100 वर्षातील सर्वात भयंकर स्थिती? 2027 मध्ये अल निनोचा कहर; भारतात उष्णता आणि मान्सूनचं मोठं संकट
जगभरातील हवामान बदलाच्या पार्श्वभूमीवर आता अल निनोबाबत चिंताजनक अंदाज समोर येत आहेत. 2024 मध्ये जगाने विक्रमी उष्णतेचा अनुभव घेतल्यानंतर आगामी काळात त्याहून गंभीर परिस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. काही हवामान तज्ज्ञांच्या अंदाजानुसार, 2027 मध्ये अल निनोचा प्रभाव वाढल्यास भारतासह जगातील अनेक देशांना तीव्र उष्णता, पावसातील अनिश्चितता आणि शेतीशी संबंधित संकटांचा सामना करावा लागू शकतो.
अल निनो ही प्रशांत महासागरातील समुद्राच्या पृष्ठभागाचे तापमान सरासरीपेक्षा जास्त वाढण्याशी संबंधित हवामानविषयक घटना आहे. या घटनेचा परिणाम जगभरातील तापमान आणि पर्जन्यमानाच्या पद्धतीवर होऊ शकतो. त्यामुळे भारतासाठी मान्सूनच्या दृष्टीने अल निनो विशेष महत्त्वाचा मानला जातो.
2024 पेक्षाही 2027 मध्ये उष्णता वाढणार?
2024 हे वर्ष जागतिक तापमानाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे ठरले. अनेक भागांमध्ये विक्रमी उष्णतेच्या लाटा पाहायला मिळाल्या. आता 2027 मध्ये त्याहून तीव्र परिस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता चर्चेत आहे.
Related News
अंड्यापेक्षाही जास्त प्रोटीन! नाश्त्यात हे 7 शाकाहारी पदार्थ खा, शरीराला मिळेल भरपूर ताकद
मुंबईत मराठा-ओबीसी आमनेसामने येणार? मनोज जरांगे पाटलांची संयमी भूमिका, म्हणाले…
आनंदाची बातमी! तेजस्विनी लोणारी झाली आई; घरी आला चिमुकला राजकुमार
विलेपार्लेत 16 वर्षीय विद्यार्थिनीसोबत शिक्षकाचं धक्कादायक कृत्य; 47 वर्षीय शिक्षकाला अटक
अब्दुल सत्तार जरांगेंच्या भेटीला; तासभर चर्चा, तरीही ‘वर्षा’वरील आंदोलनावर जरांगे ठाम
आयफोन 15 साठी वाद अन् अख्खं कुटुंब उद्ध्वस्त; कुणालबाबत पोलिसांनी सांगितलं धक्कादायक सत्य
लाडकी बहीण योजनेचा मोठा खुलासा! 92 लाख अपात्र लाभार्थी, 9,605 कोटी रुपये खात्यात; RTI मधून धक्कादायक माहिती
शरद पवारांच्या भेटीनंतर पार्थ पवार अॅक्शन मोडमध्ये; सलग बैठका, राष्ट्रवादीत नेमकं काय शिजतंय?
Khavdya Dongar : ‘मंगळसूत्र काढून फेकते, तुझ्यासोबत राहते’; मुलाला वाचवताना आईची आर्त हाक, खवड्या डोंगरावर नेमकं काय घडलं?
इथेनॉलमुळे पेट्रोल-डिझेल महागलं? 22 ऑगस्टचे ताजे दर आले समोर
शिवसेना पक्षाचं नाव अन् धनुष्यबाण कोणाचं? राहुल नार्वेकरांचा मोठा दावा; उद्धव ठाकरेंचं टेन्शन वाढणार?
महायुतीची मोठी खेळी! 25 ऑगस्टला फडणवीसांसह दोन्ही उपमुख्यमंत्र्यांच्या उपस्थितीत आमदारांचे स्नेहभोजन
हवामानातील नैसर्गिक चक्र आणि वाढते जागतिक तापमान यांचा एकत्रित परिणाम झाल्यास काही भागांमध्ये तापमान सामान्य पातळीपेक्षा लक्षणीय वाढू शकते. त्यामुळे आगामी काळात उष्णतेच्या लाटा अधिक तीव्र आणि दीर्घकाळ टिकण्याची शक्यता हवामान अभ्यासकांकडून व्यक्त केली जात आहे.
मात्र, 2027 मध्ये नक्कीच 2024 पेक्षा जास्त तापमान राहील किंवा तापमान 3 अंशांनी वाढेल, असा ठोस निष्कर्ष सध्या काढणे योग्य ठरणार नाही. दीर्घकालीन हवामान अंदाजात अनेक घटकांचा प्रभाव असतो आणि परिस्थिती वेळोवेळी बदलू शकते.
भारतासाठी सर्वात मोठी चिंता मान्सूनची
भारताची अर्थव्यवस्था आणि शेती मोठ्या प्रमाणावर मान्सूनच्या पावसावर अवलंबून आहे. त्यामुळे अल निनो सक्रिय झाल्यास त्याचा परिणाम भारतीय मान्सूनवर होण्याची शक्यता असते.
