ITR Filing: 31 जुलै, 31 ऑगस्ट की 31 ऑक्टोबर? तुमच्यासाठी ITR भरण्याची अंतिम मुदत कोणती, जाणून घ्या संपूर्ण माहिती
ITR Filing Deadline 2026: आयकर रिटर्न म्हणजेच ITR भरण्याची अंतिम मुदत जवळ येत आहे. त्यामुळे करदात्यांनी आता शेवटच्या क्षणाची वाट न पाहता आपला आयटीआर वेळेत दाखल करणे महत्त्वाचे आहे. विशेष म्हणजे प्रत्येक करदात्यासाठी आयटीआर भरण्याची अंतिम तारीख एकच नसते. तुमचे उत्पन्न, व्यवसायाचे स्वरूप आणि टॅक्स ऑडिट लागू आहे की नाही, यावर तुमची डेडलाईन अवलंबून असते. त्यामुळे 31 जुलै, 31 ऑगस्ट आणि 31 ऑक्टोबर यापैकी तुमच्यासाठी नेमकी कोणती तारीख लागू होते, हे जाणून घेणे गरजेचे आहे.
31 जुलैची अंतिम मुदत कोणासाठी?
सामान्य पगारदार कर्मचारी, पेन्शनधारक आणि ज्यांना टॅक्स ऑडिटची आवश्यकता नाही, अशा बहुतांश वैयक्तिक करदात्यांसाठी 31 जुलै 2026 ही आयटीआर दाखल करण्याची अंतिम मुदत आहे. त्यामुळे तुम्ही नोकरी करत असाल, पेन्शन घेत असाल किंवा ITR-1 अथवा ITR-2 फॉर्मच्या माध्यमातून रिटर्न दाखल करत असाल, तर 31 जुलैपूर्वी आयटीआर दाखल करणे महत्त्वाचे आहे.
दरवर्षी अंतिम मुदत जवळ आली की सरकारकडून मुदतवाढ मिळेल का, अशी चर्चा सुरू होते. मात्र, केवळ मुदतवाढीच्या अपेक्षेवर आयटीआर दाखल करण्यास उशीर करणे धोकादायक ठरू शकते. मुदतवाढीबाबत अधिकृत घोषणा होईपर्यंत सध्याची अंतिम तारीखच ग्राह्य धरली जाते. त्यामुळे करदात्यांनी शेवटच्या क्षणापर्यंत थांबण्यापेक्षा आपला रिटर्न वेळेत दाखल करणे योग्य ठरेल.
Related News
शेवटच्या क्षणी ITR दाखल करणे का टाळावे?
आयटीआर दाखल करण्याची अंतिम तारीख जवळ येताच ई-फायलिंग पोर्टलवर मोठ्या प्रमाणात करदाते एकाच वेळी लॉगिन करतात. त्यामुळे वेबसाइटचा वेग कमी होणे, कागदपत्रे अपलोड करताना अडचणी येणे किंवा तांत्रिक समस्या निर्माण होण्याची शक्यता असते.
शेवटच्या दिवशी काही तांत्रिक अडचण निर्माण झाली आणि रिटर्न दाखल करता आला नाही, तर त्याचा आर्थिक फटका करदात्याला बसू शकतो. त्यामुळे शक्य तितक्या लवकर आयटीआर दाखल करणे अधिक सुरक्षित मानले जाते.
आयकर विभागाकडूनही करदात्यांना अंतिम मुदतीची वाट न पाहता लवकरात लवकर रिटर्न दाखल करण्याचे आवाहन केले जात आहे. मोठ्या संख्येने करदाते आपले रिटर्न दाखल करत असल्याने शेवटच्या दिवसांत पोर्टलवर वाढणारी गर्दी टाळण्यासाठी आधीच प्रक्रिया पूर्ण करणे फायदेशीर ठरते.
ITR दाखल करण्यापूर्वी या गोष्टी तपासा
आयटीआर दाखल करण्यापूर्वी करदात्यांनी आपली सर्व आर्थिक माहिती व्यवस्थित तपासणे आवश्यक आहे. विशेषतः फॉर्म 26AS आणि AIS (Annual Information Statement) तपासणे महत्त्वाचे आहे.
तुमच्या फॉर्म 26AS किंवा AISमध्ये पगारावरील TDS, बँकेतील FDचे व्याज, म्युच्युअल फंडातून मिळालेला लाभांश किंवा शेअर बाजारातील भांडवली नफा यासंबंधी माहिती चुकीची किंवा अपूर्ण असल्यास ती दुरुस्त करणे गरजेचे आहे.
