Fuel Price : पेट्रोल-डिझेल स्वस्त होणार? कच्च्या तेलाचे भाव 60 डॉलरपर्यंत घसरण्याचा अंदाज; भारताला मोठा फायदा होणार
Fuel Price Cut : पेट्रोल आणि डिझेलच्या दराबाबत सर्वसामान्यांसाठी दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती आगामी काळात मोठ्या प्रमाणात घसरू शकतात, असा अंदाज काही आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे. परिस्थिती अनुकूल राहिली तर कच्च्या तेलाचा दर प्रति बॅरल सुमारे 60 डॉलरपर्यंत खाली येण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे भारतातील पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरांवरही त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
मध्य पूर्वेतील तणावामुळे सध्या जागतिक तेल बाजारात मोठी अस्थिरता निर्माण झाली आहे. पश्चिम आशियातील संघर्ष, तेलाचा पुरवठा, आंतरराष्ट्रीय शिपिंग मार्ग आणि प्रमुख तेल उत्पादक देशांच्या निर्णयांचा कच्च्या तेलाच्या किमतीवर थेट परिणाम होत आहे. मात्र, भू-राजकीय परिस्थिती सुधारली आणि तेलाचा पुरवठा सुरळीत झाला तर आगामी काळात कच्च्या तेलाच्या दरात मोठी घसरण होऊ शकते.
स्वित्झर्लंडमधील प्रमुख वेल्थ मॅनेजमेंट कंपनी ज्युलियस बेअरचे व्यवस्थापकीय संचालक मार्क मॅथ्यूज यांनी कच्च्या तेलाच्या किमती भविष्यात प्रति बॅरल सुमारे 60 डॉलरपर्यंत घसरू शकतात, असा अंदाज व्यक्त केला आहे. आनंद राठी फायनान्शियल सर्व्हिसेसचे कार्यकारी संचालक आणि मुख्य अर्थतज्ज्ञ सुजन हजरा यांनीही तेलाच्या किमती कमी होण्याच्या शक्यतेला समर्थन दिले आहे.
Related News
कच्च्या तेलाचे दर का घसरू शकतात?
जागतिक तेल बाजारात सध्या अतिरिक्त पुरवठ्याची शक्यता हा कच्च्या तेलाच्या किमती कमी होण्यामागील महत्त्वाचा घटक मानला जात आहे. सौदी अरेबिया, इराक आणि कुवेत यांसारख्या आखाती देशांकडे मोठी अतिरिक्त उत्पादन क्षमता आहे. बाजारातील परिस्थिती सुधारल्यास हे देश उत्पादन वाढवून अतिरिक्त तेलाचा पुरवठा करू शकतात.
याशिवाय, पश्चिम आशियातील तणाव कमी झाल्यास आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापार मार्ग पूर्ववत झाल्यास बाजारातील तेलाचा पुरवठा वाढण्याची शक्यता आहे. इराण आणि रशियाकडून सध्या बाजारात मर्यादित असलेला तेलाचा पुरवठाही भविष्यात वाढू शकतो. पुरवठा वाढला आणि मागणी तुलनेने स्थिर राहिली तर कच्च्या तेलाच्या किमतीवर दबाव निर्माण होऊ शकतो.
याचा थेट परिणाम जागतिक तेल बाजारावर होऊन प्रति बॅरल किंमत मोठ्या प्रमाणात कमी होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे आगामी काळात तेलाच्या किमती 60 डॉलरच्या आसपास पोहोचू शकतात, असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे.
OPEC+ च्या निर्णयावरही लक्ष
मात्र कच्च्या तेलाच्या किमती दीर्घकाळ 60 डॉलरच्या आसपास राहतीलच असे नाही. तेल उत्पादक देशांची संघटना OPEC+ बाजारातील परिस्थितीनुसार उत्पादनात कपात करू शकते. उत्पादन कमी केल्यास जागतिक बाजारातील पुरवठा घटू शकतो आणि त्याचा परिणाम पुन्हा कच्च्या तेलाच्या किमती वाढण्यात होऊ शकतो.
तसेच जास्त उत्पादन खर्च असलेल्या तेल उत्पादक कंपन्यांसाठी कमी दर आर्थिकदृष्ट्या आव्हानात्मक ठरू शकतात. त्यामुळे या कंपन्या नवीन प्रकल्पांवरील गुंतवणूक कमी करू शकतात. भविष्यात उत्पादन क्षमता कमी झाल्यास बाजारातील पुरवठ्यावर परिणाम होऊन कच्च्या तेलाचे दर पुन्हा वाढण्याची शक्यता निर्माण होऊ शकते.
पेट्रोल-डिझेलच्या दरात लगेच कपात होणार?
कच्च्या तेलाच्या किमती कमी झाल्या तरी भारतात पेट्रोल आणि डिझेलचे दर लगेच कमी होतीलच असे नाही. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कच्च्या तेलाच्या दराबरोबरच पेट्रोल-डिझेलच्या अंतिम किमतीवर अनेक घटकांचा परिणाम होतो.
कच्चे तेल आयात केल्यानंतर त्याचे शुद्धीकरण, वाहतूक, वितरण आणि इतर खर्च यांचा समावेश होतो. त्याशिवाय केंद्र आणि राज्य सरकारचे कर, तसेच तेल कंपन्यांच्या किंमत निर्धारणाचा देखील पेट्रोल-डिझेलच्या दरावर परिणाम होतो. त्यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी घट झाली तरी त्याचा संपूर्ण फायदा ग्राहकांना तात्काळ मिळेलच असे नाही.
