EPFO E-PRAAPTI Portal : विसरभोळ्या कर्मचाऱ्यांसाठी EPFO चे ‘ब्रह्मास्त्र’; आता जुन्या PF खात्यातील अडकलेले पैसे मिळवणे होणार सोपे
EPFO E-PRAAPTI Portal : निष्क्रिय PF खात्यांमधील 9,330 कोटी रुपयांच्या रकमेवर कर्मचाऱ्यांचा हक्क; ऑगस्टअखेर नवीन पोर्टल सुरू होणार
अनेक कर्मचारी नोकरी बदलल्यानंतर जुने भविष्य निर्वाह निधी (PF) खाते नवीन कंपनीच्या खात्याशी जोडणे किंवा त्याचे हस्तांतरण करणे विसरतात. परिणामी लाखो कर्मचाऱ्यांचे पैसे निष्क्रिय (Inoperative) पीएफ खात्यांमध्ये अडकून राहतात. हीच समस्या सोडवण्यासाठी कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटना (EPFO) आता E-PRAAPTI (EPF Aadhaar-Based Access Portal for Tracking Inoperative Accounts) हे अत्याधुनिक डिजिटल पोर्टल सुरू करण्याच्या तयारीत आहे. या पोर्टलमुळे लाखो कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या जुन्या आणि निष्क्रिय पीएफ खात्यांचा शोध घेणे, त्यांची पडताळणी करणे आणि अडकलेली रक्कम मिळवणे अधिक सोपे होणार आहे.
कामगार आणि रोजगार मंत्री मनसुख मांडविया यांनी या पोर्टलची घोषणा केली असून ऑगस्ट महिन्याच्या अखेरीस ते सुरू होण्याची शक्यता आहे. यासाठी EPFO कडून राष्ट्रीय डेटाबेस तयार करण्याचे काम अंतिम टप्प्यात आहे.
E-PRAAPTI पोर्टल म्हणजे नेमके काय?
E-PRAAPTI म्हणजे EPF Aadhaar-Based Access Portal for Tracking Inoperative Accounts. हे पोर्टल विशेषतः अशा कर्मचाऱ्यांसाठी विकसित करण्यात आले आहे, ज्यांचे जुने पीएफ खाते सध्याच्या Universal Account Number (UAN) शी लिंक झालेले नाही किंवा अनेक वर्षांपासून निष्क्रिय अवस्थेत आहे.
Related News
या पोर्टलद्वारे कर्मचारी स्वतःच आधार क्रमांकाच्या मदतीने जुने पीएफ खाते शोधू शकतील. त्यानंतर खात्याची पडताळणी करून संबंधित रक्कम काढणे किंवा ती सध्याच्या पीएफ खात्यात हस्तांतरित करणे शक्य होईल.
लाखो कर्मचाऱ्यांचे हजारो कोटी रुपये अडकले
EPFO च्या उपलब्ध माहितीनुसार, देशभरात 30.91 लाखांहून अधिक पीएफ खाती निष्क्रिय झाली आहेत. या खात्यांमध्ये 9,330 कोटी रुपयांपेक्षा अधिक रक्कम अडकलेली आहे.
ईपीएफच्या नियमांनुसार, एखाद्या खात्यात सलग तीन वर्षे कोणतेही योगदान जमा झाले नाही, तर ते खाते निष्क्रिय मानले जाते. अनेक कर्मचाऱ्यांनी नोकरी बदलल्यानंतर जुने खाते विसरल्याने किंवा UAN शी लिंक न केल्याने ही परिस्थिती निर्माण झाली आहे.
E-PRAAPTI पोर्टलचा मुख्य उद्देश म्हणजे अशा सर्व कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या हक्काचे पैसे सहज उपलब्ध करून देणे.
आधारद्वारे होणार ओळख पडताळणी
या पोर्टलचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे आधार-आधारित (Aadhaar-Based) प्रमाणीकरण. यामुळे जुने पीएफ खाते शोधण्यासाठी किंवा पडताळणीसाठी जुन्या कंपनीच्या कागदपत्रांवर अवलंबून राहावे लागणार नाही.
आधार क्रमांकाद्वारे कर्मचारी स्वतःची ओळख सिद्ध करू शकतील आणि त्यानंतर संबंधित खात्याची माहिती सहज मिळवू शकतील. यामुळे प्रक्रिया अधिक सुरक्षित, जलद आणि पारदर्शक होणार आहे.
