नोकरी गेली तरी नो टेन्शन! PF खात्यातील 75% रक्कम काढता येणार; जाणून घ्या नवे नियम आणि पैसे काढण्याची प्रक्रिया
नोकरी जाणे किंवा नोकरी सोडावी लागणे ही कोणत्याही कर्मचाऱ्यासाठी आर्थिकदृष्ट्या मोठी अडचण ठरू शकते. अशा परिस्थितीत कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी अर्थात EPF/PF खाते कर्मचाऱ्यांसाठी आर्थिक आधार ठरते. कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेने (EPFO) पीएफमधून पैसे काढण्यासंदर्भातील नियमांमध्ये महत्त्वाचे बदल केले आहेत. या बदलांमुळे कर्मचाऱ्यांना विविध कारणांसाठी पीएफ खात्यातून आगाऊ रक्कम काढणे तुलनेने सोपे होणार आहे.
नव्या नियमांनुसार, नोकरी गेल्यानंतर किंवा कर्मचारी बेरोजगार झाल्यानंतर पीएफ खात्यातील 75 टक्के रक्कम काढण्याची सुविधा उपलब्ध आहे. उर्वरित 25 टक्के रक्कमही ठरावीक कालावधीनंतर काढता येणार आहे. त्यामुळे नोकरी गमावल्यानंतर निर्माण होणाऱ्या आर्थिक अडचणीच्या काळात कर्मचाऱ्यांना पीएफमधील रक्कम मोठा आधार देऊ शकते.
पीएफ काढण्याची प्रक्रिया झाली सोपी
पीएफ खात्यातून पैसे काढण्यासाठी यापूर्वी अनेक प्रकारच्या अटी आणि कारणांची पूर्तता करावी लागत होती. वेगवेगळ्या कारणांसाठी वेगवेगळे नियम लागू असल्याने अनेक कर्मचाऱ्यांना नेमकी किती रक्कम काढता येईल, याबाबत संभ्रम असायचा.
Related News
“शिंदे येतात तरी कशाला गद्दार लोकांचे मेळावे घेण्यासाठी?”; अंबादास दानवेंची घणाघाती टीका
Nepal मध्ये जलप्रलयाचा हायअलर्ट! शेकडो मृत्यू, हजारो बेपत्ता; 320 भारतीय अडकल्याची माहिती
‘गजनी’चा संदर्भ देत सोनम वांगचूक यांचा आमिर खानला टोला; म्हणाले, “कदाचित शॉर्ट टर्म मेमरी लॉस झाला असेल!”
‘नशा मुक्त युवा, ड्रग फ्री इंडिया’; PM नरेंद्र मोदींचा तरुणांना मोठा संदेश
शिंदेंचा परभणीतील कार्यक्रम होणारच! जरांगेंचा संजय जाधवांना थेट इशारा
पगार येताच संपतोय? या 7 सवयी लावा, आर्थिक चिंता होईल दूर!
जरांगेंच्या इशाऱ्यानंतरही शिंदेंचा परभणी दौरा कायम; आज सभेत काय घडणार?
जरांगेंचा इशारा अन् शिंदे गटाची पहिली प्रतिक्रिया; परभणीच्या मेळाव्यावरून राजकारण तापलं!
Nepal मध्ये महापुराचा हाहाकार; भारतासह चार देशांची मदत घेण्याचा निर्णय
मुंबईत आंदोलनाची परवानगी नाकारली, तरी ओबीसींचा मोर्चा निघणारच; लक्ष्मण हाके यांचा सरकारला इशारा
सुप्रीम कोर्टाच्या निकालाआधी शिंदे गटात खळबळ? संजय राऊतांचा मोठा दावा
विविधतेतील एकता हाच भारताचा आत्मा; अमेरिकेतून मोहन भागवतांचा मोठा संदेश
आता EPFO कडून आंशिक पीएफ काढण्यासाठीच्या नियमांचे सुलभीकरण करण्यात आले आहे. विविध कारणांसाठी असलेल्या अनेक अटींचे वर्गीकरण करून त्यांना प्रमुख तीन श्रेणींमध्ये आणण्यात आले आहे. त्यामुळे सदस्यांना त्यांच्या गरजेनुसार पीएफमधून आगाऊ रक्कम काढणे सोपे होणार आहे.
तीन प्रमुख कारणांसाठी पीएफमधून पैसे काढता येणार
1. इमर्जन्सी
गंभीर आजारावरील उपचार, वैद्यकीय खर्च, मुलांचे उच्च शिक्षण तसेच कुटुंबातील लग्न यांसारख्या महत्त्वाच्या खर्चासाठी पीएफमधून आगाऊ रक्कम काढता येते. अचानक निर्माण झालेल्या आर्थिक गरजेच्या काळात ही सुविधा कर्मचाऱ्यांसाठी उपयोगी ठरू शकते.
2. घराशी संबंधित गरज
घर खरेदी करणे, नवीन घर बांधणे, घराची दुरुस्ती करणे किंवा गृहकर्जाची परतफेड करण्यासाठीही पीएफमधून पैसे काढण्याची सुविधा आहे. त्यामुळे घराशी संबंधित मोठ्या आर्थिक खर्चासाठी कर्मचारी आपल्या पीएफ बचतीचा काही भाग वापरू शकतो.
