डार्क चॉकलेट इतर चॉकलेट्सपेक्षा आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे का? जाणून घ्या त्यामागील खास कारण
Dark Chocolate Benefits : चॉकलेट म्हटलं की लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत अनेकांच्या चेहऱ्यावर आनंद येतो. बाजारात मिल्क चॉकलेट, व्हाइट चॉकलेट, नट्स, कॅरॅमल आणि विविध फ्लेवर्सची चॉकलेट्स उपलब्ध आहेत. मात्र, या सगळ्या प्रकारांमध्ये Dark Chocolate तुलनेने आरोग्यासाठी फायदेशीर मानले जाते. यामागचं प्रमुख कारण म्हणजे डार्क चॉकलेटमध्ये कोकोचे प्रमाण अधिक असते आणि त्यामध्ये काही महत्त्वाचे पोषक घटक आणि अँटीऑक्सिडंट्स आढळतात.
मात्र डार्क चॉकलेट आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे म्हणून ते कितीही प्रमाणात खावे, असे नाही. त्याची निवड करताना त्यातील कोको आणि साखरेचे प्रमाण तपासणे तितकेच महत्त्वाचे आहे. योग्य प्रकारचे डार्क चॉकलेट योग्य प्रमाणात खाल्ल्यास त्याचा संतुलित आहाराचा भाग म्हणून समावेश करता येऊ शकतो.
Dark Chocolate इतर चॉकलेटपेक्षा वेगळे का?
Dark Chocolate तयार करण्यासाठी कोको सॉलिड्सचे प्रमाण तुलनेने जास्त असते, तर अनेक मिल्क किंवा फ्लेवर्ड चॉकलेटमध्ये साखर आणि दूध यांचे प्रमाण अधिक असू शकते. कोकोमध्ये नैसर्गिकरित्या फ्लेव्होनॉइड्ससारखे वनस्पतीजन्य संयुगे आढळतात.
Related News
ॲसिडिटीचा त्रास वाढवणारे 7 पदार्थ; वेळीच सावध व्हा
श्रावण स्पेशल! साबुदाणा न भिजवताही बनवा मोकळी आणि दाणेदार खिचडी; जाणून घ्या झटपट ट्रिक
8th Pay Commission: सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी मोठी मागणी! OPS, 65 वर्षे निवृत्ती आणि भरपूर सुट्ट्या; आयोगासमोर काय काय मागितलं?
नाशिक-पुणे रेल्वेसाठी समृद्धी महामार्ग रोखला; सत्यजित तांबे ताब्यात, आंदोलन मात्र सुरूच!
Raj Thackeray : महामार्ग विकासासाठी की टक्केवारीसाठी? राज ठाकरेंची सरकारवर घणाघाती टीका
जमीन घ्यावी की फ्लॅट? प्रॉपर्टीमध्ये पैसा लावण्यापूर्वी जाणून घ्या कुठे मिळेल जास्त फायदा
SBI FD : 2 वर्षांची FD की 5 वर्षांची? कुठे मिळेल जास्त परतावा, पाहा संपूर्ण गणित
162 किमी ताशी वेगाने वारे! ‘डॉल्फिन’ चक्रीवादळाचा कहर; चीनमध्ये हाय अलर्ट, विमानसेवा रद्द
डार्क चॉकलेटमध्ये लोह, मॅग्नेशियम, तांबे, मॅंगनीज आणि काही प्रमाणात फायबर यांसारखे पोषक घटक असू शकतात. त्यामुळे इतर अनेक गोड पदार्थांच्या तुलनेत योग्य प्रकारचे आणि मर्यादित प्रमाणातील डार्क चॉकलेट हा काही लोकांसाठी चांगला पर्याय ठरू शकतो.
डार्क चॉकलेट खाण्याचे आरोग्यदायी फायदे कोणते?
अँटीऑक्सिडंट्सचा चांगला स्रोत
डार्क चॉकलेटमध्ये फ्लेव्होनॉइड्स आणि इतर अँटीऑक्सिडंट्स आढळतात. हे घटक शरीरातील ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेसशी संबंधित प्रक्रियांमध्ये भूमिका बजावू शकतात. अँटीऑक्सिडंट्स शरीरातील पेशींना फ्री रॅडिकल्समुळे होणाऱ्या नुकसानापासून संरक्षण देण्यास मदत करू शकतात.
हृदयाच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरू शकते
कोकोमधील काही फ्लेव्होनॉइड्स रक्तवाहिन्यांच्या कार्याला आणि रक्तप्रवाहाला मदत करू शकतात. काही अभ्यासांमध्ये कोकोतील घटकांचा रक्तदाब आणि हृदय व रक्तवाहिन्यांच्या आरोग्याशी संबंध आढळला आहे. मात्र, याचा अर्थ डार्क चॉकलेट हे हृदयविकारावर उपचार करणारे अन्न आहे, असा होत नाही.
मॅग्नेशियम आणि लोह मिळते
डार्क चॉकलेटमध्ये मॅग्नेशियम आणि लोह यांसारखी खनिजे आढळतात. मॅग्नेशियम शरीरातील स्नायू आणि नसांच्या कार्यासाठी महत्त्वाचे आहे. तर लोह लाल रक्तपेशींच्या निर्मितीसाठी आवश्यक असते.