तज्ज्ञांच्या मते, मात्र कच्च्या तेलाच्या किमती दीर्घकाळ कमी राहिल्यास देशातील इंधन दरांवर त्याचा सकारात्मक परिणाम होण्याची शक्यता नक्कीच वाढते. त्यामुळे वाहनचालक आणि सर्वसामान्य नागरिकांसाठी आगामी काळात काही प्रमाणात दिलासा मिळू शकतो.
भारताला कच्चे तेल स्वस्त झाल्याचा मोठा फायदा
भारत आपल्या ऊर्जेच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात कच्च्या तेलाची आयात करतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती कमी झाल्यास भारताच्या अर्थव्यवस्थेला मोठा फायदा होऊ शकतो.
कच्च्या तेलाची आयात स्वस्त झाल्यास देशाचे आयात बिल कमी होऊ शकते. त्याचबरोबर चालू खात्यावरील दबावही कमी होण्याची शक्यता आहे. भारताला परकीय चलनाची बचत होऊ शकते आणि महागाईवरही सकारात्मक परिणाम होऊ शकतो.
इंधनाच्या किमती कमी झाल्यास वाहतूक खर्च कमी होण्याची शक्यता असते. त्याचा परिणाम मालवाहतूक, उद्योग, शेती आणि दैनंदिन वापरातील वस्तूंच्या किमतीवरही होऊ शकतो. त्यामुळे कच्च्या तेलाच्या दरातील घसरण केवळ पेट्रोल-डिझेलपुरती मर्यादित राहत नाही, तर त्याचा व्यापक आर्थिक परिणाम होऊ शकतो.
महागाईवरही मिळू शकतो दिलासा
पेट्रोल आणि डिझेल हे अर्थव्यवस्थेतील अनेक क्षेत्रांसाठी महत्त्वाचे घटक आहेत. मालवाहतूक आणि सार्वजनिक वाहतुकीपासून शेती आणि उद्योगांपर्यंत इंधनाचा मोठ्या प्रमाणात वापर होतो. त्यामुळे इंधन स्वस्त झाल्यास वाहतुकीचा खर्च कमी होऊन वस्तू आणि सेवांच्या किमतींवरील दबाव कमी होण्याची शक्यता असते.
विशेषतः महागाई नियंत्रणासाठी कच्च्या तेलाच्या किमती महत्त्वाच्या ठरतात. त्यामुळे आगामी काळात तेलाचे दर कमी राहिल्यास भारताच्या अर्थव्यवस्थेला त्याचा सकारात्मक फायदा मिळू शकतो.
तेलाच्या बाजाराचा अंदाज बांधणे कठीण
दरम्यान, आंतरराष्ट्रीय अभ्यासकांच्या मते तेलाच्या बाजाराचा अचूक अंदाज बांधणे अत्यंत कठीण आहे. कारण कच्च्या तेलाच्या किमतींवर एकाच वेळी अनेक आर्थिक आणि भू-राजकीय घटक परिणाम करतात.
मध्य पूर्वेतील संघर्ष, आंतरराष्ट्रीय शिपिंग मार्ग, प्रमुख तेल उत्पादक देशांचे उत्पादन, जागतिक मागणी, अमेरिकेची आणि चीनची अर्थव्यवस्था तसेच गुंतवणूकदारांची बाजारातील भूमिका यामुळे तेलाच्या किमतीत अचानक मोठे चढ-उतार होऊ शकतात.
त्यामुळे कच्च्या तेलाचा दर 60 डॉलरपर्यंत घसरण्याचा अंदाज सध्या दिलासादायक असला तरी तो निश्चित भविष्यवाणी मानता येणार नाही.
सर्वसामान्यांना मिळणार का मोठा दिलासा?
एकूणच, पश्चिम आशियातील तणाव कमी झाला, तेलाचा पुरवठा वाढला आणि जागतिक बाजारातील परिस्थिती स्थिर झाली तर कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी घसरण होण्याची शक्यता आहे. कच्चे तेल प्रति बॅरल 60 डॉलरच्या आसपास आल्यास भारतासारख्या मोठ्या तेल आयातदार देशाला त्याचा आर्थिक फायदा मिळू शकतो.
पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती कमी झाल्यास वाहनचालकांना थेट दिलासा मिळेलच, पण त्याचबरोबर वाहतूक खर्च, महागाई आणि देशाच्या आयात बिलावरही सकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. मात्र, OPEC+ कडून उत्पादन कपात किंवा अचानक निर्माण झालेल्या भू-राजकीय संकटामुळे तेलाच्या किमती पुन्हा वाढू शकतात. त्यामुळे आगामी काळात आंतरराष्ट्रीय तेल बाजारातील घडामोडींवर सर्वांचे लक्ष असणार आहे.
टीप : कच्च्या तेलाच्या किमती कमी झाल्याने पेट्रोल-डिझेलचे दर निश्चितपणे आणि तात्काळ कमी होतील, असे यातून म्हणता येत नाही. अंतिम इंधन दरांवर कर, रिफायनिंग, वितरण खर्च आणि तेल कंपन्यांच्या किंमत धोरणाचाही परिणाम होतो.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/5-main-reasons-why-d-mart-secret-branch-is-so-cheap/