3. विशेष परिस्थिती
नव्या व्यवस्थेतील विशेष बाब म्हणजे काही परिस्थितींमध्ये सदस्याला विशिष्ट कारण न देता आपल्या पीएफ खात्यातील 75 टक्क्यांपर्यंतची रक्कम काढण्याची सुविधा मिळू शकते. मात्र, प्रत्यक्ष पैसे काढताना लागू असलेल्या पात्रता आणि EPFO च्या नियमांची पूर्तता करणे आवश्यक राहते.
सेवा कालावधीच्या अटीतही बदल
पीएफमधून आगाऊ पैसे काढण्यासाठी यापूर्वी वेगवेगळ्या कारणांनुसार सेवा कालावधीची अट वेगवेगळी होती. काही बाबतीत तीन वर्षे, तर काही बाबतीत सात वर्षांपर्यंत सदस्यत्व किंवा सेवा आवश्यक असायची.
नव्या नियमांनुसार बहुतांश प्रकारच्या आगाऊ पैसे काढण्याच्या सुविधांसाठी आवश्यक असलेला किमान सदस्यत्व कालावधी 12 महिने म्हणजेच एक वर्ष करण्यात आल्याचे सांगण्यात आले आहे. त्यामुळे तुलनेने कमी कालावधीपासून EPFO चे सदस्य असलेल्या कर्मचाऱ्यांनाही काही विशिष्ट परिस्थितींमध्ये पीएफमधून पैसे काढण्याची सुविधा मिळू शकते.
कर्मचाऱ्याला किती रक्कम मिळणार?
पीएफमधून पैसे काढताना केवळ कर्मचाऱ्याने जमा केलेल्या रकमेचाच विचार केला जात नाही. लागू नियमांनुसार पैसे काढण्याच्या पात्र रकमेत कर्मचाऱ्याचे योगदान, नियोक्त्याचे योगदान आणि या योगदानावर मिळालेले व्याज यांचा समावेश होऊ शकतो.
यामुळे पात्र कर्मचाऱ्याला केवळ स्वतःच्या योगदानावर नव्हे, तर संबंधित पीएफ खात्यातील पात्र एकूण शिल्लक रकमेवर आधारित लाभ मिळू शकतो. त्यामुळे पैसे काढण्यापूर्वी आपल्या EPF खात्यातील उपलब्ध शिल्लक आणि लागू पात्रता तपासणे महत्त्वाचे आहे.
नोकरी गेल्यानंतर 75 टक्के पीएफ काढता येणार
समजा एखाद्या कर्मचाऱ्याची नोकरी गेली किंवा त्याने नोकरी सोडली आणि त्यानंतर तो बेरोजगार झाला, तर नव्या नियमांनुसार त्याच्या एकूण पीएफ बॅलन्सपैकी 75 टक्के रक्कम काढण्याची सुविधा उपलब्ध आहे.
उर्वरित 25 टक्के रक्कम ठरावीक बेरोजगारीचा कालावधी पूर्ण झाल्यानंतर काढता येते. उपलब्ध माहितीनुसार, सलग 12 महिने बेरोजगार राहिल्यानंतर उर्वरित रक्कम काढण्याची तरतूद करण्यात आली आहे.
जुन्या नियमांपेक्षा काय बदलले?
पूर्वीच्या व्यवस्थेनुसार कर्मचारी दोन महिने बेरोजगार राहिल्यानंतर संपूर्ण पीएफ रक्कम काढण्याची तरतूद होती. मात्र, संपूर्ण पीएफ रक्कम लगेच काढल्यामुळे भविष्यातील सामाजिक आणि आर्थिक सुरक्षेवर परिणाम होऊ शकतो.
याच पार्श्वभूमीवर पीएफमधील काही रक्कम भविष्यासाठी सुरक्षित ठेवण्यावर भर देण्यात आला आहे. त्यामुळे नोकरी गेल्यानंतर तातडीच्या आर्थिक गरजा भागवण्यासाठी 75 टक्के रक्कम उपलब्ध होईल, तर उर्वरित 25 टक्के रक्कम काही काळ खात्यात सुरक्षित राहील.
कर्मचाऱ्यांनी काय लक्षात ठेवावे?
पीएफमधून पैसे काढण्यापूर्वी कर्मचाऱ्यांनी आपल्या EPFO खात्यातील बॅलन्स, UAN, आधार लिंकिंग, बँक खाते आणि KYC तपशील अद्ययावत आहेत का, हे तपासणे आवश्यक आहे. अर्ज करताना चुकीची माहिती किंवा अपूर्ण KYC असल्यास दावा प्रक्रियेत अडचणी येऊ शकतात.
त्याचबरोबर पीएफमधून पैसे काढणे हा तात्पुरत्या आर्थिक गरजेचा उपाय असला तरी, निवृत्तीनंतरच्या आर्थिक सुरक्षिततेचा विचार करून शक्य असल्यास संपूर्ण रक्कम काढण्याऐवजी काही रक्कम पीएफ खात्यात कायम ठेवणे फायदेशीर ठरू शकते.
महत्त्वाचे : पीएफ काढण्याचे नियम, पात्रता आणि लागू अटी वेळोवेळी बदलू शकतात. त्यामुळे दावा करण्यापूर्वी EPFO कडील अधिकृत नियम आणि आपल्या खात्याला लागू असलेल्या अटी तपासणे आवश्यक आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/8th-pay-commission-31/