पचनासाठी फायदेशीर ठरू शकते
कोकोचे प्रमाण जास्त असलेल्या डार्क चॉकलेटमध्ये काही प्रमाणात फायबर आढळते. फायबर पचनसंस्थेच्या योग्य कार्यासाठी महत्त्वाचे आहे. मात्र डार्क चॉकलेटमधून मिळणारे फायबर हे दैनंदिन गरज पूर्ण करण्यासाठी पुरेसे नसते. त्यामुळे फळे, भाज्या, कडधान्ये आणि संपूर्ण धान्यांचा आहारात समावेश करणे आवश्यक आहे.
तांबे आणि मॅंगनीजसारखी खनिजे
डार्क चॉकलेटमध्ये तांबे आणि मॅंगनीजसारखी खनिजेही असू शकतात. शरीरातील विविध जैविक प्रक्रियांसाठी ही खनिजे आवश्यक असतात. त्यामुळे योग्य प्रमाणात खाल्लेले उच्च-कोको डार्क चॉकलेट आहारातील काही पोषक घटकांचा स्रोत ठरू शकते.
डार्क चॉकलेट खरेदी करताना काय पाहावे?
डार्क चॉकलेट आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरावे असे वाटत असेल तर दुकानातून चॉकलेट खरेदी करताना त्याचे लेबल काळजीपूर्वक वाचा.
साधारणपणे 70 टक्के किंवा त्यापेक्षा जास्त कोको असलेले डार्क चॉकलेट निवडण्याचा सल्ला दिला जातो. कोकोचे प्रमाण वाढल्यास चॉकलेटमध्ये कोकोपासून मिळणारे घटक तुलनेने जास्त असू शकतात.
यासोबतच त्यातील साखरेचे प्रमाण तपासणे महत्त्वाचे आहे. काही डार्क चॉकलेटमध्ये कोकोचे प्रमाण जास्त असले तरी साखर आणि कॅलरीचे प्रमाण लक्षणीय असू शकते. त्यामुळे फक्त ‘डार्क चॉकलेट’ असा उल्लेख पाहून त्याला आपोआप आरोग्यदायी समजू नका.
चॉकलेटमध्ये कॅरॅमल, अतिरिक्त साखर किंवा इतर गोड पदार्थांचे प्रमाण किती आहे, याकडेही लक्ष द्या.
किती Dark Chocolate खावे?
डार्क चॉकलेटमध्ये काही फायदेशीर घटक असले तरी ते शेवटी कॅलरीयुक्त खाद्यपदार्थ आहे. त्यामुळे त्याचे अतिसेवन टाळणे आवश्यक आहे.
दिवसभरातील एकूण आहार, कॅलरीची गरज आणि आरोग्याची स्थिती लक्षात घेऊन त्याचे प्रमाण ठरवावे. डार्क चॉकलेटला फळे, भाज्या, कडधान्ये किंवा इतर पौष्टिक पदार्थांचा पर्याय समजू नये.
Dark Chocolate खाताना कोणांनी सावध राहावे?
काही व्यक्तींनी डार्क चॉकलेटचे सेवन करताना विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे. मधुमेह असलेल्या व्यक्तींनी चॉकलेटमधील साखरेचे प्रमाण तपासावे. त्यांच्या आहारानुसार डॉक्टर किंवा आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे योग्य ठरू शकते.
डार्क चॉकलेटमध्ये नैसर्गिकरित्या कॅफीन आणि इतर उत्तेजक घटक असू शकतात. त्यामुळे कॅफीनची संवेदनशीलता असणाऱ्या व्यक्तींनी त्याचे सेवन मर्यादित ठेवावे. काही लोकांना चॉकलेटमुळे मायग्रेनची लक्षणे वाढू शकतात, त्यामुळे अशा व्यक्तींनी स्वतःच्या अनुभवाकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे.
तसेच चॉकलेटमधील दूध, सोया, नट्स किंवा इतर घटकांची ॲलर्जी असल्यास उत्पादनाचे लेबल तपासणे आवश्यक आहे.
Dark Chocolate म्हणजे औषध नव्हे!
Dark Chocolate चे काही संभाव्य आरोग्यदायी फायदे असले तरी त्याला कोणत्याही आजारावरील उपचार किंवा औषध समजू नये. चांगले आरोग्य राखण्यासाठी संतुलित आहार, नियमित व्यायाम, पुरेशी झोप आणि योग्य जीवनशैली अधिक महत्त्वाची आहे.
जर डॉक्टरांनी एखाद्या आरोग्य समस्येमुळे चॉकलेट किंवा कॅफीनयुक्त पदार्थ टाळण्याचा सल्ला दिला असेल, तर तो सल्ला पाळणे आवश्यक आहे.
एकूणच, जास्त कोको आणि तुलनेने कमी साखर असलेले डार्क चॉकलेट इतर काही चॉकलेट प्रकारांच्या तुलनेत चांगला पर्याय ठरू शकते. त्यातील फ्लेव्होनॉइड्स, खनिजे आणि काही प्रमाणातील फायबर शरीरासाठी उपयुक्त ठरू शकतात. मात्र, डार्क चॉकलेटचे फायदे मिळवण्यासाठी त्याची योग्य निवड आणि मर्यादित सेवन महत्त्वाचे आहे.
त्यामुळे चॉकलेट खाण्याची इच्छा झालीच तर जास्त साखर असलेल्या पर्यायांऐवजी उच्च-कोको डार्क चॉकलेटचा छोट्या प्रमाणात विचार करता येऊ शकतो. मात्र, कोणत्याही एका पदार्थावर आरोग्य अवलंबून नसते; संतुलित आहार हाच उत्तम पर्याय आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/by-including-5-vitamins-in-daily-diet-the-body-will-get-adequate-nutrition/