कागदी प्रक्रिया आणि कंपनीच्या फेऱ्यांपासून सुटका
यापूर्वी जुने पीएफ खाते शोधण्यासाठी कर्मचाऱ्यांना जुन्या कंपनीच्या HR विभागाशी संपर्क साधावा लागत असे. अनेक वेळा जुनी कंपनी बंद झालेली असायची किंवा आवश्यक कागदपत्रे उपलब्ध नसल्याने प्रक्रिया महिनोनमहिने रखडत असे.
मात्र E-PRAAPTI पोर्टल सुरू झाल्यानंतर ही संपूर्ण प्रक्रिया डिजिटल होणार आहे. कर्मचारी घरबसल्या ऑनलाइन अर्ज करू शकतील. त्यामुळे कागदपत्रांची धावपळ, कार्यालयीन फेऱ्या आणि अनावश्यक विलंब यापासून मोठा दिलासा मिळणार आहे.
UAN शी लिंक नसलेल्या खात्यांनाही मिळणार फायदा
अनेक जुन्या कर्मचाऱ्यांचे पीएफ खाते UAN प्रणाली सुरू होण्यापूर्वीचे आहे. त्यामुळे ती खाती आजही सध्याच्या युनिव्हर्सल अकाऊंट नंबरशी जोडलेली नाहीत.
E-PRAAPTI पोर्टलमुळे अशी जुनी खाती शोधणे आणि ती विद्यमान UAN शी जोडणे अधिक सोपे होईल. त्यानंतर कर्मचारी अडकलेली रक्कम थेट काढू शकतील किंवा ती त्यांच्या सध्याच्या पीएफ खात्यात हस्तांतरित करू शकतील.
EPFO राष्ट्रीय डेटाबेस तयार करत आहे
हे पोर्टल सुरळीत सुरू करण्यासाठी EPFO सध्या राष्ट्रीय स्तरावरील डेटाबेस तयार करत आहे. यासाठी बँकिंग प्रणाली, सॉफ्टवेअर आणि डिजिटल पडताळणी यंत्रणेत आवश्यक सुधारणा करण्यात येत आहेत.
तांत्रिक चाचण्याही सुरू असून, सर्व प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर ऑगस्टच्या अखेरीस हे पोर्टल नागरिकांसाठी खुले केले जाणार आहे.
कर्मचाऱ्यांना होणारे प्रमुख फायदे
- जुन्या आणि निष्क्रिय पीएफ खात्यांचा ऑनलाइन शोध.
- आधारद्वारे सुरक्षित आणि जलद पडताळणी.
- UAN शी लिंक नसलेली खाती सहज सक्रिय करण्याची सुविधा.
- जुन्या कंपनीच्या HR कार्यालयात वारंवार जाण्याची गरज नाही.
- कागदी प्रक्रिया आणि दस्तऐवजांची धावपळ संपणार.
- अडकलेली पीएफ रक्कम काढणे किंवा नवीन खात्यात हस्तांतरित करणे सोपे होणार.
- संपूर्ण प्रक्रिया अधिक पारदर्शक आणि वेळेची बचत करणारी.
देशातील लाखो कर्मचाऱ्यांसाठी EPFO चे E-PRAAPTI पोर्टल हे अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे. निष्क्रिय पीएफ खात्यांमध्ये अडकलेले 9,330 कोटी रुपयांहून अधिकचे पैसे संबंधित कर्मचाऱ्यांपर्यंत पोहोचवण्याचा हा मोठा प्रयत्न आहे. आधार-आधारित डिजिटल पडताळणी, ऑनलाइन प्रक्रिया आणि UAN शी सुलभ लिंकिंग यामुळे भविष्यात पीएफशी संबंधित अडचणी मोठ्या प्रमाणात कमी होण्याची अपेक्षा आहे. त्यामुळे ज्यांनी नोकरी बदलल्यानंतर जुने पीएफ खाते विसरले आहे किंवा त्यांची रक्कम अद्याप अडकलेली आहे, त्यांच्यासाठी E-PRAAPTI पोर्टल मोठा दिलासा ठरणार आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/neither-insurance-nor-petrol-big-rule-for-drivers/