अल निनोच्या काळात भारतात मान्सून तुलनेने कमकुवत राहण्याची शक्यता वाढते. मात्र प्रत्येक अल निनो वर्षात पाऊस कमीच पडतो, असे नाही. हिंद महासागरातील परिस्थिती, समुद्राचे तापमान, वातावरणातील वारे आणि इतर हवामान प्रणाली यांचाही मान्सूनवर मोठा प्रभाव असतो.
त्यामुळे अल निनोचा इशारा म्हणजे भारतात निश्चितच दुष्काळ पडणार, असा अर्थ काढता येत नाही. मात्र पावसाच्या अनिश्चिततेचा धोका वाढतो, हे महत्त्वाचे आहे.
ऑगस्टमधील पावसाकडे देशाचे लक्ष
यंदाच्या मान्सूनमध्ये जून आणि जुलै महिन्यात वेगवेगळ्या भागांमध्ये पावसाचे प्रमाण बदलते राहिले. काही राज्यांमध्ये मुसळधार पाऊस झाला, तर काही भागांमध्ये अपेक्षित पावसाची कमतरता जाणवली.
ऑगस्ट हा शेतीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा महिना आहे. या काळात पावसाचे प्रमाण कमी राहिल्यास खरीप पिकांवर त्याचा परिणाम होऊ शकतो. विशेषतः पावसावर अवलंबून असलेल्या भागांमध्ये शेतकऱ्यांसमोर पिकांच्या वाढीचे आणि उत्पादनाचे आव्हान निर्माण होऊ शकते.
शेतीवर परिणाम झाल्यास महागाई वाढण्याची भीती
मान्सून कमकुवत राहिला आणि तापमानात मोठी वाढ झाली तर त्याचा थेट परिणाम शेतीवर होऊ शकतो. पावसाची कमतरता आणि वाढती उष्णता यामुळे सोयाबीन, कापूस, डाळी, तांदूळ आणि इतर खरीप पिकांच्या उत्पादनावर परिणाम होण्याची शक्यता असते.
उत्पादन घटल्यास बाजारात काही कृषी उत्पादनांच्या किमती वाढू शकतात. त्याचा परिणाम थेट ग्राहकांच्या बजेटवर होऊ शकतो. त्यामुळे हवामानातील बदल हा केवळ पर्यावरणाचा विषय न राहता शेती, अर्थव्यवस्था आणि महागाईशी संबंधित प्रश्न बनतो.
अल निनो किती काळ टिकू शकतो?
अल निनोची प्रत्येक घटना किती काळ टिकेल, याचे निश्चित गणित नसते. साधारणपणे त्याचा प्रभाव अनेक महिने राहू शकतो आणि काही घटनांमध्ये तो जवळपास वर्षभर जाणवू शकतो.
प्रशांत महासागराच्या तापमानातील बदल, वातावरणातील वाऱ्यांची दिशा आणि समुद्र-वातावरणातील परस्परसंवाद यावर त्याची तीव्रता आणि कालावधी अवलंबून असतो.
त्यामुळे 2027 मध्ये अल निनोचा प्रभाव किती तीव्र असेल, हे स्पष्ट होण्यासाठी पुढील काही महिन्यांतील समुद्राचे तापमान आणि हवामान मॉडेल्सकडे बारकाईने पाहावे लागणार आहे.
फक्त भारतच नाही, जगालाही धोका
अल निनोचा परिणाम केवळ भारतापुरता मर्यादित राहत नाही. जगातील विविध भागांमध्ये तापमान, पाऊस, दुष्काळ आणि अतिवृष्टीच्या स्वरूपात त्याचे परिणाम दिसू शकतात.
काही भागांमध्ये उष्णता वाढू शकते, तर इतर भागांमध्ये पर्जन्यमानाच्या पद्धतीत बदल होऊ शकतो. त्यामुळे शेती उत्पादन, पाणी उपलब्धता आणि अन्नधान्याच्या किमतीवरही परिणाम होण्याची शक्यता असते.
2027 बाबत आत्तापासूनच सतर्क राहण्याची गरज
2027 मध्ये नेमकी परिस्थिती कशी असेल, याबाबत अंतिम निष्कर्ष काढणे सध्या लवकर आहे. मात्र हवामान बदलामुळे उष्णतेच्या लाटा आणि हवामानातील टोकाच्या घटनांचा धोका वाढत असल्याने दीर्घकालीन तयारी महत्त्वाची ठरणार आहे.
भारतासाठी विशेषतः मान्सूनचा अंदाज, पाणी व्यवस्थापन, शेतीचे नियोजन आणि उष्णतेपासून संरक्षण यावर अधिक भर देण्याची गरज आहे.
अल निनोचा प्रभाव वाढल्यास 2027 हे वर्ष हवामानाच्या दृष्टीने आव्हानात्मक ठरू शकते. मात्र वैज्ञानिक अंदाज सतत अपडेट होत असतात. त्यामुळे सध्याच्या इशाऱ्यांकडे घबराट म्हणून नव्हे, तर आगामी हवामान संकटासाठी सावध करणारा संकेत म्हणून पाहणे अधिक योग्य ठरेल.
