Kitchen Tips : स्वयंपाक करताना या 3 चुका टाळा! गॅस सिलिंडर जास्त दिवस टिकवण्यासाठी जाणून घ्या सोप्या टिप्स
LPG Gas Saving Tips : स्वयंपाक करताना नकळत होणाऱ्या छोट्या चुका गॅसचा वापर वाढवू शकतात. भांड्यावर झाकण न ठेवणे, गरज नसताना मोठी आच ठेवणे आणि स्वयंपाकाची तयारी न करता गॅस सुरू करणे या सवयी बदलल्यास इंधनाची बचत करण्यास मदत होऊ शकते.
Kitchen Tips : महागाईच्या काळात घरखर्चाचे बजेट सांभाळताना प्रत्येक खर्चाचा विचार करावा लागतो. भाजीपाला, किराणा, दूध आणि इतर जीवनावश्यक वस्तूंच्या वाढत्या खर्चासोबत स्वयंपाकाच्या गॅसचा खर्चही महत्त्वाचा ठरतो. घरातील एलपीजी सिलिंडर लवकर संपला की पुन्हा बुकिंग करावे लागते. त्यामुळे महिन्याच्या बजेटवर अतिरिक्त भार पडू शकतो. अशा परिस्थितीत गॅसचा वापर योग्य पद्धतीने करणे आणि अनावश्यक अपव्यय टाळणे गरजेचे आहे.
अनेकदा स्वयंपाक करताना नकळत अशा काही चुका होतात, ज्यामुळे पदार्थ शिजवण्यासाठी अपेक्षेपेक्षा जास्त वेळ आणि गॅस खर्च होऊ शकतो. मात्र, रोजच्या स्वयंपाकातील काही सवयी बदलल्यास गॅसचा वापर अधिक कार्यक्षम पद्धतीने करता येऊ शकतो. विशेष म्हणजे यासाठी कोणताही मोठा खर्च करण्याची गरज नाही. फक्त तीन महत्त्वाच्या चुका टाळणे आवश्यक आहे.
1. भांड्यावर झाकण न ठेवता स्वयंपाक करणे
स्वयंपाक करताना अनेक जण भांड्यावर झाकण ठेवत नाहीत. त्यामुळे पदार्थ शिजत असताना निर्माण होणारी वाफ आणि उष्णता बाहेर पडते. परिणामी, पदार्थ शिजण्यासाठी अधिक वेळ लागू शकतो आणि गॅसचा वापर वाढू शकतो.
Related News
डाळ, भाजी, भात किंवा इतर पदार्थ शिजवताना योग्य आकाराचे झाकण वापरणे फायदेशीर ठरते. झाकणामुळे उष्णता आणि वाफ भांड्यात टिकून राहण्यास मदत होते. त्यामुळे पदार्थ शिजण्याची प्रक्रिया अधिक कार्यक्षम होऊ शकते.
मात्र, प्रत्येक पदार्थासाठी झाकण वापरताना काळजी घेणे आवश्यक आहे. दूध उकळताना किंवा भांड्यातून पदार्थ बाहेर येण्याची शक्यता असताना त्यावर लक्ष ठेवावे. तसेच पदार्थानुसार योग्य प्रमाणात पाणी वापरणेही महत्त्वाचे आहे. पाणी जास्त घातल्यास ते आटवण्यासाठी अतिरिक्त वेळ आणि ऊर्जा लागू शकते.
2. गरज नसतानाही गॅसची मोठी आच ठेवणे
अनेकांना असे वाटते की गॅसची आच जितकी मोठी असेल, तितका पदार्थ लवकर शिजेल. मात्र, प्रत्येक पदार्थासाठी मोठी आच आवश्यक नसते. विशेषतः भांड्याच्या तळापेक्षा ज्वाला मोठी असेल, तर उष्णतेचा काही भाग भांड्याच्या बाजूने बाहेर जाऊ शकतो. त्यामुळे गॅसचा कार्यक्षम वापर होत नाही.
स्वयंपाक करताना भांड्याचा आकार आणि पदार्थाचे स्वरूप लक्षात घेऊन आच ठेवा. पाणी उकळल्यानंतर किंवा पदार्थाला उकळी आल्यानंतर, पाककृतीनुसार आच कमी करणे अनेक पदार्थांसाठी उपयुक्त ठरते. यामुळे पदार्थ शिजत असताना आवश्यक उष्णता मिळत राहते आणि अनावश्यक गॅस वापरणे टाळता येते.
डाळ, वरण, भाजी किंवा इतर पदार्थ शिजवताना सुरुवातीला आवश्यकतेनुसार आच ठेवा आणि नंतर ती नियंत्रित करा. गॅसची ज्योत भांड्याच्या तळाशी योग्य प्रमाणात राहील, याची काळजी घ्या. मात्र, पदार्थ सुरक्षितपणे शिजण्यासाठी आवश्यक असलेली आच खूप कमी करू नका.
