Eggs Price Hike : साखरेनंतर आता अंड्याच्या दरवाढीचा फटका; इथेनॉलसाठी मक्याचा वाढता वापर ठरणार कारण?
साखरेच्या वाढत्या दरामुळे आधीच सामान्य नागरिकांच्या घरगुती बजेटवर ताण आला असताना आता अंड्यांच्या संभाव्य दरवाढीची चर्चा सुरू झाली आहे. गेल्या वर्षभरात भारतात अंड्यांच्या किमतीत तब्बल 35 ते 40 टक्क्यांनी वाढ झाल्याचे आकडेवारीवरून समोर येत आहे. आगामी हिवाळ्यात अंड्यांची मागणी वाढण्याची शक्यता असल्याने दर आणखी वाढू शकतात, असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे.
अंड्यांच्या दरवाढीमागे अनेक कारणे असली तरी सध्या मका आणि इथेनॉल निर्मितीचा मुद्दा विशेष चर्चेत आहे. कुक्कुटपालन उद्योगात कोंबड्यांच्या खाद्यासाठी मक्याचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला जातो. त्याच वेळी इथेनॉल निर्मितीसाठीही मक्याची मागणी वाढत आहे. त्यामुळे पोल्ट्री उद्योग आणि इथेनॉल उत्पादक कंपन्यांमध्ये मक्याच्या खरेदीसाठी स्पर्धा निर्माण झाल्याचे चित्र आहे.
गेल्या वर्षभरात अंड्याचे दर 40 टक्क्यांपर्यंत वाढले
नॅशनल एग कोऑर्डिनेशन कमिटी (NECC) च्या आकडेवारीनुसार, गेल्या एका वर्षात अंड्यांच्या किमतीत सुमारे 35 ते 40 टक्क्यांनी वाढ झाली आहे. सध्या घाऊक बाजारात एका अंड्याची किंमत साधारण 7 रुपयांच्या आसपास आहे. तर किरकोळ बाजारात ग्राहकांना त्याच अंड्यासाठी 8.50 ते 9 रुपये मोजावे लागत आहेत.
Related News
पाकिस्तानला ज्याची भीती तेच घडले! काश्मीरवर अमेरिकेचे मोठे विधान; पाकिस्तानला थेट दणका
8th Pay Commission: 31 ऑगस्टपासून मोठ्या घडामोडी; कर्मचारी- पेन्शनर्सच्या मागण्यांवर होणार चर्चा
जरांगेंच्या मागण्यांवर सदावर्ते संतापले; “काठी हातात येईपर्यंतही मागणी मान्य होणार नाही”
मराठा आंदोलनाला जाताना काळाचा घाला; बीडच्या आंदोलकाचा हृदयविकाराच्या धक्क्याने मृत्यू
कल्याणमध्ये मद्यधुंद टँकर चालकाचा धुमाकूळ; 2 रिक्षांसह 7-8 दुचाकींना धडक
Kia चा मोठा गेमप्लॅन! भारतात येणार 2 नव्या दमदार SUV; Alcazar-Safariला देणार टक्कर
नेपाळच्या पुरात माणुसकीला काळिमा; बँकेची तिजोरी सापडताच 29 जणांनी केली लूट
मोठी बातमी! शरद पवारांच्या राष्ट्रवादीकडून 10 प्रवक्त्यांची नवी टीम जाहीर
Ather KONARC ई-स्कूटर लाँच; 200 किमी रेंज, मेटल बॉडी अन् भन्नाट फीचर्स!
भेंडीची भाजी खाण्यापूर्वी ‘या’ 5 गोष्टी नक्की जाणून घ्या; काहींसाठी ठरू शकते त्रासदायक!
हिवाळ्याच्या काळात अंड्यांची मागणी मोठ्या प्रमाणात वाढते. थंडीच्या दिवसांमध्ये अंडी हा प्रथिनांचा स्वस्त आणि सहज उपलब्ध स्रोत म्हणून मोठ्या प्रमाणात खाल्ले जाते. त्यामुळे मागणी वाढल्यास त्याचा थेट परिणाम अंड्यांच्या किरकोळ दरावर होण्याची शक्यता आहे.
इथेनॉल आणि अंड्यांच्या दरवाढीचा संबंध काय?
इथेनॉल निर्मिती आणि अंड्यांच्या किमतीचा थेट संबंध नसला तरी त्यामध्ये मका हा महत्त्वाचा दुवा आहे. कुक्कुटपालन उद्योगात कोंबड्यांच्या खाद्यामध्ये मक्याचा मोठ्या प्रमाणावर समावेश केला जातो. त्यामुळे पोल्ट्री उद्योगासाठी मका हा महत्त्वाचा कच्चा माल आहे.
दुसरीकडे, देशात पेट्रोलमध्ये इथेनॉल मिश्रणाला प्रोत्साहन दिले जात असल्याने इथेनॉल उत्पादक कंपन्यांकडून मक्याची मागणी वाढली आहे. परिणामी मक्याच्या बाजारभावावर दबाव निर्माण झाला आहे.