याशिवाय बँक खात्यांची माहिती, व्याजाचे उत्पन्न, गुंतवणूक, गृहकर्ज, आरोग्य विमा आणि इतर कर-बचत गुंतवणुकीची माहितीही तपासावी. रिटर्न दाखल करण्यापूर्वी चुका लक्षात आल्यास त्या वेळेत दुरुस्त करता येतात. मात्र शेवटच्या क्षणी घाईघाईने रिटर्न भरल्यास चुका होण्याची शक्यता वाढते.
नवीन की जुनी करप्रणाली? निर्णय घेताना काळजी घ्या
अनेक करदाते नवीन आणि जुनी करप्रणाली यापैकी कोणती निवडावी, याबाबत संभ्रमात असतात. जर तुम्ही वर्षभरात गृहकर्ज घेतले असेल, आरोग्य विमा घेतला असेल किंवा विविध कर-बचत गुंतवणूक केली असेल, तर आयटीआर दाखल करताना लागू असलेल्या नियमांनुसार दोन्ही करप्रणालींचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे.
तुमच्या उत्पन्नानुसार आणि उपलब्ध करसवलतीनुसार कोणती करप्रणाली फायदेशीर ठरते, हे तपासून निर्णय घेणे योग्य ठरेल.
31 जुलैची मुदत चुकली तर काय होईल?
जर एखाद्या करदात्याने 31 जुलै 2026 पर्यंत आयटीआर दाखल केला नाही, तर तो विलंबित (Belated) ITR दाखल करू शकतो. दिलेल्या माहितीनुसार, विलंबित रिटर्न दाखल करण्याची अंतिम मुदत 31 डिसेंबर 2026 पर्यंत असू शकते. मात्र, अशा वेळी विलंब शुल्क लागू होऊ शकते.
करदात्याच्या उत्पन्नानुसार विलंब शुल्काची रक्कम लागू होते. याशिवाय काही परिस्थितींमध्ये विलंबित रिटर्नमुळे परतावा मिळण्यास उशीर होऊ शकतो. त्यामुळे अंतिम मुदत चुकवण्यापेक्षा वेळेत रिटर्न दाखल करणे अधिक फायदेशीर ठरते.
व्यवसाय करणाऱ्यांसाठी वेगळी डेडलाईन
व्यवसायातून उत्पन्न मिळवणाऱ्या करदात्यांसाठी आयटीआर दाखल करण्याची अंतिम मुदत त्यांच्या खात्यांचे टॅक्स ऑडिट आवश्यक आहे की नाही, यावर अवलंबून असते.
ज्या करदात्यांना टॅक्स ऑडिटची आवश्यकता नाही, त्यांच्यासाठी 31 ऑगस्ट 2026 ही अंतिम मुदत लागू होऊ शकते. मात्र, जर टॅक्स ऑडिट बंधनकारक असेल, तर आयटीआर दाखल करण्यासाठी 31 ऑक्टोबर 2026 ही अंतिम तारीख लागू होऊ शकते.
विशेषतः शेअर बाजारात F&O ट्रेडिंग करणाऱ्या करदात्यांनी आपल्या टर्नओव्हरचा आणि लागू असलेल्या ऑडिट नियमांचा विचार करणे आवश्यक आहे. टॅक्स ऑडिट लागू असल्यास संबंधित करदात्यांसाठी आयटीआरची अंतिम मुदत वेगळी असते.
थोडक्यात कोणासाठी कोणती तारीख?
31 जुलै 2026: सामान्य पगारदार कर्मचारी, पेन्शनधारक आणि टॅक्स ऑडिट आवश्यक नसलेले बहुतांश वैयक्तिक करदाते.
31 ऑगस्ट 2026: दिलेल्या माहितीनुसार, व्यवसायिक उत्पन्न असलेले आणि टॅक्स ऑडिट लागू नसलेले संबंधित करदाते.
31 ऑक्टोबर 2026: टॅक्स ऑडिट लागू असलेले व्यवसायिक करदाते.
अशा प्रकारे, तुमच्यासाठी कोणती अंतिम मुदत लागू आहे हे आधी निश्चित करा आणि त्यानुसार आयटीआर दाखल करा. अंतिम क्षणी मुदतवाढ मिळेल, या अपेक्षेवर अवलंबून राहण्यापेक्षा वेळेत रिटर्न भरल्यास तांत्रिक अडचणी, विलंब शुल्क आणि इतर अनावश्यक त्रास टाळता येऊ शकतो. कर नियम परिस्थितीनुसार बदलू शकतात, त्यामुळे अंतिम निर्णय घेण्यापूर्वी आयकर विभागाच्या अधिकृत माहितीकडे किंवा कर तज्ज्ञांच्या सल्ल्याकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे.
