राज्यात सुट्ट्या खाद्यतेलावर बंदी; तुकाराम मुंढेंचा मोठा निर्णय, नियम मोडल्यास 7 वर्षांची शिक्षा
राज्यातील खाद्यपदार्थांमधील भेसळ आणि असुरक्षित अन्नपदार्थांविरोधात अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) कारवाईचा धडाका सुरू केला आहे. अन्न व औषध प्रशासनाचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी आता खाद्यतेल विक्रीबाबत मोठा निर्णय जाहीर केला आहे. राज्यात सुट्ट्या स्वरूपात खाद्यतेलाची विक्री करू नये, असे आवाहन त्यांनी किरकोळ विक्रेत्यांसह नागरिकांना केले आहे. खाद्यतेलाची विक्री पॅकेजिंगमध्येच करण्यावर प्रशासनाचा भर राहणार असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
‘सेव्ह फूड, सेव्ह ड्रग, सेव्ह महाराष्ट्र’ या मोहिमेअंतर्गत अन्नपदार्थांच्या गुणवत्तेवर लक्ष केंद्रित करण्यात येत आहे. याच मोहिमेचा भाग म्हणून खाद्यतेलाच्या विक्री आणि वापराबाबत नियमांचे पालन करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. सुट्टे खाद्यतेल कुठून येते, त्याचा स्रोत काय आहे आणि त्यामध्ये कोणत्या प्रकारचे मिश्रण आहे, याची माहिती अनेकदा ग्राहकांना मिळत नाही. त्यामुळे अशा तेलाच्या वापराबाबत प्रशासनाने चिंता व्यक्त केली आहे.
सुट्ट्या खाद्यतेलाच्या विक्रीवर प्रशासनाचा आक्षेप
तुकाराम मुंढे यांनी सांगितले की, राज्यात नोंदणी न केलेल्या काही खाद्यतेल कंपन्या आढळून आल्या आहेत. खाद्यतेलामध्ये परवानगी नसलेले मिश्रण केले जात असल्याचेही प्रशासनाच्या निदर्शनास आले आहे. विशेषतः मोहरीच्या तेलाबाबत नियमांचे उल्लंघन होत असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
Related News
मोहरीचे तेल विकताना ते 100 टक्के मोहरीचे तेल असणे आवश्यक आहे. त्यामध्ये परवानगी नसलेले कोणतेही मिश्रण करता येणार नाही. ग्राहकांची दिशाभूल होईल अशा पद्धतीने खाद्यतेल विक्री करण्यासही मनाई आहे.
खाद्यतेलाची सुट्ट्या स्वरूपातील विक्री टाळणे हा नियम यापूर्वीपासूनच अस्तित्वात असल्याचे तुकाराम मुंढे यांनी स्पष्ट केले. मात्र, प्रत्यक्षात अनेक ठिकाणी अजूनही सुट्टे तेल विकले जात असल्याचे प्रशासनाच्या निदर्शनास आले आहे. त्यामुळे आता या नियमाची कडक अंमलबजावणी केली जाणार आहे.
नागरिकांनी सुट्टे तेल खरेदी करू नये
सुट्ट्या खाद्यतेलाचा स्रोत स्पष्ट नसल्यामुळे ते ग्राहकांच्या आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकते. तेल कोणत्या कंपनीकडून आले आहे, त्याची निर्मिती कधी झाली, त्याची गुणवत्ता तपासण्यात आली आहे का, याची माहिती ग्राहकांना सहज उपलब्ध होत नाही. त्यामुळे नागरिकांनी सुट्टे खाद्यतेल खरेदी करू नये, असे आवाहन तुकाराम मुंढे यांनी केले आहे.
ग्राहकांनी नेहमी पॅकेजिंग केलेले आणि संबंधित माहिती स्पष्टपणे नमूद असलेले खाद्यतेल खरेदी करावे, असा प्रशासनाचा सल्ला आहे. पॅकेटवरील लेबल, उत्पादक कंपनीचे नाव आणि इतर आवश्यक माहिती तपासूनच खाद्यतेल खरेदी करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
भेसळखोरांवर धडक कारवाई
अन्न व औषध प्रशासनाकडून राज्यभरात विविध ठिकाणी तपासणी आणि धाडसत्र सुरू आहे. खाद्यपदार्थांमधील भेसळ रोखण्यासाठी प्रशासनाने कठोर भूमिका घेतली आहे. यापूर्वी पनीर आणि इतर खाद्यपदार्थांच्या गुणवत्तेबाबतही कारवाई करण्यात आली आहे. आता खाद्यतेल विक्रेते आणि उत्पादकही प्रशासनाच्या रडारवर आले आहेत.