पोल्ट्री फार्मना कोंबड्यांसाठी खाद्य तयार करण्यासाठी महाग मका खरेदी करावा लागत असल्यास कुक्कुटपालनाचा उत्पादन खर्च वाढतो. खाद्याचा खर्च वाढल्यास अंडी आणि चिकनच्या उत्पादन खर्चावरही परिणाम होऊ शकतो. अखेरीस त्याचा काही भाग ग्राहकांच्या खिशातून जाण्याची शक्यता असते.
मक्याच्या दरात मोठी वाढ
मक्याच्या वाढत्या मागणीचा परिणाम त्याच्या दरावरही झाल्याचे सांगितले जात आहे. उपलब्ध माहितीनुसार, तीन वर्षांपूर्वी मका सुमारे 14 हजार रुपये प्रति क्विंटल दराने खरेदी केला जात होता. आता त्याचा दर सुमारे 26,500 रुपये प्रति टनपर्यंत पोहोचल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
याशिवाय, द इकॉनॉमिक टाइम्सच्या वृत्तानुसार, गेल्या पाच महिन्यांत मक्याच्या किमतीत सुमारे 20 टक्क्यांनी वाढ झाली आहे. त्यामुळे पोल्ट्री उद्योगाच्या उत्पादन खर्चात वाढ होण्याची चिंता व्यक्त केली जात आहे.
मक्याचे उत्पादन वाढत असतानाही चिंता का?
भारतामध्ये मक्याचे उत्पादन वाढत आहे. मात्र त्याचवेळी इथेनॉल निर्मितीसाठी मक्याचा वापरही मोठ्या प्रमाणात वाढत आहे. उपलब्ध आकडेवारीनुसार, भारतात दरवर्षी मोठ्या प्रमाणावर मका उत्पादित होतो आणि त्यातील लक्षणीय हिस्सा इथेनॉल निर्मितीकडे वळत आहे.
NECC शी संबंधित माहितीनुसार, भारतातील एकूण मक्याच्या वापरापैकी सुमारे 37 टक्के मका इथेनॉल निर्मितीसाठी वापरला जात असल्याचे सांगितले जाते. शासकीय आकडेवारीनुसार देशात सुमारे 43.4 दशलक्ष टन मक्याचे उत्पादन होते, त्यापैकी जवळपास 17 दशलक्ष टन मका इथेनॉल निर्मितीसाठी वापरला जात असल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
मक्याचे उत्पादन वाढत असले तरी त्याच प्रमाणात विविध उद्योगांकडून त्याची मागणी वाढत असल्याने पुरवठा आणि मागणीचे गणित बिघडण्याची शक्यता आहे.
हिवाळ्यात अंड्यांच्या दरवाढीची शक्यता
हिवाळा सुरू झाल्यानंतर अंड्यांच्या मागणीत नेहमीच वाढ होत असते. त्यामुळे उत्पादन खर्चात वाढ आणि मागणीतील वाढ या दोन्हींचा एकत्रित परिणाम अंड्यांच्या किमतीवर होऊ शकतो.
विशेषतः मक्याच्या किमती वाढल्यामुळे कोंबड्यांच्या खाद्याचा खर्च वाढल्यास पोल्ट्री फार्मसमोर आर्थिक अडचणी निर्माण होऊ शकतात. त्याचा परिणाम अंडी आणि चिकनच्या बाजारभावावर होण्याची शक्यता आहे.
सामान्यांच्या खिशाला बसणार झळ?
अंडी हे अनेक कुटुंबांसाठी स्वस्त आणि पोषक खाद्य मानले जाते. त्यामुळे अंड्यांच्या किमतीत सातत्याने वाढ झाल्यास त्याचा परिणाम सामान्य ग्राहकांच्या घरगुती खर्चावर होऊ शकतो. विशेषतः प्रथिनांसाठी अंड्यांवर अवलंबून असलेल्या कुटुंबांना वाढलेल्या दराचा फटका बसण्याची शक्यता आहे.
दरम्यान, इथेनॉल निर्मिती आणि पोल्ट्री उद्योगासाठी आवश्यक असलेल्या मक्याच्या उपलब्धतेमध्ये संतुलन राखणे सरकारसमोर मोठे आव्हान ठरू शकते. इथेनॉल निर्मितीला चालना देतानाच पोल्ट्री उद्योगासाठी आवश्यक मका योग्य दरात उपलब्ध राहण्यासाठी धोरणात्मक उपाययोजना करण्याची गरज व्यक्त होत आहे.
आता आगामी हिवाळ्यात अंड्यांची मागणी किती वाढते, मक्याचे दर कोणत्या पातळीवर राहतात आणि सरकारकडून याबाबत कोणती पावले उचलली जातात, यावर अंड्यांच्या बाजारभावाचे पुढील चित्र मोठ्या प्रमाणात अवलंबून राहणार आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/10-2/