3. स्वयंपाकाची तयारी न करता गॅस सुरू करणे
गॅस सुरू केल्यानंतर भाजी चिरणे, मसाले शोधणे, तेल किंवा इतर साहित्य बाहेर काढणे ही अनेक घरांमध्ये दिसणारी सवय आहे. या काळात गॅस सुरू असतो; मात्र प्रत्यक्ष स्वयंपाकाची प्रक्रिया पुढे जात नसते. त्यामुळे गॅसचा अनावश्यक वापर होऊ शकतो.
ही सवय बदलण्यासाठी स्वयंपाक सुरू करण्यापूर्वी सर्व साहित्य तयार ठेवणे आवश्यक आहे. भाजी चिरून घ्या, मसाले आणि आवश्यक भांडी जवळ ठेवा. डाळ, तांदूळ किंवा इतर पदार्थ स्वच्छ करून तयार ठेवा. त्यानंतरच गॅस सुरू करा.
विशेषतः सकाळच्या घाईच्या वेळी किंवा रात्री स्वयंपाक करताना ही पद्धत उपयुक्त ठरू शकते. यामुळे स्वयंपाकाची प्रक्रिया सुरळीत होते, वेळ वाचतो आणि गॅस विनाकारण सुरू ठेवण्याची गरज कमी होते.
गॅस सिलिंडर जास्त दिवस टिकवण्यासाठी या टिप्सही लक्षात ठेवा
वरील तीन सवयींसोबतच स्वयंपाक करताना काही अतिरिक्त गोष्टींकडे लक्ष दिल्यास गॅसचा कार्यक्षम वापर करण्यास मदत होऊ शकते.
प्रेशर कुकरचा योग्य वापर करा : डाळी, कडधान्ये आणि योग्य असलेले इतर पदार्थ प्रेशर कुकरमध्ये शिजवल्यास स्वयंपाकाचा वेळ कमी होऊ शकतो. मात्र, कुकरमध्ये आवश्यक तेवढेच पाणी घाला आणि उत्पादकाने दिलेल्या सूचनांचे पालन करा.
भांड्यांचा योग्य आकार निवडा : गॅसच्या शेगडीवर वापरल्या जाणाऱ्या भांड्याचा आकार ज्योतीशी सुसंगत असावा. भांड्याच्या तळाशी उष्णता योग्य प्रकारे पोहोचल्यास गॅसचा अधिक कार्यक्षम वापर करता येतो.
भांड्यांचा तळ स्वच्छ आणि कोरडा ठेवा : गॅसवर ठेवण्यापूर्वी भांड्याच्या बाहेरील तळाशी पाणी नसल्याची खात्री करा. स्वच्छ भांडी वापरणे आणि योग्य पद्धतीने स्वयंपाक करणे उपयुक्त ठरते.
गॅसच्या ज्योतीकडे लक्ष द्या : सामान्यतः एलपीजी गॅसची ज्योत निळी असते. ज्योत सतत पिवळी दिसत असल्यास, शेगडी नीट काम करत नसल्यास किंवा गॅसचा असामान्य वास येत असल्यास तज्ज्ञांकडून तपासणी करून घ्या. शेगडीची दुरुस्ती स्वतः करण्याचा प्रयत्न करू नका.
गॅसची गळती टाळा : गॅसची गळती होत असल्याचा संशय आल्यास रेग्युलेटर सुरक्षितपणे बंद करता येत असल्यास बंद करा. कोणतेही विद्युत स्विच चालू किंवा बंद करू नका, आग पेटवू नका आणि परिसर हवेशीर करा. सुरक्षित ठिकाणी जाऊन आपल्या एलपीजी वितरकाच्या आपत्कालीन सेवेशी संपर्क साधा.
घरातील गॅस सिलिंडर किती दिवस टिकेल, हे कुटुंबातील सदस्यांची संख्या, स्वयंपाकाचे प्रमाण, पदार्थांचा प्रकार आणि शेगडीचा वापर अशा अनेक गोष्टींवर अवलंबून असते. त्यामुळे केवळ एकाच उपायाने सिलिंडर ठरावीक दिवस जास्त टिकेल, असे सांगता येत नाही. मात्र, भांड्यावर झाकण ठेवणे, योग्य आच वापरणे आणि स्वयंपाकापूर्वी सर्व तयारी करणे या तीन सवयी अंगीकारल्यास गॅसचा अनावश्यक वापर कमी करण्यास मदत होऊ शकते. छोट्या सवयींमधील बदलातून वेळ आणि इंधनाची बचत साधता येते. त्यामुळे पुढच्या वेळी स्वयंपाक सुरू करण्यापूर्वी या सोप्या टिप्स नक्की लक्षात ठेवा.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/green-tea/