नोंदणी नसलेल्या कंपन्या, नियमबाह्य पद्धतीने खाद्यतेलाची विक्री करणारे विक्रेते तसेच खाद्यतेलामध्ये परवानगी नसलेले मिश्रण करणाऱ्यांवर कारवाई केली जाणार असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
हॉटेलमधील वापरलेल्या तेलावरही लक्ष
खाद्यतेलाच्या विक्रीसोबतच हॉटेल आणि खाद्यपदार्थ विक्री करणाऱ्या आस्थापनांमध्ये तेलाचा वापर कसा केला जातो, यावरही प्रशासन लक्ष देणार आहे. एकदा वापरलेले तेल वारंवार तळणीसाठी वापरण्याची पद्धत अनेक ठिकाणी दिसून येते. अशा प्रकारे तेलाचा वारंवार वापर केल्यास त्याच्या गुणवत्तेत बदल होऊ शकतो आणि त्याचा आरोग्यावर विपरीत परिणाम होण्याची शक्यता असते.
त्यामुळे खाद्यपदार्थ तयार करणाऱ्या हॉटेल्स, रेस्टॉरंट्स आणि इतर व्यावसायिक आस्थापनांनी खाद्यतेलाच्या वापराबाबत नियमांचे काटेकोर पालन करणे आवश्यक आहे. तेलाचा अतिरेकाने किंवा वारंवार वापर होत असल्यास त्यावरही प्रशासनाकडून कारवाई केली जाऊ शकते.
नियम मोडल्यास कडक शिक्षा
खाद्यतेल आणि खाद्यपदार्थांशी संबंधित नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर केवळ दंडात्मक कारवाई न करता कठोर कायदेशीर कारवाई केली जाणार असल्याचे तुकाराम मुंढे यांनी स्पष्ट केले आहे. खाद्यपदार्थांच्या नियमांचे गंभीर उल्लंघन झाल्यास संबंधितांना सात वर्षांपर्यंतच्या शिक्षेची तरतूद लागू होऊ शकते.
याशिवाय दिशाभूल करणाऱ्या जाहिराती करणाऱ्यांवरही मोठा दंड होऊ शकतो. ग्राहकांची दिशाभूल करणाऱ्या जाहिरातींसाठी 10 लाख रुपयांपर्यंत दंडाची तरतूद असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे खाद्यतेल उत्पादक आणि विक्रेत्यांनी नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे.
ग्राहकांनी काय काळजी घ्यावी?
खाद्यतेल खरेदी करताना ग्राहकांनी पॅकेजिंग तपासावे. तेलाचा ब्रँड, उत्पादक कंपनी, उत्पादनाची माहिती आणि इतर आवश्यक तपशील स्पष्टपणे नमूद आहेत का, हे पाहणे महत्त्वाचे आहे. उघड्या ड्रममधून किंवा कोणत्याही अनधिकृत माध्यमातून सुट्टे तेल खरेदी करणे टाळावे.
भेसळयुक्त किंवा संशयास्पद खाद्यतेल आढळल्यास संबंधित प्रशासनाकडे तक्रार करण्याचे आवाहनही करण्यात आले आहे. ग्राहकांच्या आरोग्याशी तडजोड करणाऱ्या कोणत्याही प्रकाराला थारा दिला जाणार नाही, अशी भूमिका अन्न व औषध प्रशासनाने घेतली आहे.
तुकाराम मुंढेंचा स्पष्ट इशारा
अन्न व औषध प्रशासनाचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी खाद्यपदार्थांच्या गुणवत्तेबाबत कठोर भूमिका घेतली आहे. ‘सेव्ह फूड, सेव्ह ड्रग, सेव्ह महाराष्ट्र’ मोहिमेच्या माध्यमातून नागरिकांना सुरक्षित अन्न मिळावे, हा प्रशासनाचा उद्देश असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले आहे.
आता खाद्यतेल विक्रीवरही प्रशासनाची नजर राहणार असून सुट्टे तेल विकणारे विक्रेते, नियमबाह्य मिश्रण करणारे उत्पादक आणि खाद्यतेलाचा चुकीच्या पद्धतीने वापर करणाऱ्या आस्थापनांवर कारवाई होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे विक्रेत्यांसोबतच ग्राहकांनीही सावध राहणे गरजेचे आहे.
सुट्टे तेल स्वस्त किंवा सहज उपलब्ध असले तरी त्याचा स्रोत आणि गुणवत्ता स्पष्ट नसल्यास ते खरेदी करणे टाळावे. सुरक्षित आणि पॅकेजिंग केलेले खाद्यतेल वापरणे, हाच नागरिकांसाठी प्रशासनाचा महत्त्वाचा संदेश आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/maaj-dadagiri-tumcha-rajyaat-marathila-protester-pushkar-jog-provoked/
