’, बंधुभावाने वागा आणि उपदेशापेक्षा कृतीतून मूल्ये जपा, असा संदेश दिला.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/egg-price-hike-india/
